رئیسکل دادگستری ایلام: زیرساختهای اجرای سامانه ارجاع هوشمند در تمامی حوزههای قضایی استان فراهم است
- توزیع متوازن پروندهها و جلوگیری از تمرکز نامتوازن در شعب
- مداخلات خارج از فرآیند ارجاع باید مستند و قابل پیگیری باشد
- ثبت سوابق الکترونیکی امکان نظارت بر نحوه ارجاع پروندهها را فراهم میکند
- تخصص و تجربه قضات در فرآیند ارجاع پروندهها لحاظ میشود
- نظارت مستمر و بررسی موارد غیرمتعارف برای جلوگیری از خطاهای سامانه
- تحلیل دادههای قضایی به تصمیمگیری دقیقتر مدیران کمک میکند
- محرمانگی اطلاعات قضایی و حفاظت از دادههای مردم ضرورت اساسی است
- زیرساختهای اجرای سامانه ارجاع هوشمند در تمامی حوزههای قضایی ایلام فراهم است
- ارتباط سامانه ارجاع هوشمند با سایر سامانههای الکترونیک قضایی
- کاهش زمان ارجاع، تراکم پروندهها و مداخلات غیرضروری؛ شاخصهای ارزیابی طرح
- هوشمندسازی فرآیندهای قضایی ابزاری برای تحقق عدالت و صیانت از حقوق مردم است
جبار سپهری رئیسکل دادگستری استان ایلام در گفتوگو با میزان، با تشریح جزئیات اجرای سامانه ارجاع هوشمند پروندههای قضایی اظهار کرد: زیرساختهای فنی، ارتباطی و تجهیزات مورد نیاز برای اجرای این سامانه در تمامی حوزههای قضایی استان فراهم شده است. وی توزیع عادلانه پروندهها، کاهش مداخلات سلیقهای، رعایت تخصص و صلاحیت شعب، افزایش شفافیت و کاهش اطاله دادرسی را از مهمترین اهداف این طرح برشمرد.
رئیسکل دادگستری استان ایلام در پاسخ به پرسشهایی درباره سازوکارها،شاخصها و الزامات اجرای سامانه ارجاع هوشمند پروندههای قضایی اظهار کرد: این سامانه با هدف تحقق عدالت در توزیع کار، افزایش شفافیت و ارتقای کیفیت رسیدگیهای قضایی طراحی شده است.
وی افزود: در این فرآیند مؤلفههایی از جمله نوع و موضوع پرونده، صلاحیت و تخصص شعب، میزان ورودی و موجودی پروندهها، ظرفیت کاری شعب و ضوابط و دستورالعملهای ابلاغی قوه قضاییه مورد توجه قرار میگیرد.
رئیسکل دادگستری استان ایلام ادامه داد: رویکرد اصلی این سامانه آن است که ارجاع پروندهها از حالت صرفاً سنتی و مبتنی بر تصمیمات موردی، به سمت فرآیندی ضابطهمند، شفاف و مبتنی بر داده حرکت کند تا ضمن رعایت صلاحیتهای قانونی، زمینه توزیع عادلانهتر پروندهها فراهم شود.
توزیع متوازن پروندهها و جلوگیری از تمرکز نامتوازن در شعب
وی درباره نحوه جلوگیری از توزیع نامتوازن پروندهها میان شعب قضایی گفت: یکی از اهداف مهم این سامانه جلوگیری از تمرکز نامتوازن پروندهها در شعب و ایجاد تعادل در حجم کار قضات است. در این راستا اطلاعات مربوط به ورودی پروندهها موجودی شعب و میزان فعالیت آنها در فرآیند ارجاع مورد توجه قرار میگیرد.
سپهری تصریح کرد: طبیعتاً هرچه اطلاعات سامانه دقیقتر و بهروزتر باشد امکان تصمیمگیری صحیحتر و توزیع متوازنتر پروندهها نیز افزایش پیدا میکند. این موضوع بهویژه در حوزههای قضایی پرتردد، نقش مهمی در مدیریت منابع انسانی و جلوگیری از اطاله دادرسی خواهد داشت.
