مراقبت‌های تسکینی در بیماران سرطانی محدود به روزهای پایانی زندگی نیست

به گزارش وبدا، فاطمه تاجیک‌رستمی، فوق‌تخصص خون و سرطان بالغین با تاکید بر اینکه مراقبت‌های حمایتی و تسکینی هنوز با یک باور نادرست در نظام سلامت و حتی میان بخشی از جامعه پزشکی مواجه‌اند، گفت: اینکه این مراقبت‌ها تنها به روز‌های پایانی زندگی و زمانی مربوط می‌شوند که دیگر امیدی به درمان نیست. در حالی که بر اساس استاندارد‌های سازمان جهانی بهداشت، مراقبت تسکینی باید از زمان تشخیص بیماری آغاز شود و در تمام مراحل درمان، همراه بیمار و خانواده او باشد.

وی افزود: مراقبت تسکینی به معنای پایان درمان نیست؛ بلکه رویکردی جامع و چندرشته‌ای برای کاهش درد و رنج، کنترل علائم، حمایت روانی و اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران و خانواده‌های آنان است. به‌ویژه در بیماری‌هایی مانند سرطان، درد تنها یک نشانه جسمی نیست؛ بلکه ابعاد روانی، عاطفی، اجتماعی و اقتصادی زندگی بیمار و اطرافیان او را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. بنابراین، تحقق شعار «هیچ‌کس تنها نیست» مستلزم آن است که نظام سلامت در تمام این ابعاد، همراه بیمار باشد.

فوق‌تخصص خون و سرطان بالغین تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه این خدمات در کشور، جای خالی آموزش نظام‌مند مراقبت‌های حمایتی و تسکینی در برنامه رسمی آموزش پزشکی عمومی است. پزشکان عمومی به‌عنوان نخستین سطح تماس بسیاری از بیماران با نظام سلامت، باید دانش و مهارت کافی برای مدیریت علائم، کاهش درد و ارائه حمایت‌های اولیه را داشته باشند. فقدان این آموزش‌ها، در کنار نگرانی از تداخلات دارویی و محدودیت دسترسی به خدمات تخصصی، ممکن است موجب ارجاع‌های غیرضروری و دشوارتر شدن دسترسی بیماران، به‌ویژه در شهرستان‌ها، شود.

وی گفت: از سوی دیگر، کنترل مؤثر درد و سایر علائم آزاردهنده، نیازمند همکاری تیمی پزشکان، پرستاران، متخصصان درد، روان‌شناسان و دیگر اعضای تیم درمان است. هرچند امروزه روش‌های دارویی و مداخلات تخصصی متعددی برای کنترل درد در دسترس است، اما زمانی می‌توان به نتایج مطلوب رسید که ابعاد جسمی و روانی رنج بیمار به‌طور هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.

تاجیک رستمی بیان کرد: استقرار هسته‌های مراقبت تسکینی در بیمارستان‌ها، به‌ویژه در بخش‌های انکولوژی، نیز از ضرورت‌های مهم نظام سلامت است. نبود چنین واحد‌هایی می‌تواند به مراجعات مکرر اورژانسی، بستری‌های غیرضروری در بخش‌های مراقبت‌های ویژه و تحمیل هزینه‌های سنگین به خانواده‌ها و نظام سلامت منجر شود. در مقابل، ارائه به‌موقع مراقبت‌های تسکینی می‌تواند به مدیریت بهتر علائم، کاهش رنج بیمار، حمایت از خانواده و استفاده منطقی‌تر از منابع درمانی کمک کند.

وی ادامه داد: توسعه این رویکرد، نیازمند همگرایی سیاست‌گذاران، دانشگاه‌های علوم پزشکی، مراکز درمانی و سازمان‌های مردم‌نهاد است. در این مسیر، همکاری میان وزارت بهداشت، مراکز دانشگاهی و مؤسساتی مانند مکسا می‌تواند زمینه را برای تدوین راهکار‌های اجرایی و ادغام مؤثر مراقبت‌های حمایتی و تسکینی در نظام سلامت فراهم کند.

فوق‌تخصص خون و سرطان بالغین گفت: پیام اصلی این رویکرد روشن است: مراقبت تسکینی نه جایگزین درمان است و نه محدود به روز‌های پایانی حیات. این مراقبت از لحظه اعلام تشخیص آغاز می‌شود؛ از نحوه مواجهه با خبر بیماری تا همراهی در عوارض درمان، کنترل درد، مدیریت اضطراب و حمایت از بیمار و خانواده در بحران‌های جسمی، روانی و معیشتی.

تاجیک‌رستمی اظهار داشت: پایان یک باور نادرست، آغاز یک مسئولیت مشترک است؛ مسئولیتی برای آنکه هیچ بیماری در مسیر دشوار درمان، خود را تنها احساس نکند.

فوق‌تخصص خون و سرطان بالغین گفت: ارائه‌شده در ششمین همایش ملی مراقبت‌های حمایتی و تسکینی، هم‌زمان با روز جهانی مراقبت تسکینی، با همکاری وزارت بهداشت، مرکز ملی سرطان، اعضای هیات‌علمی دانشگاه‌ها و مؤسسه نیکوکاری مکسا.

انتهای پیام/