رمان «چمدان»؛ روایتی از جهانِ هنری تا اسطوره‌های ذهنی استاد محمود فرشچیان
رمان «چمدان» به قلم علی‌رضا محمدی به همت نشر گویا با نگاهی به جهانِ هنری، زیستِ معنوی و اسطوره‌های ذهنی استاد محمود فرشچیان در مراحل پایانیِ آماده‌سازی قرار گرفت.
خبرگزاری میزان -
رمان «چمدان» به قلم علی‌رضا محمدی به همت نشر گویا با نگاهی به جهانِ هنری، زیستِ معنوی و اسطوره‌های ذهنی استاد محمود فرشچیان از برجسته‌ترین چهره‌های هنر معاصر ایران در مراحل پایانیِ آماده‌سازی قرار گرفت.
این اثر، از نقطه‌ای آغاز می‌شود که معمولاً نقطه پایانِ تقویمِ زیستیِ انسان است؛ روایت با غریوِ سکوت در آیینِ بدرقه و خاکسپاریِ استاد در خاکِ دیرینِ باغ صائبیه اصفهان کلید می‌خورد. با این حال، رمان در چنبره مرگ متوقف نمی‌ماند، بلکه مرگ را دریچه‌ای می‌داند برای عروج به ساحتِ خلودِ هنری. کتاب، سرگذشت‌نامه یا تذکره ایام نیست؛ بلکه کاوشی است ژرف در فلسفه «حضور و غیبت»، و تلاشی اشراقی برای مکاشفه صراحتِ خطوط، پیچ‌وخمِ اسلیمی‌ها و تپشِ رنگ‌ها در روزگارِ زوالِ معنا.
حضورِ تمثیلیِ «چمدان» در بنیادین‌ترین لایه‌های ساختاریِ رمان، دلالت بر سبک‌باریِ روحِ آفرینشگر در عبور از جهانِ اشیاء و ورود به اقلیمِ ابدیت دارد. این شیءِ مسافر، بهانه‌ای است برای گشودنِ درهای بسته کارگاهی که در آن، فرشچیان نه به عنوان یک نقاشِ سنتی، بلکه به عنوان معمارِ آینه‌ها و راویِ ازلیِ عالمِ ملکوت بازشناخته شده است.
این اثرِ بنیادین، به قلم علی رضا محمّدی، استادِ فلسفه هنر، با بهره‌گیری از ساختی غیرخطی، چندصدایی و نثری پیراسته و فاخر، میانِ مستندنگاری و تخیلِ فلسفی پلی استوار کرده است. نویسنده با تسلط بر فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی، «چمدان» را به بازخوانیِ اضطرابِ انسانِ معاصر بدل ساخته است؛ انسانی که در چنگالِ مدرنیته، تشنه بازگشت به اصالتِ ازلی است. این رمان، ادای دینی‌ست بی‌کرانه به استادی که نزدیک به یک قرن، بهشتِ رنگ را بر بومِ این خاک به امانت گذاشت.
این رمانِ فلسفی و داکیوفیکشن، به همتِ «نشر گویا» — که سابقه درخشانی در نشر آثار تخصصی و تصویریِ استاد فرشچیان دارد و اینک با این اثر، پیوندِ خویش را با جهانِ فکری ایشان جاودانه‌تر می‌سازد — به‌زودی راهی پیشخوانِ کتابفروشی‌ها و ساحتِ اهلِ ادب و هنر خواهد شد. جزئیاتِ آیینِ رونمایی و نشست‌های نقد و بررسیِ اثر به‌زودی از طریق رسانه‌های رسمی اعلام می‌گردد.
اثر به عمد از الگوی خطیِ «تولد، تحصیل، آثار، وفات» می‌گریزد. انتخابِ نقطه آغازینِ داستان (خاکسپاری در باغ صائبیه) یک تصمیمِ فلسفی است؛ روایتی معکوس که از نهایتِ غیبتِ جسمانی آغاز می‌شود تا به ژرفای حضورِ روحی و هنریِ استاد راه یابد.
در این رمان، کلمات تنها ابزارِ روایت نیستند، بلکه تلاش می‌کنند به کارکردِ بصریِ نگاره‌های فرشچیان (مانند سیمرغ‌ها، ضامن آهو، و خطوط دوار) نزدیک شوند. نویسنده با جایگاهِ آکادمیک در فلسفه هنر، توانسته است فرمِ نقاشی‌های استاد را به ساختارِ متنِ داستانی تسری دهد؛ به گونه‌ای که خواننده در هر فصل، تپشِ قلم‌مو و جریانِ جوهر را در لایه‌های سطرها لمس می‌کند.
این نکته که «چمدان» نخستین رمان در تاریخ ادبیات فارسی و دیگر زبان‌ها با این موضوع است، به این اثر وزنی بین‌المللی و مرجع‌گونه می‌دهد. تا پیش از این، مقالات، آلبوم‌ها یا تک‌نگاری‌های هنری درباره فرشچیان منتشر شده بود، اما ورود به جهانِ درونی، سلوکِ فکری و دراماتیزه کردنِ زیستِ او در قالبِ یک رمانِ فلسفی-مستند ، اتفاقی بی‌سابقه است.
تأکید بر نقش «نشر گویا» به عنوان ناشر اختصاصی و دیرینه‌سالِ آثارِ تجسمی و تصویریِ استاد فرشچیان، این کتاب را به مثابه حلقه مفقوده و نقطه اوجِ کارنامه آن انتشارات در حوزه مکتوب تبدیل می‌کند؛ پیوندی ارگانیک میان تصویر و کلمه که اصالتِ اثر را تضمین می‌نماید.
انتهای پیام/
ارسال دیدگاه
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *
