سایه سنگین بحران بهای نفت بر روابط آمریکا و عربستان

روابط آمریکا و عربستان که پس از جنگ جهانی دوم و با وجود استفاده عربستان از سلاح انرژی علیه آمریکا، دوران کم فراز و نشیبی را شاهد بود، با سقوط قیمت نفت در بازار‌های جهانی و بی اعتمادی متقابل با تهدیدی جدی مواجه شده است.

منفی شدن بی سابقه بهای نفت آمریکا در روز‌های اخیر که صنعت نفت این کشور را به لبه پرتگاه ورشکستگی گسترده برده، سبب شد تا نمایندگان ایالت‌های نفت خیز «تگزاس»، «لوئیزیانا»، «داکوتای شمالی» و «آلاسکا» عربستان را به جنگ اقتصادی متهم کرده و برای تصویب قوانینی که نظامیان آمریکایی را از این کشور بیرون کشیده و چتر به اصطلاح امنیتی چند دهه‌ای آمریکا را از سر این کشور آسیب پذیر بردارند، تلاش کنند.

به نظر می‌رسد در واشنگتن در مورد نقض اصل اساسی روابط ۷۵ ساله دو کشور براساس تامین امنیت عربستان از سوی آمریکا و تامین امنیت جریان نفت از سوی عربستان به موازات حمایت ریاض از طرح‌های خاورمیانه‌ای آمریکا توسط دولت سعودی اتفاق نظر وجود دارد.

این امر سبب شده تا «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا، که تا همین اواخر دفاع جانانه‌ای از عربستان و روابط واشنگتن و ریاض می‌کرد، اکنون این سوال را مطرح می‌کند که آیا آمریکا به نفت عربستان نیاز دارد یا نه؟

به نظر می‌رسد بحران بهای نفت، ترامپ را در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ به سوی حمایت از صنعت نفت این کشور و قطع واردات نفت از عربستان سوق بدهد.

با در نظر داشتن شرایط فعلی نفت و تغییر نگاه و دیدگاه کارشناسان و مقام‌های آمریکایی به عربستان به نظر می‌رسد، روند روابط دو کشور رفته رفته به سمت وخامت سوق پیدا کند؛ البته در این میان نباید از فاکتور مهمی غفلت کرد؛ عربستان همچنان بزرگ‌ترین خریدار تسلیحات آمریکایی است.

 

عربستان از سال ۲۰۱۶ و در پی انتخاب ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا، توانسته بود پل ارتباطی خود با این کشور را ترمیم کند و به سرعت پل‌های ارتباطی جدیدی را مانند ارتباط شخصی با سران و مقام‌های آمریکایی از جمله شخص ترامپ و «جرد کوشنر»، داماد و مشاور ارشدش ایجاد کند.

انتخاب عربستان به عنوان نخستین مقصد سفر‌های خارجی توسط ترامپ، نشان دهنده پذیرش این شاخه زیتون بود.

 

تلاش ترامپ برای خنثی کردن اقدام‌های کنگره در مورد جنایات عربستان در یمن و قتل «جمال خاشقجی»، روزنامه نگار منتقد سعودی، از طریق تاکید بر اهمیت روابط اقتصادی نیز  نشان دهنده رضایت دولت آمریکا از روابط دوجانبه بود.

اما به نظر می‌رسد واشنگتن با مشاهده اوضاع آشفته بازار نفت اکنون به این نتیجه رسیده است که هزینه‌های متعددی که بر سر حمایت از عربستان در موضوع حقوق بشر، خاشقجی، جنگ یمن و ... کرده، بی فایده بوده و بازگشتی برای این کشور نداشته است.

اکنون دیگر تنها دموکرات‌ها نیستند که خواهان تجدیدنظر در روابط آمریکا و عربستان به دلایل حقوق بشری هستند، بلکه جمهوریخواهان نیز بر این امر تاکید دارند؛ نیاز کمتر آمریکا به نفت عربستان و خاورمیانه نیز عامل مهمی در این تجدید نظر است.