رمزارزهایی که برق کشور را می‌بلعند/ ۱۴ درصد ناترازی در تابستان زیر سر ماینرها

در حالی که ناترازی برق در سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های اصلی صنعت انرژی کشور تبدیل شده است، بررسی ابعاد مختلف مصرف برق نشان می‌دهد بخشی از فشار واردشده بر شبکه، ناشی از فعالیت‌های پرمصرف و غیرمجاز است. در این میان، استخراج رمزارز به‌دلیل مصرف بالای برق و گسترش فعالیت‌های خارج از چارچوب قانونی، مورد توجه قرار گرفته است.

بررسی مرکز پژوهش‌های مجلس از میزان مصرف برق استخراج رمزارزها، تصویری از تأثیر این فعالیت بر شبکه برق کشور ارائه می‌دهد؛ گزارشی که بر اساس آن، استخراج غیرمجاز رمزارز در ماه‌های گرم سال سهم قابل‌توجهی از ناترازی برق را به خود اختصاص داده است. یافته‌های این بررسی همچنین ابعاد اقتصادی مصرف انرژی در این بخش و راهکار‌های شناسایی فعالیت‌های غیرمجاز را مورد توجه قرار داده است.

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد این فعالیت غیرمجاز دو پیامد عمده به همراه دارد: سوءاستفاده از یارانه‌های انرژی و اعمال محدودیت‌های تأمین برق در اوج تقاضای تابستان و زمستان که به کاهش رفاه عمومی و افت تولید ناخالص داخلی منجر می‌شود.

با توجه به نبود آمار‌های رسمی، پژوهشگران از دو روش مجزا برای برآورد مصرف برق استخراج رمزارز استفاده کرده‌اند: نخست، شاخص بین‌المللی هش‌ریت و دوم، تحلیل داده‌های مصرف برق در دوره قطع سراسری اینترنت.

نتایج نشان می‌دهد توان مصرفی استخراج رمزارز (بدون لحاظ اینترنت ماهواره‌ای) حدود ۹۳۰ تا ۱۲۰۰ مگاوات برآورد می‌شود. میزان انرژی اختصاص‌یافته به این بخش در چهار ماه گرم سال معادل ۱۴ درصد از کل ناترازی برق و حدود ۶ درصد از کل ناترازی توان است.

بر این اساس با حذف استخراج غیرمجاز رمزارز، سهم ساعات با کسری بیش از ۱۰ هزار مگاوات در کل تابستان از ۱۷.۹ درصد به ۱۲.۳ درصد کاهش می‌یابد. همچنین سهم ساعات بدون کسری برق از ۵.۲ درصد به ۳۳.۶ درصد افزایش می‌یابد.

تأمین برق استخراج رمزارز نیازمند مصرف سالیانه حدود ۲ میلیارد لیتر سوخت معادل گازوئیل است و بار مالی ناشی از آن تنها از این محل حدود ۱.۵ میلیارد دلار در سال ارزیابی می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد هش‌ریت ایران در پایان سال ۲۰۲۵ برابر با ۱۰ اگزاهش بوده که پس از جنگ رمضان به حدود ۲ اگزاهش کاهش یافته است. با فرض میانگین هش‌ریت هر دستگاه ۱۳ تا ۱۵ تراهش و توان مصرفی ۱۳۰۰ تا ۱۵۰۰ وات، مصرف برق ناشی از دستگاه‌های استخراج رمزارز تا پیش از جنگ رمضان در بیشترین حالت حدود ۱۰۴۰ تا ۱۱۵۰ مگاوات متغیر بوده است.

تحلیل الگوی مصرف در دی‌ماه ۱۴۰۴ که شبکه اینترنت سراسر کشور با قطعی مواجه شد نیز نشان می‌دهد متوسط مصرف یک هفته پس از قطع سراسری اینترنت در ساعات ۳ تا ۵ بامداد با کاهش حدود ۹۳۰ مگاوات در بار پایه مواجه شده است.

مقایسه آستانه درآمدزایی استخراج رمزارز با تعرفه‌های برق سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد این فعالیت در بخش خانگی فاقد توجیه اقتصادی است، اما در بخش‌های کشاورزی، تجاری، صنعتی و عمومی امکان سودآوری دارد. در نتیجه، فعالیت‌های غیرمجاز عمدتاً از طریق انشعاب‌های غیرقانونی، سوءاستفاده از تعرفه‌های اقتصادی یا بهره‌برداری از برق داخلی نیروگاه‌ها انجام می‌شود.

 بر این اساس فرایند کشف فعالیت غیرمجاز استخراج رمزارز صرفاً از طریق مقایسه مصرف مشترکان میسر نیست و مواجهه مؤثر نیازمند نظارت‌های هوشمند و یکپارچه شامل داده‌کاوی الگو‌های بار، تحلیل آماری مصرف داخلی نیروگاه‌ها، تلفات غیرفنی شبکه توزیع و تقاطع‌گیری با داده‌های ترافیک شبکه اینترنت و تولید واحد‌های صنعتی است.

انتهای پیام/