تعمیق بحران جهانی گرسنگی؛ ۲۶۶ میلیون نفر درگیر ناامنی غذایی حاد

سازمان اقدام علیه گرسنگی (Action Against Hunger) تازه‌ترین گزارش خود را با عنوان «۱۰ بحران بزرگ غذایی در جهان» منتشر کرده و هشدار داده است که شدیدترین نوع گرسنگی در سطح جهان طی دهه گذشته ۲ برابر شده و به‌طور فزاینده‌ای در تعداد اندکی از کشور‌ها متمرکز شده است. در حالی که نیاز‌ها رو به افزایش است، بودجه و منابع کاهش می‌یابند و دسترسی برای کمک‌های بشردوستانه دشوارتر می‌شود.

بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵، شمار افرادی که با ناامنی غذایی حاد مواجه هستند، ۲ برابر شده است. تنها در سال ۲۰۲۵، ۲۶۶ میلیون نفر در ۴۷ کشور و قلمرو با ناامنی غذایی حاد دست‌به‌گریبان بوده‌اند. گرسنگی به‌طور فزاینده‌ای در ۱۰ کشورِ صدر فهرست متمرکز شده است؛ کشور‌هایی شامل نیجریه، کنگو، سودان، یمن، افغانستان، میانمار، بنگلادش، پاکستان، سودان جنوبی و سوریه. 

این کشور‌ها در مجموع ۱۷۷ میلیون نفر را در بر می‌گیرند که حدود دو‌سوم از کل آمار جهانی است.

تنها در ۳ کشور نیجریه، کنگو و سودان، ۸۲.۹ میلیون نفر (معادل ۳۱.۲ درصد از کل آمار جهانی) با این معضل رو‌به‌رو هستند؛ رقمی که در مقایسه با ۲۸.۱ درصد در سال پیش از آن، افزایش یافته است.

اگرچه ارقام مربوط به گرسنگی کاهش یافته‌اند، اما این لزوما به معنای کاهش واقعی گرسنگی نیست. آمار مربوط به ۱۰ کشور صدرِ فهرست، کمتر از رقم ۱۹۶.۵ میلیون نفری است که در گزارش پیشین اعلام شده بود. با این حال، سازمان اقدام علیه گرسنگی هشدار می‌دهد که این بهبود ظاهری، ناشی از وجود شکاف‌هایی در داده‌ها است و نه لزوما کاهش گرسنگی. 

آمار امسال برخی کشورها، از جمله اتیوپی را که در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۲ میلیون نفر از ساکنانش با ناامنی غذایی حاد مواجه بودند، در بر نمی‌گیرد.

درگیری‌ها و مناقشات، میلیون‌ها نفر را به ورطه گرسنگی می‌کشانند. کشور‌هایی مانند میانمار (با افزایش ۲.۳ میلیون نفر) و کنگو (با افزایش ۲.۱ میلیون نفر) شاهد شدیدترین افزایش‌ها در تعداد افراد آسیب‌دیده بوده‌اند. 

درگیری‌ها، بی‌ثباتی سیاسی و جابه‌جایی جمعیت، باعث تشدید ناامنی غذایی شده و معیشت مردم و دسترسی آنها را به خدمات ضروری در این کشور‌ها تضعیف می‌کنند. 

در مجموع، ۱۷.۹۷ میلیون نفر در داخل کشور‌های خود آواره شده‌اند و ۱۰.۳ میلیون نفر نیز کسانی هستند که از مناطق همجوار به محل زندگی خود بازگشته‌اند. بیش از نیمی از جمعیت سودان جنوبی با ناامنی غذایی شدید مواجه هستند و این کشور برای نخستین بار در میان ۱۰ کشور نخست قرار گرفته است؛ به‌طوری که با ۷.۸ میلیون نفر که دچار ناامنی غذایی شدید هستند، در رتبه نهم جای دارد. 

با این حال، این رقم ابعاد واقعی بحران را کمتر از حد نشان می‌دهد. ۵۴.۹ درصد از جمعیت با ناامنی غذایی شدید رو‌به‌رو هستند و بیش از ۸۰ درصد (یعنی حدود ۱۰ میلیون نفر) به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. درگیری‌ها، آوارگی، محدودیت در دسترسی به کمک‌ها، آسیب‌پذیری‌های دیرینه و بدترین شیوع وبا در ۲ دهه اخیر، وضعیت را وخیم‌تر کرده‌اند.

