قطعنامه مخاطره‌آمیز پارلمان اروپا؛ گامی برای مشروعیت بخشی به اسلام‌هراسی
فرید حافظ، دانشمند علوم سیاسی و پژوهشگر ارشد دانشگاه جورج تاون در گزارشی برای الجزیره به موضوع حرکت رسمی اروپا در مسیر اسلام‌ستیزی پرداخت؛ در این گزارش آمده است:
در حالی که اعتراض‌ها در فرانسه در اواخر هفته گذشته به خشونت کشیده شد، جریان راست افراطی این کشور به‌سرعت با استفاده از ادبیاتی نژادپرستانه، جوانان مسلمان را مقصر این خشونت‌ها دانست؛ چند هفته پیش از آن نیز، زمانی که هزاران مهاجر تلاش کردند از طریق کشور همسایه، مراکش، وارد منطقه تحت حاکمیت اسپانیا در سئوتا شوند، راست افراطی اسپانیا از تهاجم سازمان‌دهی‌شده توسط مراکشی‌ها سخن گفت؛ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نیز وارد این بحث شده و ادعا کرده است که ماجرا از این قرار است که «اسلام می‌خواهد قدرت را به دست بگیرد».
اگرچه بهره‌برداری جریان راست افراطی از بحران‌ها برای دامن زدن به اسلام‌هراسی امری قابل پیش‌بینی است، اما این تصور که اسلام و مسلمانان مقصر مشکلات فزاینده اروپا هستند، دیگر فقط محدود به آن طیف افراطی در فضای سیاسی اروپا نیست.
هفته گذشته، در حالی که اعتراض‌های دانش‌آموزی در فرانسه در حال اوج گرفتن بود، پارلمان اروپا بی‌سروصدا قطعنامه‌ای ضد مسلمانان را تصویب کرد؛ این متن توسط حزب مردم اروپا (EPP) با گرایش میانه‌رو، بزرگ‌ترین گروه در پارلمان که اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، از آن حمایت می‌کند، ارائه شد.
این قطعنامه با ۳۸۱ رأی موافق، ۱۶۷ رأی مخالف و ۱۵ رأی ممتنع تصویب شد؛ ۴ گروه دیگر یعنی میهن‌پرستان راست افراطی برای اروپا و اروپای ملت‌های مستقل، لیبرال‌های نوسازی اروپا و محافظه‌کاران و اصلاح‌طلبان اروپایی تقریبا به اتفاق آرا از حزب مردم اروپا حمایت کردند و سوسیال دموکرات‌ها، چپ‌ها و سبز‌ها با رأی مخالف خود نتوانستند جلوی آن را بگیرند.
این قطعنامه که براساس گزارش بسیار مشکل‌ساز دولت فرانسه در مورد اسلام تهیه شده است، ادعا‌های نادرستی را مطرح می‌کند که پیامد‌های گسترده‌ای برای جوامع مسلمان دارد.
اگرچه این قطعنامه الزام‌آور نیست و کشور‌های عضو اتحادیه اروپا مجبور به اجرای آن نیستند، اما همچنان به یک چارچوب تفکری مشروعیت می‌بخشد که می‌تواند پیامد‌های وخیمی برای جوامع مسلمان داشته باشد؛ این رویکرد نهاد‌ها و سازمان‌های مسلمانی را که مستقل از دولت فعالیت می‌کنند، مورد سوءظن قرار می‌دهد و مشارکت جامعه مسلمانان در فعالیت‌های عمومی را نوعی نفوذ معرفی می‌کند.
این قطعنامه چندین سازمان، ازجمله شبکه اروپایی علیه نژادپرستی مستقر در بروکسل (ENAR) را به‌عنوان حامیان مسلمانان معرفی می‌کند و خواستار مسدود کردن دسترسی به بودجه اتحادیه اروپا و محدود کردن هرگونه نهاد تحت حمایت اتحادیه اروپا از همکاری با آن‌ها می‌شود.
این امر به راحتی می‌تواند توسط بازیگران خارجی به‌عنوان سلاح استفاده شود و قبلا نیز چنین شده است.
مهم‌تر از همه، این قطعنامه دفاع از مسلمانان در برابر نژادپرستی را به‌عنوان بخشی از یک نقشه نفوذ اسلام‌گرایان مطرح می‌کند؛ این می‌تواند به‌صورت مستقیم بر ابتکار‌ها و بحث‌های عمومی که به دنبال مقابله با اسلام‌هراسی در جوامع اروپایی هستند، تاثیر بگذارد.
به‌طور نمادین، این قطعنامه یک پیروزی بزرگ برای نیرو‌های راست‌گرای ضد مسلمان اروپا است؛ این نشان می‌دهد که پارلمان اروپا با نزدیک‌تر شدن راست میانه به راست افراطی، هرگونه دیوار آتشین علیه راست افراطی را کنار گذاشته است؛ به نظر می‌رسد حزب مردم اروپا تقریبا به‌طور کامل دستور کار راست افراطی را جذب کرده، اما به دنبال تعدیل آن با زبان امنیت ملی است.
این قطعنامه همچنین نشان می‌دهد که اسلام‌هراسی اروپایی چگونه تکامل یافته است؛ ترس دیگر از مهاجران به‌عنوان غریبه‌هایی که نمی‌توانند ادغام شوند، نیست، بلکه از مسلمانانی است که می‌توانند برای خود صحبت کنند و از آزادی‌های خود دفاع کنند.
برای راست میانه، این چارچوب اسلام‌هراسی با مزایای سیاسی همراه است؛ این چارچوب نه‌تنها می‌تواند از ایجاد ترس علیه مسلمانان در انتخابات سود ببرد، بلکه می‌تواند به چپ‌هایی که نژادپرستی را رد می‌کنند و از جوامع مسلمان حمایت می‌کنند، نیز ضربه بزند.
هر چقدر هم که پایه‌های قطعنامه یادشده سست باشد، اقدام‌های مشکوک قانونی بیشتری از سوی اتحاد‌های محافظه‌کار در کشور‌های عضو برای مهار عاملیت مسلمانان خارج از کنترل دولت، به‌ویژه هنگامی که از آزادی‌های مسلمانان دفاع می‌کند، قابل پیش بینی هستند؛ در عین حال، ترس‌افکنان همچنان اسلام را به خاطر بیماری‌های اجتماعی و اعتراض‌های مشروع علیه ریاضت اقتصادی سرزنش خواهند کرد و سیاستمداران همچنان خشم عمومی را متوجه جوامع مسلمان خواهند کرد تا توجه را از شکست‌های حکومتی خود منحرف کنند.
- بیشتر بخوانید:
- راست‌گرایی افراطی؛ موتور محرکه اوج‌گیری اسلام‌ستیزی در ایتالیا
- مسیر تاریخی یک بحران؛ از جنگ ادعایی آمریکا علیه تروریسم تا عادی‌سازی اسلام‌هراسی در اروپا
انتهای پیام/
