بازیگر سریال «آسباد»: اتحاد ملی برابر است با آبادی میهن

سریال «آسباد» به کارگردانی محمدرضا معینی و نویسندگی فرهاد نقدعلی، داستان خود را در زمینه زندگی مردم سیستان و بلوچستان و در روستای ملک‌آباد روایت می‌کند؛ قصه‌ای که در کنار روابط و مسائل اجتماعی شخصیت‌ها، به موضوعاتی همچون مهاجرت نخبگان، کم‌آبی، حفظ میراث فرهنگی و ضرورت مشارکت مردم در آبادانی محل زندگی خود می‌پردازد. حضور بازیگران بومی در کنار چهره‌هایی از دیگر نقاط کشور نیز از ویژگی‌های این مجموعه است که تلاش دارد تصویری از فرهنگ، مردم و جغرافیای سیستان و بلوچستان به مخاطب ارائه دهد.

یکی از شخصیت‌های جوان و تأثیرگذار «آسباد»، محمدجواد است؛ جوانی نخبه و تحصیلکرده که تصمیم به مهاجرت از کشور گرفته است، اما در جریان اتفاقاتی که در روستا رخ می‌دهد، مسیر زندگی‌اش تغییر می‌کند. حسام خلیل نژاد ایفاگر نقش محمدجواد است و در بخش‌هایی از داستان، نقش روح پدر این شخصیت را نیز بازی می‌کند. او در گفت‌وگو با میزان درباره ویژگی‌های این نقش، تجربه هشت ماه زندگی در سیستان و بلوچستان، چالش لهجه، مواجهه با فرهنگ مردم منطقه و مضمون اصلی سریال گفت.

محمدجواد میان ماندن و رفتن گرفتار است

حسام خلیل‌نژاد درباره نقشی که در «آسباد» ایفا می‌کند، گفت: نقش یک جوان نخبه سیستان و بلوچستانی به نام محمدجواد را بر عهده دارم که تصمیم به مهاجرت دارد اما در آخرین لحظات و به واسطه مراسمی که در روستا توسط شخصیت عالیه برگزار می‌شود، رفتنش به تعویق می‌افتد. عالیه یکی از دختران روستاست که میان او و محمدجواد دلبستگی عاطفی خاصی شکل گرفته است.

وی افزود: محمدجواد عالیه را دوست دارد و به همین دلیل وقتی او با محمدجواد تماس می‌گیرد، تصمیمش برای رفتن را به تعویق می‌اندازد. زمانی که در آن مراسم شرکت می‌کند، اتفاقاتی رخ می‌دهد که باعث می‌شود ماندن را به رفتن ترجیح دهد و در روستا بماند. در واقع بخش مهمی از کشمکش این شخصیت میان آینده‌ای که برای خودش در خارج از کشور تصور کرده و تعلقی است که نسبت به زادگاه و آدم‌های آن دارد.

این بازیگر درباره چگونگی پیشنهاد این نقش بیان کرد: در آن مقطع چند سریال از جمله «قول مردونه»، «صفر ۲۴» و «دشتستان» را روی آنتن داشتم و احتمالاً دوستان با دیدن این آثار تصور کرده بودند که برای نقش محمدجواد مناسب هستم. به این ترتیب پیشنهاد حضور در «آسباد» به من ارائه شد و بعد از آشنایی با فیلمنامه و شخصیت، این همکاری شکل گرفت.

خلیل‌نژاد درباره جذابیت حضور در این پروژه ادامه داد: یکی از مهم‌ترین دلایلی که باعث شد این نقش را بپذیرم، تجربه حضور در اقلیمی بود که تا آن زمان به آن سفر نکرده بودم. چند نفر از اعضای گروه را نیز از قبل می‌شناختم و احساس خوبی نسبت به همکاری با این گروه داشتم. سیستان و بلوچستان را همیشه در فیلم‌ها و عکس‌ها دیده بودم و این فرصت که بتوانم مدتی در آنجا زندگی و کار کنم برایم جذاب بود. مواجهه با یک اقلیم تازه برای من یک چالش دوست‌داشتنی بود و همین موضوع در کنار خود نقش باعث شد پیشنهاد حضور در سریال را بپذیرم.

برای ایفای نقش، روی لهجه بسیار کار کردیم

این بازیگر درباره چالش گویش و لهجه در «آسباد» توضیح داد: من در این سریال هم نقش محمدجواد و هم نقش روح پدر او را بازی می‌کنم. در واقع تعدادی از شخصیت‌های اصلی داستان به این شکل طراحی شده‌اند که در کنار نقش اصلی، روح پدران خود را نیز ایفا می‌کنند. برای شخصیت پدر که متعلق به دو نسل قبل است، استفاده از لهجه اهمیت بیشتری داشت و در این زمینه از راهنمایی و هدایت مشاور لهجه پروژه بهره بردم. دوستان بومی که در این کار حضور داشتند نیز کمک زیادی کردند. برای محمدجواد، به دلیل سن، موقعیت اجتماعی و شرایط امروزی‌تر شخصیت، لهجه کمتر بود. او دانشگاه رفته و قصد مهاجرت دارد، اما در بخش‌هایی که قرار است تعلق و عرق او نسبت به خاک و وطنش بیشتر دیده شود، لهجه نیز پررنگ‌تر می‌شود.

خلیل‌نژاد با اشاره به حساسیت گروه برای نزدیک شدن به گویش واقعی منطقه گفت: بسیار تلاش کردیم از بدلهجه بودن و ارائه تصویری غیرواقعی از مردم منطقه فاصله بگیریم. بازیگران بومی این کار از بچه‌های تئاتر سیستان و بلوچستان بودند و سکانس‌هایی که قرار بود با لهجه اجرا شود، زیر نظر آنها ضبط می‌شد. بعضی از دیالوگ‌ها را چندین بار تکرار می‌کردیم تا به تأیید دوستان بومی برسد. خوشبختانه تا امروز بازخورد منفی یا نقد جدی نسبت به این بخش دریافت نکرده‌ام و فکر می‌کنم حساسیتی که گروه نسبت به این موضوع داشت، نتیجه خودش را نشان داده است.

محمدجواد شباهتی به نقش‌های قبلی من ندارد

این بازیگر درباره شباهت یا تفاوت شخصیت محمدجواد با خودش گفت: محمدجواد اصلاً شبیه من نیست و این کار حتی با نقش‌های جدی یا طنزی که پیش از این بازی کرده‌ام نیز قابل قیاس نیست. او شخصیتی بازیگوش و در عین حال ماخوذبه‌حیا دارد؛ کسی که هم می‌خواهد برود و هم میل به ماندن دارد و د ر موقعیت‌های مختلف، وجوه متفاوتی از شخصیتش آشکار می‌شود. محمدجواد جوانی باحیاست که عاشق دختری شده اما نمی‌تواند احساسش را به‌صراحت بیان کند. همین ویژگی باعث می‌شود با کاراکترهایی که تاکنون بازی کرده‌ام تفاوت داشته باشد و برای من نیز تجربه متفاوتی محسوب شود.

وی درباره چالش‌های حضور در «آسباد» گفت: لهجه یکی از چالش‌های مهم این پروژه بود اما در کنار آن، حضور در کنار بازیگران باتجربه نیز برای من یک چالش جدی و البته شیرین محسوب می‌شد. برای مثال آقای سیامک صفری تجربه بسیار زیادی دارند و وقتی در کنار چنین بازیگری کار می‌کنید، باید بتوانید توانایی‌های خودتان را به خوبی نشان دهید و از پس موقعیت برآیید.

این بازیگر ادامه داد: البته این چالش‌ها از جنس مشکلات عجیب و غریب نبودند و بیشتر باعث رشد و یادگیری می‌شدند. زمانی که آفیش نبودم و فرصت آزاد داشتم، در کوچه و بازار قدم می‌زدم، مردم را نگاه می‌کردم و به تکه‌کلام‌های آنها گوش می‌دادم. حتی با دوستان بومی مشورت می‌کردم که آیا استفاده از یک تکه‌کلام در نقش مناسب است یا خیر و اگر تأیید می‌کردند، در موقعیت مناسب از آن استفاده می‌کردم.

مردم سیستان و بلوچستان شریف و صبورند

خلیل‌نژاد درباره تجربه هشت ماه زندگی در سیستان و بلوچستان اظهار کرد: در هشت ماهی که آنجا زندگی کردم، مردم سیستان و بلوچستان را بسیار شریف و صبور دیدم. به نظرم دل و زبانشان یکی است و وقتی شما را دعوت می‌کنند، تعارف و ظاهرسازی در کار نیست. اگر محبت می‌کنند، از صمیم قلب است و این ویژگی برای من بسیار ارزشمند بود.