مداخلات خارج از فرآیند ارجاع باید مستند و قابل پیگیری باشد
وی در پاسخ به پرسشی درباره امکان مداخله دستی و تغییر مسیر ارجاع پروندهها و نحوه نظارت بر آن اظهار کرد: اصل اساسی در ارجاع هوشمند حرکت به سمت کاهش مداخلات سلیقهای و ایجاد فرآیندی ضابطهمند و قابل نظارت است. البته در نظام قضایی ممکن است در موارد خاص و بر اساس ضرورتهای قانونی یا شرایط پیشبینیشده اصلاح یا تغییر مسیر ارجاع ضرورت پیدا کند.
رئیسکل دادگستری استان ایلام افزود: آنچه اهمیت دارد این است که هرگونه اقدام خارج از فرآیند عادی باید مستند به ضوابط قانونی دارای توجیه مشخص و قابل پیگیری باشد. شفافیت در ثبت اقدامات و امکان نظارت مراجع ذیصلاح، از الزامات صیانت از سلامت فرآیند ارجاع و اعتماد عمومی به دستگاه قضایی است.
ثبت سوابق الکترونیکی امکان نظارت بر نحوه ارجاع پروندهها را فراهم میکند
وی با اشاره به سازوکار ثبت سوابق ارجاع پروندهها و نظارت بر علت ارجاع هر پرونده به شعبه مشخص بیان کرد: یکی از مزیتهای مهم سامانههای الکترونیک قضایی قابلیت ثبت و نگهداری اطلاعات و سوابق فرآیندهاست. در ارجاع هوشمند نیز مستندسازی اطلاعات مربوط به ارجاع، امکان بررسی مسیر طیشده و نظارت بر رعایت ضوابط را فراهم میکند.
سپهری ادامه داد: این موضوع از دو جهت اهمیت دارد نخست اینکه امکان نظارت مدیریتی و بازرسی بر نحوه توزیع پروندهها را افزایش میدهد و دوم اینکه در صورت بروز ابهام یا اعتراض نسبت به فرآیند ارجاع، امکان بررسی سوابق و مستندات وجود خواهد داشت.
تخصص و تجربه قضات در فرآیند ارجاع پروندهها لحاظ میشود
وی درباره نحوه تعریف و بهروزرسانی اطلاعات مربوط به تخصص و تجربه قضات در سامانه، گفت: تخصص و تجربه قضات از مؤلفههای مهم در ارتقای کیفیت رسیدگیهای قضایی است. در این زمینه اطلاعات مربوط به حوزه فعالیت نوع صلاحیت و تخصص قضایی، ساختار شعب و مأموریتهای محوله میتواند مبنای تطبیق موضوع پرونده با حوزه فعالیت شعب قرار گیرد.
رئیسکل دادگستری استان ایلام خاطرنشان کرد: البته باید توجه داشت که ارجاع پرونده صرفاً یک فرآیند فنی نیست بلکه تابع صلاحیتهای قانونی و ضوابط تشکیلاتی نیز هست. بنابراین بهرهگیری از اطلاعات تخصصی قضات در کنار رعایت این ضوابط، میتواند به افزایش دقت رسیدگیها و استفاده بهتر از ظرفیت علمی و تجربی قضات منجر شود.
نظارت مستمر و بررسی موارد غیرمتعارف برای جلوگیری از خطاهای سامانه
وی درباره سازوکارهای کنترلی و نظارتی برای جلوگیری از خطاهای احتمالی سامانه و ارجاع پرونده به شعب نامتناسب، اظهار کرد: هیچ سامانهای فارغ از احتمال خطا نیست و به همین دلیل پیشبینی سازوکارهای کنترلی و نظارتی در کنار بهرهگیری از فناوری ضرورت دارد.
رئیسکل دادگستری استان ایلام افزود: در این زمینه رعایت صلاحیتهای قانونی شعب، کنترل اطلاعات ثبتشده، نظارت مستمر بر عملکرد سامانه، بررسی موارد غیرمتعارف و رسیدگی به گزارشهای احتمالی خطا از اهمیت ویژهای برخوردار است.