همزمان با کاهش منابع و افت ظرفیت واکنش‌های بین‌المللی، نیاز‌ها رو به افزایش است. این گزارش نشان می‌دهد که کمک‌های بشردوستانه اختصاص‌یافته به بخش غذا در شرایط بحرانی، بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ کاهشی ۵۹ درصدی داشته و به سطوحی بازگشته است که آخرین‌بار در سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۷ مشاهده شده بود. در همین بازه زمانی، سهم جمعیتی که با سطوح بالایی از ناامنی غذایی حاد مواجه هستند، در سطح جهانی ۲ برابر شده است.

برای نخستین‌بار، وقوع قحطی در غزه و سودان در یک سال واحد تایید شد. در هر ۲ مورد، مناقشه عامل اصلی بحران بوده و عواملی مانند محدودیت دسترسی بشردوستانه، جابه‌جایی جمعیت، و نابودی معیشت و خدمات ضروری، بر شدت آن افزوده‌اند. 

در غزه، ۸۷ درصد از زمین‌های کشاورزی آسیب‌دیده و ۸۱ درصد از زیرساخت‌های گلخانه‌ای از بین رفته‌اند. حدود ۹۰ درصد منابع آبی آلوده و غیرقابل شرب هستند و تخمین زده می‌شود که ۱.۶ میلیون نفر با ناامنی غذایی شدید دست وپنجه نرم می‌کنند. در سودان، حدود ۳۳.۷ میلیون نفر نیازمند کمک‌های بشردوستانه هستند؛ رقمی که بالاترین میزان ثبت‌شده در تاریخ این کشور است و در مقایسه با سال ۲۰۲۵، افزایشی ۳.۳ میلیون نفری را نشان می‌دهد.

حدود ۳۰ میلیون کودک زیر ۵ سال دچار سوءتغذیه حاد هستند که وضعیت ۷.۸۲ میلیون نفر از آنان بسیار وخیم است. علاوه بر این، ۶.۵۶ میلیون زن باردار و شیرده نیز به سوءتغذیه حاد دچار شده‌اند. نیجریه، سودان و کنگو ازجمله کشور‌هایی هستند که بیشترین تعداد کودکان آسیب‌دیده را دارند؛ به ترتیب ۶.۴ میلیون، ۴.۲ میلیون و ۴.۱۸ میلیون نفر.

اقدام‌های مربوط به آب و بهداشت (WASH) در حال فروپاشی است. بررسی‌های دقیق در ۱۰ کشوری که در این گزارش به آنها پرداخته شده، الگویی تکرارشونده را آشکار می‌سازد؛ مناقشه، جابه‌جایی جمعیت، شوک‌های اقلیمی و کمبود بودجه باعث تضعیف هرچه بیشترِ سیستم‌های آب و بهداشت می‌شوند؛ سیستم‌هایی که حتی پیش از وقوع وضعیت‌های اضطراری نیز شکننده بودند. نتیجه، ایجاد یک چرخه معیوب است که در آن دسترسی نداشتن به آب سالم (یا آلوده بودن آب)، شیوع بیماری‌های عفونی و سوءتغذیه، یکدیگر را تشدید می‌کنند.

دسترسی بشردوستانه روزبه‌روز دشوارتر می‌شود و رساندن کمک‌ها به دست مردم با چالش‌های جدی مواجه است. ناامنی، بوروکراسی و چالش‌های لجستیکی یکدیگر را تقویت می‌کنند، سازمان‌های بشردوستانه را محدود می‌کنند، کمک‌های نجات‌بخش را به تاخیر می‌اندازند و هزینه‌های پاسخگویی را افزایش می‌دهند. امدادگران نیز هدف قرار می‌گیرند؛ کنگو در سال ۲۰۲۵ بیش از ۶۰۰ حادثه امنیتی مربوط به امدادگران را ثبت کرده است که آن را به یکی از خطرناک‌ترین مکان‌های جهان برای اقدام‌های بشردوستانه تبدیل می‌کند. 

در غزه، از اکتبر ۲۰۲۳ (مهر ۱۴۰۲) دست‌کم ۵۹۳ امدادگر بشردوستانه جان خود را از دست داده‌اند. در میانمار، درگیری، ناامنی و موانع اداری مانع از عملیات در مناطقی می‌شود که ۲.۱ میلیون نفر از ۲.۵ میلیون نفری که به دلیل نیاز‌های شدیدشان در اولویت قرار دارند، در آنجا زندگی می‌کنند.

محدودیت‌های دیگر کمتر دیده می‌شوند، اما به همان اندازه طاقت‌فرسا هستند. در غزه، تنها نیمی از کامیون‌های ورودی می‌توانند بار خود را تخلیه کنند، در حالی که به اصطلاح «خط زرد» حدود ۵۴ درصد از قلمرو را جدا می‌کند. 

انتهای پیام/