بازتعریف معادلات ژئوپلیتیک؛ پیامدهای بلندمدت و فراگیر جنگ با ایران بر نفوذ فرامنطقهای آمریکا
همزمان با نزدیک شدن به پایان تابستان، خط روایت تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران ناقص است و جهتگیری گستردهتر سیاست آمریکا در منطقه غرب آسیا بهشدت نامشخص است.
هیچ یک از مسائل اصلی که مدتهاست برای واشنگتن در صدر موضوع ایران قرار دارند از زمان آغاز جنگ به حلوفصل نزدیکتر به نظر نمیرسند.
علاوه بر این مشکلات جدیدی برای واشنگتن پدیدار شدهاند که پیشتر وجود نداشتند، مانند بسته شدن تنگه هرمز از طرف ایران و تسلط ارتش یمن بر تنگه بابالمندب.
به گزارش اندیشکده خاورمیانه، اگر دامنه را به چشمانداز جهانی گسترش دهیم، هزینههای جنگ ۲۰۲۶ با ایران برای سیاست خارجی آمریکا حتی آشکارتر میشود.
واشنگتن منابع نظامی قابلتوجهی را صرف کرده و زمان و توجه را از سایر اولویتهای امنیت ملی منحرف کرده است و این امر بر آمادگی نظامی جهانی آن تأثیر منفی گذاشته است.
در اروپا، جنگ اوکراین بدون هیچ پایانی در چشمانداز، همچنان ادامه دارد و پیوند بین این دو جنگ همچنان در حال تشدید است؛ در عین حال، چین، بزرگترین رقیب استراتژیک جهانی آمریکا همچنان به گسترش تعاملات خود در سراسر جهان ادامه میده.
در مقابل، آمریکا مجبور شده است منابع نظامی را از منطقه آسیا و اقیانوسیه دور کند تا جنگ ایران را ادامه دهد؛ چنین کاهشهای ناگهانی و لغو یا کاهش رزمایشهای نظامی، پربسشهای جدیدی را در مورد مشارکتهای امنیتی دیرینه -نهتنها در میان متحدان در آسیا، مانند کره جنوبی، بلکه در اروپا نیز- مطرح کرده است و چنین پرسشهایی با شکایتهای مکرر دونالد ترامپ مبنی بر اینکه این کشورها به آمریکا در مقابله با پیامدهای جنگ ایران کمک نکردند، تشدید شده است.
به این فهرست، این واقعیت را باید اضافه کرد که جنگ در خلیج فارس، بهویژه از طریق افزایش قیمت بنزین و مواد غذایی، درد اقتصادی را در آمریکا و سراسر جهان بدتر کرده است، که حمایت عمومی از ترامپ را بیشتر کاهش میدهد و پویایی سیاسی بینالمللی را پیچیدهتر میکند.
در حال حاضر، دولت ترامپ تصمیم گرفته که فشار اقتصادی را بر ایران افزایش دهد، اما باید دید که این آزمون اراده چگونه پیش خواهد رفت؛ با توجه به تمام عدم قطعیتهای پیرامون سیاست ترامپ در قبال ایران، نتیجهگیری قطعی در مورد پیامدهای کامل جنگ در حال حاضر دشوار است.
هنوز سناریوهای متنوعی میتواند پدیدار شود؛ مسیر فعلی بهوضوح برای آمریکا نامطلوب است؛ شرکای آمریکا همچنان بهطور نامحسوس در برابر غیرقابل پیشبینی بودن آمریکا حفاظ ایجاد میکنند و ترتیبات جدیدی مانند توافقنامه دفاع مشترک اخیر مکه بین عربستان، ترکیه و پاکستان ایجاد میکنند.
عدم حل و فصل مناقشه فلسطین و رژیم صهیونیستی همچنان یک نقطه ضعف در ثبات سیستم دولتی منطقه است؛ یکی از تأثیرات آشکار جنگ ایران در سال ۲۰۲۶ بر سیاست خارجی آمریکا، افزایش خطر عقبنشینی آمریکا از صحنههای نبرد در سراسر جهان بوده است، به دو دلیل اصلی؛ اول، تغییرات در چشمانداز ژئوپلیتیکی جهانی و نحوه واکنش کشورها به آمریکا و دوم، تغییرات در چشمانداز سیاسی داخلی آمریکا در آستانه انتخابات میاندورهای.
از برخی جهات، این جنگ و پیامدهای آن میتواند تأثیر استراتژیک بلندمدت بسیار بیشتری بر سیاست خارجی کلی آمریکا نسبت به جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ داشته باشد، زیرا جهان و آمریکا از اوایل دهه ۲۰۰۰، اوضاع تغییر کرده است.
- بیشتر بخوانید:
- پایان عصر اتکا به آمریکا؛ سیاست مخرب ترامپ چگونه متحدان واشنگتن را به فکر واداشت؟
- دردسر بزرگ ترامپ در آستانه انتخابات؛ چگونه جنگ با ایران آشیانه جمهوریخواهان را لرزاند؟
هیچ دستاورد استراتژیک عمدهای برای آمریکا در سالهای ۲۰۲۵-۲۰۲۶ حاصل نشده است؛ از زمان بازگشت به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵، ترامپ کتاب سیاست خارجی آمریکا را بازنویسی کرده و مجموعهای از اقدامهای غیرقابل پیشبینی و بیسابقه را در عرصه جهانی اجرا کرده است.
اما با گذشت بیش از یک سال و نیم از دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، دولت او دستاورد چندانی نداشته است؛ ترامپ به دستیابی به اکثر اهداف اصلی سیاست خارجی خود، از جمله پایان دادن به جنگ اوکراین، بازنویسی اساسی سیاستهای تجاری به نفع اقتصاد آمریکا یا دستیابی به صلحی پایدار و جامع در غرب آسیا، چندان نزدیک نشده است.
در طول ۱۸ ماه اول دوره دوم ریاستجمهوری خود، ترامپ زمان و توجه قابلتوجهی را به خاورمیانه اختصاص داد، بیش از هر رئیسجمهور دیگری از زمان روی کار آمدن باراک اوباما در سال ۲۰۰۹؛ بهطور کلی، منطقه از زمان بازگشت ترامپ به قدرت باثباتتر نشده است.
علاوه بر این، اقدامها و اظهارات نامنظم او در مورد ایران، بحران طولانیمدت اثربخشی در سیاست خارجی آمریکا را تقویت کرده است؛ رؤسایجمهور متوالی آمریکا اهداف حداکثری را اعلام کرده و بارها در دستیابی به آنها شکست خوردهاند.
در طول تنها چند ماه کوتاه در طول جنگ ایران در سال ۲۰۲۶، ترامپ و تیمش اظهاراتی کردند که با واقعیت همخوانی نداشت، بهطور مختلف ادعا کردند که آمریکا در حال اعمال عوارض خود در تنگه هرمز است، این تنگه باز و امن است در حالی که اینطور نیست.
اظهارات ترامپ، مقامهای ارشد و آژانسهای آمریکایی بارها در مورد ترسیم مسیری برای پایان دادن به جنگ با یکدیگر متناقض بود؛ این بیثباتی، برخی از نزدیکترین شرکای آمریکا را نگران کرد، همانطور که برخی از اقدامهای عجولانه ترامپ نیز چنین بود.
انتهای پیام/