تهیهکننده «باغ کیانوش»: جشنواره اصفهان یک محفل و دورهمی است/ مدیران فرهنگی به سینمای کودک و نوجوان بیتوجه هستند
محمدجواد موحد تهیهکننده و فعال حوزه و کودک و نوجوان، ضمن اشاره به این موضوع که جشنواره کودک و نوجوان اصفهان تا چه اندازه میتواند در شکلگیری یک جریان مستمر در تولید سینمای کودک و نوجوان مثمرثمر باشد و در گفتوگو با میزان، گفت: جشنواره کودک و نوجوان کارایی اصلی خود را از دست داده است این موضوع برای من از این جهت ناراحتکننده است که خودم زمانی از این جشنواره جایزه گرفتهام و با آن ارتباط داشتهام. متأسفانه دستکم در هفت، هشت سال اخیر، این جشنواره بیشتر به یک محفل و دورهمی کودک و نوجوان تبدیل شده تا یک رویداد مؤثر سینمایی در این حوزه و تاثیرات لازم را در روند تولیدات این حوزه نداشته است.
وی افزود: جشنواره در این سالها تأثیر جدی و مستمری بر روند تولیدات سینمای کودک و نوجوان نداشته است و به نظر میرسد کسانی که در این حوزه فعالیت میکنند، برنامه مشخص و ویژهای برای سالهای آینده ندارند، در حالی که جشنواره باید بتواند فراتر از برگزاری یک رویداد سالانه، به تولید آثار کمک کند و برای آینده سینمای کودک و نوجوان جریانسازی داشته باشد.
نقطه ضعف جشنواره فیلم کودک و نوجوان، پیچینگ دیرهنگام
وی گفت: تقریباً سه سال است که میبینم مجموعهای مانند بنیاد سینمایی فارابی که تولید آثار کودک و نوجوان برایش اهمیت دارد، تازه در ماههای چهارم یا پنجم سال جلسه پیچینگ فیلمنامههای کودک و نوجوان را برگزار میکند. برای نمونه، جلسه پیچینگ فیلمنامه فیلم باغ کیانوش حدود نیمه تیرماه برگزار شد و یک هفته بعد به ما اعلام کردند که فیلمنامه انتخاب شده است و از ما خواستند نهایتاً طی ۴۵ روز فیلم را بسازیم.
موحد افزود: این روند نشان میدهد که اساساً کیفیت در اولویت قرار ندارد. وقتی طرحی در جلسه پیچینگ تصویب میشود، حداقل سه تا چهار ماه زمان نیاز دارد تا طرح پخته شود و به یک فیلمنامه درجهیک تبدیل شود. از سوی دیگر، برای پیشتولید نیز حدود ۵۰ روز زمان لازم است و فرآیند تولید هم زمان خودش را میطلبد و نمیتوان انتظار داشت همه این مراحل در مدت کوتاهی انجام شود و در نهایت یک فیلم سینمایی باکیفیت تولید شود.
وی ادامه داد: به نظر میرسد در شرایط فعلی، مسئله بیشتر صرف برگزاری جشنواره است؛ چون جشنواره رویداد مهمی است و باید برگزار شود، اما در تیرماه تازه به یاد میآوریم که جشنواره در پیش است و انتظار داریم فیلمساز طی ۴۰ یا ۵۰ روز یک فیلم سینمایی باکیفیت بسازد. این مسئله نشان میدهد که جشنواره بیشتر بهعنوان یک محفل و دورهمی کودک و نوجوان دیده میشود؛ رویدادی که در وضعیت فعلی نه اثرگذاری مورد انتظار را دارد و نه تأثیر جدی و مستمری بر سینمای کودک و نوجوان ایران میگذارد.
«بچههای آسمان»؛ نمونهای از جریانسازی جشنواره
وی گفت: یک زمانی جشنواره فیلم فجر هم نگاه میکرد که کدام فیلم در جشنواره کودک و نوجوان بهعنوان بهترین فیلم انتخاب شده است برای مثال، فیلم بچههای آسمان از دل جشنواره کودک و نوجوان اصفهان مطرح شد و بعد به جشنواره فجر و در ادامه به اسکار راه یافت، این یعنی جشنواره در آن مقطع توانسته بود جریانسازی کند و یک اثر را از فضای جشنواره کودک و نوجوان به عرصههای مهمتر سینمای ایران و جهان برساند.
موحد افزود: متأسفانه امروز چنین جریانسازیای را در جشنواره شاهد نیستیم. امیدوارم جشنواره اصفهان دوباره بتواند به یک جشنواره واقعی تبدیل شود؛ جشنوارهای که فقط محل برگزاری یک رویداد سالانه نباشد و بتواند در تولید، معرفی و مسیر حرفهای آثار سینمای کودک و نوجوان نیز نقش مؤثری داشته باشد.
بیتوجهی مدیران فرهنگی به سینمای کودک و نوجوان
تهیه کننده باغ کیانوش ادامه داد: اگر یک رویداد یا موضوع فرهنگی برای مدیران فرهنگی کشور اهمیت پیدا کند، ناخودآگاه در حوزه زمان و هزینهکرد نیز در اولویت قرار میگیرد. بعد از جنگ ۴۰ روزه، تقریباً هرجا برای سرمایهگذاری تولید اثر مراجعه کردم، به من گفتند اگر فیلمی درباره جنگ دارید، بیاورید تا روی آن سرمایهگذاری کنیم و به نظر میرسد مسائل فرهنگی کشور گاهی به مسائل روزمره تبدیل میشوند؛ یعنی مدیران فرهنگی دوست دارند به مسائل روز بپردازند و اتفاقات جاری را در اولویت قرار دهند.
