رئیس سازمان بازرسی کل کشور: مدیریت بحران آب نیازمند برنامه‌ریزی روزانه و تصمیمات متناسب با شرایط اضطراری است/ پروژه‌های جایگزین تأمین آب با جدیت دنبال شود

جهانگیر، رئیس سازمان بازرسی کل کشور در نشست با مدیران حوزه تأمین و توزیع آب و گاز استان خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت مدیریت منابع آب در شرایط کم‌آبی و خشکسالی، گفت: آب یک سرمایه و مایه حیات است و با توجه به شرایط بحرانی سال‌های اخیر، به‌ویژه در مشهد و استان خراسان رضوی، اقدامات انجام‌شده اگرچه قابل توجه است، اما کافی نیست و باید تصمیمات متناسب با شرایط اضطراری اتخاذ شود.

وی اظهار کرد: در شرایط عادی می‌توان برای افق‌های پنج، ۱۰ یا ۱۵ ساله برنامه‌ریزی کرد، اما در شرایط بحرانی باید برای هر روز و حتی هر لحظه، برنامه و مدل‌های جایگزین داشته باشیم؛ چراکه ممکن است امکان اتخاذ یا اجرای تصمیمات بلندمدت فراهم نباشد.

ضرورت انجام مطالعات بین‌دستگاهی و جلوگیری از هدررفت منابع

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با اشاره به مطالعات انجام‌شده برای مدیریت شرایط بحرانی آب، بر ضرورت انجام مطالعات به‌صورت بین‌دستگاهی تأکید کرد و افزود: نباید هر دستگاه بدون اطلاع از مطالعات و برنامه‌های سایر دستگاه‌ها به‌صورت جداگانه تصمیم‌گیری و مطالعه کند.

جهانگیر با انتقاد از اجرای برخی پروژه‌ها بدون توجه به طرح آمایش سرزمین، گفت: در مواردی پروژه‌هایی آغاز شده که پس از صرف هزینه‌های قابل توجه مشخص شده از اساس با مطالعات آمایش سرزمین انطباق نداشته است. نمونه‌هایی از این موضوع را در خصوص برخی سد‌های کشور شاهد بوده‌ایم که امروز از نظر علمی، اشکالات آنها مسجل شده است.

وی تصریح کرد: بودجه‌ها و اعتبارات باید بر اساس مطالعات علمی و با تأیید دستگاه‌های ذی‌ربط، از جمله سازمان برنامه و بودجه، تخصیص یابد تا از هدررفت منابع جلوگیری شود.

اصلاح الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی ضروری است

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با اشاره به سهم بالای بخش کشاورزی در مصرف آب، اصلاح الگوی مصرف در این بخش را ضروری دانست و گفت: باید بررسی کنیم کشور‌های مختلف چگونه توانسته‌اند هم مصرف آب را کاهش دهند و هم به کشاورزی خود آسیب وارد نکنند.

جهانگیر افزود: باید به سمت تولید محصولاتی حرکت کنیم که ضمن برخورداری از بازدهی مناسب، مصرف آب کمتری داشته باشند. الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی نیازمند اصلاح جدی است.

وی با بیان اینکه صرفه‌جویی در بخش آب شرب و خانگی، در مقایسه با میزان مصرف بخش کشاورزی تأثیر محدودتری دارد، بر ضرورت استفاده از پساب‌های تصفیه‌شده در کشاورزی تأکید کرد و خواستار تسریع در این روند شد.

پروژه‌های جایگزین تأمین آب با جدیت دنبال شود

وی با اشاره به ضرورت استفاده از راهکار‌های جایگزین برای تأمین آب، گفت: چاره‌ای نداریم جز اینکه به سراغ پروژه‌های جایگزین برویم و اگر پروژه انتقال آب از دریا از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه است و امکان تسریع در اجرای آن وجود دارد، باید تقویت شود.

صرفه‌جویی فقط به مصرف‌کننده محدود نشود

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با تأکید بر اینکه صرفه‌جویی باید واقعی و مبتنی بر مدیریت سیستمی باشد، اظهار کرد: گاهی تصور می‌کنیم صرفه‌جویی کرده‌ایم، اما در بخش دیگری از مسیر هدررفت اتفاق می‌افتد. فشار صرفه‌جویی نباید فقط بر مصرف‌کننده باشد؛ بلکه در مسیر انتقال آب نیز ظرفیت قابل توجهی برای کاهش هدررفت وجود دارد.

جهانگیر با اشاره به فرسودگی برخی خطوط انتقال و تأسیسات آب، بر ضرورت جایگزینی لوله‌ها و تأسیسات قدیمی با مدل‌های روز، بازطراحی مهندسی مسیر‌ها و شناسایی و رفع نشتی‌ها تأکید کرد.

وی ادامه داد: باید مشخص شود چه میزان از آب در مشهد به دلیل نشتی لوله‌های فرسوده هدر می‌رود و آیا تمام نقاط دارای نشتی شناسایی شده‌اند یا خیر. ممکن است ماه‌ها و سال‌ها آب در زیر زمین هدر برود، بدون اینکه متوجه آن شویم.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور افزود: صرفه‌جویی واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که مدیریت سیستمی بتواند محل‌های هدررفت را شناسایی کند تا نظارت مدیریتی برای رفع آنها وارد عمل شود.

استفاده از آب شرب برای فضای سبز باید بازنگری شود

وی با اشاره به مصرف آب در فضای سبز شهری، گفت: ما کشور کم‌آبی هستیم، اما بخش قابل توجهی از منابع آب در فضای سبز مصرف می‌شود. زیبایی شهر و وجود فضای سبز برای آرامش مردم اهمیت دارد، اما باید در این الگوی مصرف بازنگری کنیم.

جهانگیر خاطرنشان کرد: در بسیاری از کشور‌های دنیا، فضای سبز بر اساس بارش‌های طبیعی یا با استفاده از پساب تصفیه‌شده و بازگرداندن آن به چرخه مصرف مدیریت می‌شود و نباید اجازه داد منابع ارزشمند آب هدر برود.

مدیریت فوری شکستگی‌ها و نشتی‌های شبکه آب ضروری است

رئیس سازمان بازرسی کل کشور بر ضرورت مدیریت فوری شکستگی‌ها و نشتی‌های شبکه آب تأکید کرد و گفت: موضوع سرقت آب، شکستگی لوله‌ها و موارد مشابه باید جدی گرفته شود. گاهی تعمیر یک شکستگی بیش از یک روز طول می‌کشد و در این مدت حجم قابل توجهی آب هدر می‌رود.

وی افزود: مدیریت اورژانسی در چنین شرایطی بسیار حیاتی است و هر دقیقه‌ای که بتوانیم سریع‌تر نشتی را کنترل کنیم، برای مدیریت منابع آب ارزشمند است.

بازنگری در آب و برق رایگان برخی مجموعه‌ها

جهانگیر با اشاره به موضوع آب و برق رایگان برای برخی مجموعه‌های خدماتی، گفت: در این زمینه باید بازنگری شود؛ چراکه وقتی آب یا برق رایگان در اختیار مجموعه‌ای قرار می‌گیرد، مدیریت مصرف دشوارتر می‌شود.

وی افزود: حتی اگر هزینه مورد نیاز یک مرکز به‌صورت نقدی در اختیار آن قرار گیرد، بهتر از رایگان کردن آب و برق است؛ چراکه در این صورت مدیر مجموعه برای مدیریت مصرف و تأمین هزینه‌ها انگیزه بیشتری خواهد داشت.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور تصریح کرد: با بازطراحی الگوی مصرف و جایگزین کردن سازوکار‌هایی مانند سهمیه‌بندی یا بازپرداخت هزینه، می‌توان فرهنگ مدیریت مصرف آب، برق و گاز را تقویت و به کاهش ناترازی‌ها کمک کرد.

کنتور‌های مجزا باید به یک الزام قانونی تبدیل شود

وی با اشاره به اجرای طرح نصب کنتور‌های مجزا برای واحد‌های آپارتمانی در استان خراسان رضوی، این اقدام را مثبت ارزیابی کرد و گفت: با نصب کنتور‌های جداگانه مشخص می‌شود چه کسی صرفه‌جویی و چه کسی مصرف بیشتری دارد.

جهانگیر افزود: در برخی شهر‌ها وقتی چند واحد آپارتمانی دارای یک کنتور مشترک هستند، هزینه به‌صورت میانگین تقسیم می‌شود و فردی که مصرف کمتری دارد، عملاً هزینه مصرف بیشتر دیگران را نیز پرداخت می‌کند و در نتیجه انگیزه صرفه‌جویی کاهش می‌یابد.

وی پیشنهاد کرد این طرح در صورت امکان، از سطح توصیه فراتر رفته و به یک الزام قانونی تبدیل شود تا علاوه بر مدیریت دقیق‌تر مصرف، از بروز اختلافات میان ساکنان ساختمان‌ها نیز جلوگیری شود.

سازمان بازرسی در کنار دستگاه‌های اجرایی برای رفع مشکلات مردم است

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با تأکید بر رویکرد حمایتی این سازمان نسبت به دستگاه‌های اجرایی گفت: پیشنهاد‌های مطرح‌شده باید به‌صورت مکتوب و همراه با مستندات ارائه شود تا امکان بررسی دقیق و تصمیم‌گیری درباره آنها فراهم شود.

جهانگیر تصریح کرد: نگاه سازمان بازرسی در استان‌ها و در سطح کشور این است که به دستگاه‌های اجرایی کمک کند تا خدمت‌رسانی به مردم بهبود یابد. هر جا ترک فعلی صورت گیرد، سازمان بازرسی و قوه قضائیه ورود خواهند کرد تا این ترک فعل منجر به ضرر و زیان مردم نشود.

پساب یک سرمایه است؛ نه یک پسماند

وی در ادامه با تأکید بر اهمیت مدیریت فاضلاب، اظهار کرد: اگرچه نام آن فاضلاب است، اما این ماده در واقع بسیار ارزشمند است و امروز در دنیا استفاده‌های متنوعی از آن می‌شود.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با اشاره به تجربه برخی کشور‌ها در بهره‌برداری اقتصادی از فاضلاب گفت: در برخی کشور‌ها حتی فاضلاب با قیمت بالاتر از آب خریداری شده است، چراکه برای آن استفاده‌های متنوعی تعریف کرده‌اند.

جهانگیر افزود: باید به فاضلاب و پساب مانند یک محصول نگاه کنیم؛ همان‌گونه که از نفت خام محصولات مختلفی استخراج می‌شود، می‌توان از پساب نیز استفاده‌های متنوعی داشت؛ بنابراین بازطراحی روش‌های استفاده از فاضلاب برای بهینه‌سازی و بهره‌وری، اهمیت زیادی دارد.

وی احداث تصفیه‌خانه‌ها را در این مسیر حیاتی دانست و گفت: هر جا برای تأمین اعتبار این طرح‌ها نیاز به کمک باشد، سازمان بازرسی حتماً کمک خواهد کرد. این یک طرح کلان است که هم به مدیریت کم‌آبی کمک می‌کند و هم از هدررفت سرمایه جلوگیری خواهد کرد.

جهانگیر خاطرنشان کرد: رهاسازی فاضلاب موجب آلودگی محیط زیست و سفره‌های زیرزمینی و ایجاد مشکلات بهداشتی می‌شود، اما اگر فاضلاب مدیریت و کنترل شود، می‌تواند به درآمد و سرمایه‌ای ملی تبدیل شده و دوباره به چرخه زندگی بازگردد.

فرسودگی تأسیسات گاز می‌تواند بحران‌های کلان ایجاد کند

رئیس سازمان بازرسی کل کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت زیرساخت‌های گاز، گفت: تأسیسات زیرساختی گاز بسیار حیاتی هستند و فرسودگی این زیرساخت‌ها برخلاف آب که عمدتاً موجب ضرر مادی می‌شود، می‌تواند بحران‌های کلان برای جامعه ایجاد کند

وی بر ضرورت نگهداری مناسب تأسیسات، طراحی پدافند غیرعامل و تقویت نظارت‌ها تأکید کرد و افزود: باید طرح‌های شرکت گاز در استان و مجموعه‌های کشوری بررسی شود تا در صورت وجود کم‌کاری، اقدامات فوری انجام و نقاط آسیب‌پذیر پیش از وقوع حادثه شناسایی شوند.

برخورد جدی با سوءاستفاده از شبکه برق

جهانگیر در خصوص ناترازی برق نیز گفت: افرادی که با سوءاستفاده از ماینر‌ها و تولید غیرمجاز رمز‌ارز به شبکه برق خسارت وارد می‌کنند، باید به‌صورت جدی شناسایی شوند و برخورد بازدارنده و عبرت‌آموز با آنها صورت گیرد.

وی همچنین بر ضرورت پیگیری مضاعف ساخت‌وساز‌های غیرمجاز و استفاده غیرقانونی از چاه‌ها و برق تأکید کرد و افزود: این موارد هزینه‌های مضاعفی به جامعه تحمیل می‌کنند و باید با جدیت بیشتری مورد پیگیری قرار گیرند.

اجرای قانون، بهترین راه برای کاهش نیاز به ورود نهاد‌های نظارتی است

رئیس سازمان بازرسی کل کشور در پایان با تأکید بر ضرورت حرکت کشور بر مدار قانون، گفت: باید با برنامه‌ریزی درست شرایطی فراهم شود که کشور چه در شرایط صلح و چه در شرایط جنگ، بر مدار قانون حرکت کند و هر فرد یا مجموعه‌ای که بخواهد از قانون سوءاستفاده کند، با برخورد بازدارنده مواجه شود.

جهانگیر افزود: نهاد‌های نظارتی موظف به نظارت هستند، اما مجموعه‌های اجرایی نیز باید پیش از ورود نهاد‌های نظارتی، وظیفه نظارتی خود را در کنار مدیریت به‌درستی انجام دهند.

وی خاطرنشان کرد: اگر این اتفاق بیفتد، نیاز به حضور نهاد‌های نظارتی کمتر خواهد شد و با همکاری دستگاه‌های اجرایی می‌توان اجرای کامل قانون را محقق کرد؛ چراکه اجرای قانون، شرایط برابری را برای مردم فراهم کرده و فرصت خدمت‌رسانی را توسعه می‌دهد.

انتهای پیام/