محمد معتمدی: انقطاع بیننسلی در ذائقه شنیداری، نتیجه کمتوجهی به نقش فرهنگی موسیقی است/ موسیقی؛ حامل مهم فرهنگ و ادبیات
محمد معتمدی درباره نقش موسیقی در پاسداشت زبان فارسی و این موضوع که آیا این وظیفه تنها بر عهده موسیقی کلاسیک است، گفت: برای پاسخ به این پرسش میتوان به نمونهای از گذشته اشاره کرد. در رادیو و تلویزیون ایران برنامهای مانند «گلها» وجود داشت که در ظاهر یک برنامه موسیقی بود، اما بیش از آنکه یک برنامه موسیقی باشد، یک برنامه ادبی محسوب میشد.
وی افزود: در آن برنامه، هیئتی از شاعران، بهترین و برگزیدهترین شعرهای کهن ادبیات فارسی را انتخاب میکردند و خوانندگان، گویندگان و آهنگسازان باید روی این اشعار کار میکردند، بنابراین موسیقی در آنجا به عنوان یک حامل مهم برای ادبیات و فرهنگ مورد استفاده قرار میگرفت.
انقطاع نسلی در سبد شنیداری جامعه
معتمدی با اشاره به تغییراتی که در دهههای گذشته در حوزه موسیقی و سلیقه شنیداری جامعه رخ داده است، گفت: به نظرم ما در این دهههای گذشته آنطور که باید به موسیقی به عنوان یک حامل بسیار مهم و تأثیرگذار فرهنگ اهمیت ندادهایم؛ بهخصوص در زمینه متولیگری تولیدات موسیقی و شکل دادن به ذائقه و سبد شنیداری جامعه، آن کاری را که باید انجام میدادیم، نکردیم.
وی افزود: اکنون اثرات مخرب این اتفاق و انقطاع بین نسلی که در حوزه ذائقه شنیداری و به تبع آن گرایشهای فرهنگی ایجاد شده، در کف جامعه دیده میشود.
حفظ فرهنگ از مسیر ادبیات و موسیقی
این خواننده با تأکید بر ارتباط میان زبان، ادبیات و موسیقی اظهار کرد: من اعتقاد دارم اگر میخواهیم فرهنگ را حفظ کنیم، باید ادبیات را حفظ کنیم و اگر بخواهیم ادبیات خوب را ترویج کنیم، موسیقی یکی از بهترین و مهمترین عوامل برای این کار است، بنابراین ما باید در موسیقی، بدون وقفه و بدون محدودیت، تولیدات خوب، فاخر و درجهیک داشته باشیم.
ضرورت سیاستگذاری هدفمند برای ارتقای ذائقه شنیداری
وی درباره اینکه آیا برای تغییر ذائقه شنیداری جامعه باید هنرمندان را موظف به تولید آثار خاص کرد یا از طریق طراحی یک نظام هدفمند به این هدف رسید، گفت: با صرفاً موظف کردن هنرمندان نمیتوان این کار را انجام داد، اما اگر سیستمسازی شود و این سیستم هدفمند باشد، میتوان به نتیجه رسید.
معتمدی افزود: هدف اصلی چنین سیستمی باید ارتقای ذائقه شنیداری مخاطب، ارتقای سطح فرهنگ و ارتقای سطح شعور ادبی مخاطبان باشد.
نقش دولت در حفظ میراث فرهنگی و زبان فارسی
این خواننده درباره نقش نهادهای دولتی در این زمینه نیز گفت: اساساً متولی حفظ میراث فرهنگی، زبان و فرهنگ در همه جای دنیا دولتها هستند. نمیتوان از بخش خصوصی انتظار داشت که به تنهایی متولی حفظ فرهنگ باشد.
وی افزود: وزارتخانههای فرهنگ در همه جای دنیا متولی دولتی دارند. ارکسترها و نهادهایی که در حوزه موسیقی به صورت خصوصی فعالیت میکنند نیز معمولاً در همه جای دنیا بیشتر به سراغ موسیقی مصرفی و پاپ میروند.
معتمدی ادامه داد: بخش خصوصی معمولاً روی مقولات فرهنگی و ملی به شکل عمومی سرمایهگذاری نمیکند و سرمایه بیشتر به سمت فضاهای سرگرمی و مصرفی میرود. بنابراین من معتقدم موسیقی خوب باید متولی دولتی داشته باشد.
واژهسازیهای جدید و آسیب به زبان فارسی
معتمدی در پاسخ به این پرسش که مهمترین آسیبی که امروز متوجه زبان فارسی است، چیست، گفت: به هر حال در دورهای هستیم که بخشی از این آسیبها به واسطه عصر ارتباطات و شرایط جدید، تا حدی اجتنابناپذیر است، اما به نظرم واژهسازیهای جدید که در حال حاضر بسیار زیاد شده، میتواند یکی از مهمترین آسیبها باشد.
این خواننده با بیان اینکه این اتفاق لزوماً از روی قصد یا غرضورزی رخ نمیدهد، ادامه داد: این مسئله مانند هجوم ملخ به یک مزرعه است؛ در این اتفاق هم الزاماً قصد و غرضی وجود ندارد، اما چیزی است که باید آن را به عنوان یک حقیقت بپذیریم و برایش برنامه داشته باشیم.
معتمدی در پایان درباره راه مقابله با این آسیبها گفت: مهمترین راه، فرهنگسازی است.
انتهای پیام/