وی افزود: البته سینما حتماً یک بُعد رسانهای دارد و باید به مسائل روز جامعه بپردازد و خود من نیز آثاری درباره جنگ و در دوران جنگ تولید کردهام، اما مسئله این است که نباید این نگاه باعث شود سایر حوزههای مهم فرهنگی از اولویت خارج شوند.
سینمای کودک و نوجوان اولویت نیست
موحد ادامه داد: چون سینمای کودک و نوجوان در اولویت نیست، پروژه ما عملاً حدود شش ماه متوقف مانده بود و در نهایت با پشتیبانی یکی، دو مجموعه که برای کودک و نوجوان احترام و اهمیت قائل هستند، پروژه دوباره شروع به کار کرد و تجربه به من نشان داده مدیران فرهنگی در حرف میگویند که سینمای کودک و نوجوان اهمیت دارد، اما در تفکر واقعی آثار این حوزه هنوز جدی تلقی نمیشوند.
موحد تاکید کرد: در عمل، فیلمهای اجتماعی و کمدی بیشتر بهعنوان آثار مهم شناخته میشوند و حتی گاهی به ما گفته میشود که فیلم مهم میسازی یا فیلم کودک و نوجوان؟ در این نگاه، فیلمهای بزرگسال مهمتر تلقی میشوند؛ در حالی که ساخت فیلم کودک و نوجوان هم دشوار است و هم اهمیت بسیار زیادی دارد و نباید این آثار را در جایگاه پایینتری نسبت به سینمای بزرگسال قرار داد.
راه نجات سینمای ایران، ایجاد عادت فیلم دیدن در سینما در نسل کودک و نوجوان امروز
موحد تاکید کرد: اگر میخواهیم سینمای ایران نجات پیدا کند، باید به سراغ سینمای کودک و نوجوان برویم، ما در دهههای ۷۰ و ۸۰ نسلی را تربیت کردیم که امروز پدر و مادر خانوادههای ما هستند و متأسفانه سینما در سبد فرهنگی آنها قرار ندارد.
وی افزود: اگر میخواهیم سینما را نجات دهیم، باید برای کودک و نوجوان امروز فیلم بسازیم و این تولید را به یک جریان مستمر تبدیل کنیم، باید بچهها از همان سالهای کودکی به سینما رفتن و فیلم دیدن در سینما عادت کنند، وقتی این نسل بزرگ شود و خودش در جایگاه پدر و مادر خانواده قرار بگیرد، سینما رفتن میتواند به بخشی از سبد فرهنگی خانواده تبدیل شود.
موحد ادامه داد: به این شکل میتوان به آینده سینمای ایران کمک کرد؛ یعنی نسلی را تربیت کنیم که با سینما رفتن آشنا باشد و آن را بهعنوان بخشی از زندگی فرهنگی خود پذیرفته باشد، این مسئلهای است که امروز در ایران وجود ندارد و اساساً آنطور که باید مورد توجه و اهمیت قرار نگرفته است.
دبیرخانه دائمی؛ راهکار بهبود کیفیت جشنواره کودک و نوجوان اصفهان
تهیه کننده فیلم سینمایی «باغ کیانوش» در پاسخ به اینکه اگر بخواهید یک تغییر مشخص در ساختار جشنواره کودک و نوجوان ایجاد کنید که آثار آن در طول سالها باقی بماند و به پیشرفت و اثرگذاری بیشتر این رویداد منجر شود، چه پیشنهادی دارید؟ تصریح کرد: اولین پیشنهاد من، تبدیل دبیرخانه جشنواره کودک و نوجوان اصفهان به یک دبیرخانه دائمی است؛ بهگونهای که از دل این جشنواره، در طول سال مدیرانی داشته باشیم که تولید فیلم برای جشنواره اصفهان و آینده سینمای کودک و نوجوان برایشان اهمیت داشته باشد، نباید اینطور باشد که سه ماه مانده به جشنواره تازه دبیر معرفی شود و عوامل اجرایی کارشان را شروع کنند، جشنواره باید در تمام طول سال برای تولید آثار برنامه داشته باشد و این مسیر را پیگیری کند.
معاونت ویژه کودک و نوجوان در فارابی و ضرورت ثبات دبیرجشنواره
وی افزود: دومین پیشنهاد من این است که در بنیاد سینمایی فارابی، یک معاونت ویژه کودک و نوجوان ایجاد شود تا تولید آثار این حوزه بهصورت تخصصی دنبال شود و اگر فیلمسازی در ماههای یازدهم یا دوازدهم سال قبل تصمیم گرفته است فیلم کودک و نوجوان بسازد، نباید به او بگویند جلسه پیچینگ ما در ماه چهارم یا پنجم سال بعد برگزار میشود؛ چون در آن زمان دیگر فرصت و فایدهای برای برنامهریزی اصولی و تولید باکیفیت باقی نمیماند.
موحد ادامه داد: در کنار ایجاد معاونت ویژه کودک و نوجوان در فارابی و تبدیل دبیرخانه جشنواره به دبیرخانه دائمی، باید ثبات مدیریتی نیز داشته باشیم، دبیر جشنواره نباید هر سال تغییر کند، بلکه باید برای یک دوره سه یا چهارساله انتخاب شود تا بتواند برنامهای سه یا چهارساله برای جشنواره و سینمای کودک و نوجوان تدوین و اجرا کند.
وی تأکید کرد: وقتی دبیر جشنواره فرصت داشته باشد برنامه بلندمدت داشته باشد و دبیرخانه نیز در طول سال فعال باشد، بهتدریج مسیر تولید آثار شکل میگیرد و جشنواره میتواند از یک رویداد سالانه به جریانی مستمر و اثرگذار در سینمای کودک و نوجوان تبدیل شود.
انتهای پیام/