سپهری ادامه داد: همچنین تعامل مستمر میان مسئولان حوزههای قضایی معاونت فناوری اطلاعات و برنامهریزی و واحدهای نظارتی میتواند در شناسایی نواقص و اصلاح فرآیندها مؤثر باشد. اعتقاد ما این است که فناوری باید در خدمت عدالت باشد و هرجا نیاز به اصلاح و بازنگری وجود داشته باشد باید با نگاه کارشناسی اقدام شود.
تحلیل دادههای قضایی به تصمیمگیری دقیقتر مدیران کمک میکند
رئیسکل دادگستری استان ایلام درباره قابلیت سامانه برای تحلیل دادهها و ارائه گزارشهای آماری از زمان رسیدگی، ورودی و خروجی پروندهها و عملکرد شعب، گفت: اساساً یکی از ظرفیتهای مهم سامانههای هوشمند، تولید و تحلیل دادههای مدیریتی است. اطلاعات مربوط به میزان ورودی و خروجی پروندهها، موجودی شعب، وضعیت رسیدگیها و زمان طیشده در مراحل مختلف، میتواند مبنای تحلیل عملکرد و شناسایی نقاط قوت و ضعف باشد.
وی افزود: این اطلاعات به مدیران قضایی کمک میکند تا بهجای اتکا به ارزیابیهای صرفاً کلی تصمیمات خود را بر اساس دادههای واقعی اتخاذ کنند برای مثال، شعبی که با تراکم بیشتر پرونده مواجه هستند شناسایی شوند و برای رفع مشکلات آنها برنامهریزی دقیقتری صورت گیرد.
سپهری تأکید کرد: در نهایت هدف ما استفاده از این دادهها برای بهبود کیفیت خدمات قضایی کاهش اطاله دادرسی و افزایش رضایتمندی مردم است.
محرمانگی اطلاعات قضایی و حفاظت از دادههای مردم ضرورت اساسی است
وی در تشریح تدابیر پیشبینیشده برای امنیت اطلاعات، محرمانگی پروندهها و حفاظت از دادههای قضایی، اظهار کرد: اطلاعات قضایی از حساسترین اطلاعات کشور محسوب میشوند و صیانت از محرمانگی آنها یک ضرورت اساسی و غیرقابل اغماض است.
رئیسکل دادگستری استان ایلام افزود: در این زمینه رعایت ضوابط امنیت اطلاعات قوه قضاییه تعیین سطوح دسترسی متناسب با مسئولیت کاربران، احراز هویت، ثبت سوابق دسترسیها، حفاظت از زیرساختهای ارتباطی و نظارت بر نحوه استفاده از اطلاعات، از جمله الزامات مهم امنیتی است.
سپهری تصریح کرد: ما معتقدیم توسعه خدمات هوشمند قضایی باید همزمان با تقویت امنیت سایبری و صیانت از حریم خصوصی شهروندان دنبال شود و هیچگونه توسعه فناوری نباید به بهای تضعیف محرمانگی اطلاعات مردم تمام شود.
زیرساختهای اجرای سامانه ارجاع هوشمند در تمامی حوزههای قضایی ایلام فراهم است
رئیسکل دادگستری استان ایلام در پاسخ به پرسشی درباره آمادگی زیرساختهای فنی و ارتباطی حوزههای قضایی استان برای اجرای کامل این طرح، اعلام کرد: خوشبختانه زیرساختهای فنی، ارتباطی و تجهیزات مورد نیاز برای اجرای سامانه ارجاع هوشمند در تمامی حوزههای قضایی استان ایلام فراهم و آماده بهرهبرداری است.
وی ادامه داد: با برنامهریزی و اقدامات انجامشده از سوی معاونت فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان، بسترهای لازم برای اجرای این طرح در تمامی حوزههای قضایی مهیا شده و امکان بهرهمندی یکپارچه از ظرفیتهای این سامانه فراهم است.
سپهری افزود: رویکرد مدیریت دادگستری استان این است که با استفاده حداکثری از ظرفیت فناوریهای نوین، زمینه توزیع عادلانه و متوازن پروندهها، افزایش سرعت و دقت در فرآیند ارجاع و ارتقای کیفیت خدمات قضایی در سراسر استان فراهم شود.