وی درباره تصویری که «آسباد» از مردم منطقه ارائه می‌دهد نیز بیان کرد: بخشی از این موضوع به متن و بخشی به کارگردانی بازمی‌گردد و به نظرم سریال در این زمینه موفق بوده است. اگر بخواهم میزان موفقیت را بیان کنم، به نظرم حدود ۹۰ درصد توانسته به تصویری که مدنظر بوده نزدیک شود. حضور بازیگران بومی در این سریال اهمیت زیادی داشت، چرا که آنها تلاش کردند رسالت خود را به بهترین شکل انجام دهند. از سوی دیگر، کارگردان نیز تلاش کرد تصویری زیبا از سیستان و بلوچستان، زابل و زاهدان ارائه دهد و به معیارهایی که برای نمایش این منطقه در ذهن داشت، نزدیک شود.

اگر مردم کنار هم باشند، سرزمینشان آباد می‌شود

خلیل‌نژاد درباره مضمون اصلی «آسباد» گفت: اگر بخواهیم قصه را در یک خط تعریف کنیم، محمدجواد می‌خواهد به خارج از کشور مهاجرت کند، در حالی که روستای او با مشکل آب مواجه است و به حضور این جوان نخبه نیاز دارد. او از یک سو درگیر مسائل عاطفی و علاقه‌اش به عالیه است و از سوی دیگر با مشکلاتی که پسرعموی این دختر برایش ایجاد می‌کند مواجه می‌شود و همین مسائل در تصمیم او برای رفتن یا ماندن تأثیر دارد.

وی ادامه داد: در دل این قصه، داستانک‌هایی وجود دارد که ما را به سمت میراث فرهنگی خودمان می‌برد. در شرایطی که روستا با مشکلات مختلفی دست‌وپنجه نرم می‌کند، عده‌ای به دنبال خارج کردن میراث فرهنگی از روستا هستند و مردم تلاش می‌کنند دست به دست هم بدهند تا مانع این اتفاق شوند. شاید بتوان پیام یک‌خطی «آسباد» را این‌گونه بیان کرد که اگر مردم کنار هم باشند، مملکتشان آباد می‌شود. همان‌طور که در قصه، با اتحاد مردم، روستای داستان به فضای تازه‌ای تبدیل می‌شود، می‌توان این مفهوم اتحاد را به ایران خودمان نیز تعمیم داد. با اتحاد، برادری و کنار هم بودن می‌توان برای آبادانی سرزمین تلاش کرد.

دغدغه «آسباد» آبادی کشور و حفظ سرمایه‌های ملی است

خلیل‌نژاد با اشاره به دغدغه‌های اصلی سریال بیان کرد: آبادی و عمران کشور، جلوگیری از به هدر رفتن سرمایه‌ها و حفاظت از میراث فرهنگی از مهم‌ترین دغدغه‌هایی است که در این سریال مطرح می‌شود. داستان «آسباد» نشان می‌دهد که میراث فرهنگی یک منطقه تنها متعلق به گذشته نیست، بلکه بخشی از سرمایه مردم و هویت یک سرزمین محسوب می‌شود و باید نسبت به حفظ آن حساس بود. قصه «آسباد» می‌توانست در یزد، سمنان، گیلان یا هر نقطه دیگری از کشور اتفاق بیفتد، چون موضوعاتی مانند کم‌آبی، مهاجرت نخبگان و حفظ میراث فرهنگی محدود به یک منطقه خاص نیستند و امکان وقوع آنها در نقاط مختلف ایران وجود دارد.

این بازیگر افزود: اما قسمت این بود که این داستان در سیستان و بلوچستان ساخته شود و شاید این فرصت بتواند باعث شود استعدادهای واقعی و توانایی‌های هنرمندان این منطقه نیز بیشتر دیده شود و زمینه برای حضور و فعالیت بیشتر آنها فراهم شود.

«آسباد» سریالی ساده، صمیمی و شریف است

خلیل‌نژاد در پایان درباره «آسباد» گفت: این سریال به نظرم اثری بی‌تکلف است که ساده، صمیمی و شریف ساخته شده و امیدوارم مردم آن را ببینند و دوست داشته باشند. به نظرم هر سریالی باید با بضاعت و شرایط تولید خودش سنجیده شود و نمی‌توان بدون توجه به شرایطی که یک اثر در آن ساخته شده درباره آن قضاوت کرد.

وی افزود: در طول ساخت این سریال اتفاقات و شرایط مختلفی وجود داشت و حتی دو جنگ نیز در طول تولید آن رقم خورد که طبیعی است چنین اتفاقاتی به شکل‌های مختلف روی روند و شرایط تولید اثر می‌گذارد. با این حال، گروه تلاش خود را انجام داد تا سریال با همان بضاعت موجود ساخته شود و امیدوارم مخاطبان نیز با دیدن آن، ارتباط خوبی با قصه و فضای آن برقرار کنند.

انتهای پیام/