واشنگتن پست بررسی کرد؛ نقش بن سلمان در وضعیت فعلی اقتصاد عربستان

- «واشنگتن پست» در یادداشتی به موضوع بحران‌های مبتلابه عربستان در هفته‌ها و ماه‌های اخیر پرداخته و تاکید می‌کند «محمد بن سلمان»، ولیعهد سعودی،  باید برخی از درس‌های دشوار اقتصادی را بیاموزد.

در گزارش واشنگتن پست در مورد شرایط اخیر عربستان آمده است، «ولیعهد عربستان باید بپذیرد که دست کم به اندازه کرونا در وضعیت فعلی اقتصادی این کشور مسئول است؛ در واقع ترکیب جنگ نفتی بد موقع با روسیه با بحران کرونا سبب شده تا این کشور در شرایط دشواری قرار بگیرد؛ باید توجه داشت که به رغم تلفات اندک عربستان در بحران کرونا، خسارت شدید اقتصادی احتمالا ولیعهد عربستان را به ایجاد تغییرات عمیق در برنامه چشم انداز ۲۰۳۰ خواهد کرد.»

این گزارش در ادامه با اشاره به هدف اصلی برنامه بلندپروازانه چشم انداز ۲۰۳۰ مبنی بر قطع وابستگی عربستان به درآمد‌های نفتی و ایجاد فرصت‌های بیشتر برای شرکت‌های خصوصی، نوشت «در حالی که چهار سال از زمان اعلام این طرح گذشته، هنوز ۶۰ درصد درآمد‌های دولت عربستان از نفت به دست می‌آید و کاهش قیمت نفت این میزان را کاهش داده است.»

 

ضمن اینکه اقدام‌های ریاضتی اعمال شده مانند سه برابر شدن مالیات بر ارزش افزوده و کاهش هزینه‌های دولتی، به نوبه خود با کاهش مصرف و جلوگیری از سرمایه گذاری در بخش خصوصی، رکود اقتصادی را تشدید می‌کند و نرخ بیکاری را افزایش می‌دهد؛ این کاهش نرخ بیکاری که عمدتا زنان را هدف قرار می‌دهد، امید‌های این قشر از جامعه را به آینده اقتصادی وعده داده شده در چشم انداز ۲۰۳۰ از بین می‌برد.

گزارش همچنین به ریشه یابی مشکلات اخیر عربستان پرداخته شده و تاکید می‌کند «علت این چالش‌ها در سیاست‌ها و اقدام‌هایی است که بن سلمان از زمان حضور در مسند ولیعهدی و دریافت هدیه اعمال قدرت واقعی از سمت پدرش، به کشورش تحمیل کرده است؛ در حقیقت، ترکیب کاهش درآمد با افزایش جمعیت، شانس وی را برای داشتن سلطنتی بی دردسر از بین برده است و تحقق این امر به ظرفیت تغییر پذیری وی در خط مشی اش بستگی دارد؛ خط مشی‌ که در چند ماه گذشته درس‌های مهمی را به وی آموخته است.»

مهم‌ترین درس‌هایی که وی باید از تجربه‌های خود در ماه گذشته بگیرد عبارتند از:

- وی دیگر قادر به داشتن روابط خوب با آمریکا نخواهد بود؛ دستور تلفنی «دونالد ترامپ»، رییس جمهور آمریکا برای پایان دادن به جنگ نفتی در پی بی توجهی بن سلمان به سیاست «اول آمریکا» دولت ترامپ، که با خروج دو سامانه موشکی از عربستان دنبال شد، موید این امر است؛ ضمن اینکه تغییر ساکن کاخ سفید و به قدرت رسیدن «جو بایدن»، نامزد دموکرات انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ آمریکا نیز نمی‌تواند امیدی برای این کشور ایجاد کند.

- درگیری با روسیه در زمان بدی انجام شد؛ پایان تحریم تسلیحاتی ایران به موازات فشار بر کشور‌های فروشنده تسلیحات به عربستان به دلیل نقض حقوق بشر و ارتکاب جنایت جنگی، نیز مشکل مهمی برای عربستان رقم زده است.

- عربستان علاوه بر از دست دادن حمایت بی قید و شرط آمریکا، مناسبات با همسایگان خود را نیز از دست داد؛ روابط عربستان با هشت کشور همسایه که با آنها مرز زمینی دارد، تعریفی ندارد؛ رابطه این کشور با یمن و قطر خصمانه است؛ روابط با عمان و عراق سرد است؛ همه این اتفاق‌ها در دوران بن سلمان رخ داد.

- محبوبیت بن سلمان به رغم کنترل وی بر دستگاه‌های امنیتی عربستان، در داخل کاهش یافته و تیر وی برای ارائه چهره‌ای پیشگام از خود در خارج از کشور به سنگ خورده است.

از مهم‌ترین دلایل عدم مقبولیت بن سلمان در عرصه خارجی می‌توان به محاصره قطر اشاره کرد.

 

قتل «جمال خاشقجی»، روزنامه نگار منتقد سعودی، جنگ علیه یمن و روابط با عراق نیز از دیگر دلایلی هستند که کشور‌های توسعه یافته در هنگام ارائه وام به عربستان به موازات بحران اقتصادی عربستان و نیز صدور مجوز سرمایه گذاری در کشور‌های اروپایی در نظر خواهند داشت.

- نداشتن پایگاه اجتماعی و مردمی داخلی به دلیل اعمال ریاضت اقتصادی و سرکوب صدای مخالفان و منتقدان نیز موضوع دیگری است که ولیعهد سعودی باید به آن توجه داشته باشد.