ارتباط سامانه ارجاع هوشمند با سایر سامانههای الکترونیک قضایی
وی با اشاره به ضرورت ارتباط سامانه ارجاع هوشمند با سایر سامانههای الکترونیک قوه قضاییه بیان کرد: یکی از الزامات تحقق تحول دیجیتال در دستگاه قضایی ارتباط و هماهنگی میان سامانههای مختلف الکترونیک است. ارجاع هوشمند زمانی میتواند حداکثر کارایی را داشته باشد که اطلاعات مورد نیاز خود را از مسیرهای معتبر و در چارچوب ضوابط امنیتی از سامانههای مرتبط دریافت کند.
رئیسکل دادگستری استان ایلام خاطرنشان کرد: یکپارچگی اطلاعات، جلوگیری از ثبتهای تکراری، تسریع در گردش پروندهها و فراهم شدن امکان نظارت جامع بر فرآیند رسیدگی، از مهمترین نتایج این رویکرد خواهد بود.
سپهری تأکید کرد: در واقع هدف نهایی صرفاً هوشمندسازی مرحله ارجاع نیست بلکه حرکت به سمت مدیریت هوشمند چرخه رسیدگی قضایی از زمان ثبت دادخواست یا شکایت تا صدور رأی و اجرای آن است.
کاهش زمان ارجاع، تراکم پروندهها و مداخلات غیرضروری؛ شاخصهای ارزیابی طرح
رئیسکل دادگستری استان ایلام درباره شاخصهای کمی و قابل سنجش برای ارزیابی موفقیت این طرح در استان اظهار کرد: موفقیت هر طرح تحولآفرین باید بر اساس شاخصهای مشخص و قابل اندازهگیری ارزیابی شود. در خصوص ارجاع هوشمند نیز شاخصهایی همچون کاهش زمان ارجاع پروندهها، توزیع متوازنتر ورودی میان شعب، کاهش تراکم و موجودی نامتعارف پروندهها، رعایت تخصص و صلاحیت شعب، کاهش مداخلات غیرضروری و ارتقای رضایتمندی مراجعان قابل بررسی است.
وی افزود: همچنین مقایسه آمار عملکرد شعب در دورههای زمانی مختلف بررسی میانگین زمان رسیدگی و تحلیل نسبت پروندههای ورودی و مختومه میتواند تصویر دقیقتری از میزان اثربخشی این طرح ارائه دهد.
سپهری تصریح کرد: ما در دادگستری استان ایلام معتقدیم تحول دیجیتال نباید صرفاً به نصب و راهاندازی سامانهها محدود شود بلکه باید آثار و نتایج آن در کیفیت خدمترسانی به مردم، سرعت و دقت رسیدگیها و تحقق عدالت ملموس باشد.
هوشمندسازی فرآیندهای قضایی ابزاری برای تحقق عدالت و صیانت از حقوق مردم است
رئیسکل دادگستری استان ایلام در جمعبندی دیدگاه خود درباره اجرای سامانه ارجاع هوشمند پروندههای قضایی اظهار کرد: نگاه ما به هوشمندسازی فرآیندهای قضایی نگاهی صرفاً فناورانه نیست بلکه این موضوع را یکی از ابزارهای مهم تحقق عدالت، ارتقای سلامت اداری، افزایش شفافیت و صیانت از حقوق مردم میدانیم.
وی افزود: سامانه ارجاع هوشمند میتواند با توزیع منطقی و ضابطهمند پروندهها استفاده مطلوبتر از ظرفیت قضات و کاهش زمینههای مداخله سلیقهای گام مؤثری در مسیر تحول و تعالی دستگاه قضایی باشد.
سپهری تأکید کرد: در استان ایلام تلاش میکنیم از همه ظرفیتهای فناوری اطلاعات برای ارتقای کیفیت خدمات قضایی استفاده کنیم و در کنار آن، نظارت مستمر، رعایت قانون و تکریم اربابرجوع را بهعنوان اصول محوری فعالیت دستگاه قضایی دنبال کنیم.
انتهای پیام/