«آقای معلم»؛ جست‌وجوی یک مستندساز در خاطرات و اسناد زندگی شهید رجایی
اباذرصالحیان، مدیر گروه مستند شبکه افق، در گفت‌وگو با میزان درباره شکل‌گیری ایده این مستند توضیح داد: بعد از ساخت مستند «پدر طالقانی»، به این فکر افتادم که به سراغ شخصیت‌های تأثیرگذار انقلاب بروم که با وجود شناخته‌شدن نامشان در فضای عمومی و حتی نام‌گذاری خیابان‌ها و مراکز مختلف به نام آن‌ها، آثار پژوهشی و مستند چندانی درباره زندگی‌شان تولید نشده است.
تهیه‌کننده «هشت ۶» با اشاره به اهمیت ثبت خاطرات افراد حاضر در کنار شخصیت‌های تاریخی ادامه داد: میان روایت افرادی که از نزدیک با یک شخصیت زندگی کرده‌اند و کسانی که صرفاً درباره او مطالعه یا شنیده‌اند، تفاوت وجود دارد. در این مسیر، بعضی از افرادی که قصد مصاحبه با آن‌ها را داشتیم از دنیا رفتند و همین مسئله ضرورت آغاز سریع‌تر پژوهش و گفت‌وگو با افراد در دسترس را دوچندان کرد. تلاش کردیم قبل از آنکه فرصت ثبت این خاطرات بیش از این از دست برود، مصاحبه‌ها را آغاز کنیم.
صالحیان درباره محتوای مستند توضیح داد: «آقای معلم» اثری پرتره و خطی درباره زندگی شهید رجایی است که از تولد تا شهادت او را روایت می‌کند. یکی از دشواری‌های اصلی تولید، کمبود کتاب و اسناد درباره زندگی این شخصیت بود. به همین دلیل، برای آغاز پژوهش به مرکز اسناد ملی مراجعه کردم و خودم هم در جایگاه پژوهشگر، جست‌وجوی منابع اصلی را برعهده گرفتم. در ادامه، با کمک دوستان، نزدیکان، بستگان و هم‌بندی‌های شهید رجایی در دوران زندان، افراد مرتبط با زندگی او را شناسایی کردم و روایت‌هایشان را گردآوری کردم تا در اختیار مرکز اسناد ملی قرار گیرد.
مدیر گروه مستند شبکه افق با اشاره به دشواری‌های پژوهش در این زمینه گفت: یکی از مشکلات این مسیر، ضعف در حمایت و متولی‌گری پژوهش بود. اگر این مستند ۱۰ سال زودتر ساخته می‌شد، قطعاً امکان دسترسی به افراد و منابع بیشتری وجود داشت. با گذشت زمان، بعضی از افراد مطلع از دنیا رفته‌اند یا دسترسی به آن‌ها دشوارتر شده و بخشی از اطلاعات هم از دسترس خارج شده است. از سوی دیگر، همکاری‌های مادی و معنوی و پشتیبانی لازم از مستندسازی تاریخی به اندازه کافی وجود ندارد و این حوزه در فضای رسانه‌ای و فرهنگی همچنان با جایگاه و حمایت محدودی روبه‌روست.
صالحیان درباره حضور مستند «آقای معلم» در جشنواره سینماحقیقت گفت: این اثر با رویکردی متفاوت از فیلم‌های متعارف جشنواره‌ای ساخته شده و اساساً با هدف حضور در جشنواره تولید نشده است. معمولاً آثار اجتماعی و هنری بیشتر در معرض توجه و داوری جشنواره‌ها قرار می‌گیرند، اما سینماحقیقت فرصتی برای دیده‌شدن مستندهایی از این دست هم فراهم می‌کند.
او با اشاره به جذابیت روایت تصویری تاریخ افزود: پرداختن به زندگی شخصیت‌های تاریخی در قالب مستند می‌تواند برای مخاطب جذاب‌تر و قابل‌دسترس‌تر از مطالعه کتاب باشد. مستندساز در جریان تولید، کتاب‌ها و منابع مختلف را مطالعه و پژوهش گسترده‌ای انجام می‌دهد و در نهایت چکیده این مطالعات و یافته‌ها را در قالب یک اثر تصویری به مخاطب ارائه می‌کند. «آقای معلم» هم حاصل همین مسیر پژوهشی است و امیدوارم با بازخوردهای مثبتی از سوی مخاطبان روبه‌رو شود.
پژوهش و تحقیق مستند «آقای معلم» با همکاری محمدصادق بکتاشیان انجام شده و علی فراهانی هم کارگردانی بخش هوش مصنوعی این اثر را برعهده داشته است. این پروژه در قالب یک مجموعه مستند هشت‌قسمتی تولید شده که نسخه ۷۵ دقیقه‌ای آن، تدوین سینمایی مجموعه برای نمایش در قالب یک فیلم مستقل است.
مستند «آقای معلم» به کارگردانی اباذر صالحیان، متقاضی حضور در بیستمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران، سینماحقیقت است.
انتهای پیام/
