دادستان تهران: چاههای غیرمجاز و کنترل برداشت از آبهای زیرزمینی با قید فوریت تعیین تکلیف شود/ حمایت دستگاه قضایی از اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با فرونشست زمین
جلسه صیانت از حقوق عامه با موضوع فرونشست زمین، با حضور علی صالحی، دادستان عمومی و انقلاب تهران، و مدیران ۳۰ دستگاه مرتبط در دادسرای تهران برگزار شد.
علی صالحی در این جلسه با تأکید بر ضرورت ورود جدیتر دستگاههای مسئول به موضوع فرونشست زمین اظهار کرد: کاهش و کنترل این پدیده نیازمند تلاش و همت همهجانبه است و لازم است تمام دستگاهها بهویژه دستگاههایی که ارتباط مستقیم با این حوزه دارند با جدیت و فعالیت بیشتر وارد عمل شوند تا بتوان به نتیجه مطلوب و مؤثر دست یافت.
فرونشست زمین یک بحران بسیار جدی و خاموش است
وی با بیان اینکه فرونشست زمین یک بحران بسیار جدی و خاموش است افزود: این مشکل بهصورت تدریجی رخ میدهد و پیامدهای متعددی به دنبال دارد که میتواند به اقتصاد کشور، وضعیت اجتماعی و بخشهای مختلف آسیبهای اساسی وارد کند. یکی از پیامدهای فرونشست زمین آسیب به زیرساختهاست. زیرساختها و محیط زیست در اثر این پدیده با مسائل و مشکلات متعددی مواجه میشوند بنابراین بیتوجهی به این موضوع در آینده نگرانیها را بیشتر خواهد کرد.
صالحی با اشاره به آثار فرونشست زمین بر محیط زیست گفت: این پدیده بر گیاهان و حیوانات نیز تأثیر میگذارد و محیط زیست را تحت تأثیر قرار میدهد. همچنین تغییرات ناگهانی ایجادشده در محیط میتواند توانایی حیوانات را تحت تأثیر قرار داده و برای آنها اختلال ایجاد کند.
وی افزود: فرونشست زمین در اجرای عملیات عمرانی، بهویژه در حوزه ساختمانها، راهها، سیستمهای آبرسانی و فاضلاب، اختلال ایجاد میکند و این مشکلات مسائلی نیست که بتوان به سادگی از کنار آنها گذشت. چنانچه برای این موضوع برنامهریزی نشود تمرکز لازم ایجاد نشود و دستگاهها در کنار یکدیگر قرار نگیرند و همافزایی نکنند در آینده نزدیک با مشکلات زیادی مواجه خواهیم شد.
عوامل مؤثر بر فرونشست زمین
دادستان تهران در ادامه با اشاره به عوامل مختلف مؤثر بر فرونشست زمین اظهار کرد: نخستین موضوع استفاده بیش از حد از آبهای زیرزمینی است که موجب تهی شدن خاک از آب و ریزش لایههای فوقانی میشود. موضوع دیگر استخراج نفت و گاز است که البته به مناطق مختلف بستگی دارد. در مناطق نفتخیز و مناطقی که دارای مخازن گاز هستند این موضوع میتواند یکی از عوامل فرونشست زمین باشد. شاید در استان تهران کمتر شاهد این عامل باشیم، اما در استانهایی که از منابع نفت و گاز برخوردارند این مسئله میتواند از عوامل مؤثر بر فرونشست زمین محسوب شود.
صالحی عملیات معدنی و تونلسازی را از دیگر عوامل مؤثر بر فرونشست زمین دانست و گفت: اکتشافات معدنی تونلهایی که برای مسائل مختلف ایجاد میشوند جادهها و سایر فعالیتهای مرتبط نیز از جمله عوامل مؤثر در این زمینه هستند.
وی همچنین تراکم طبیعی رسوبات نرم را از دیگر عوامل مؤثر بر فرونشست زمین برشمرد و اظهار کرد: خشکسالی و تغییرات اقلیمی و همچنین انقباض خاکهای رسی در اثر خشکسالی از دیگر عواملی هستند که میتوانند موجب فرونشست زمین شوند. تخریب لایههای بالایی و زمینهای باتلاقی نیز از دیگر مسائلی است که میتواند بر فرونشست زمین اثرگذار باشد.
دادستان عمومی و انقلاب تهران با اشاره به پیامدهای فرونشست زمین اظهار کرد: این پدیده خسارتهای مهمی به همراه دارد که از جمله آنها میتوان به آسیب به حوزه ریلی، فاضلاب، خطوط انتقال نیرو و زیرساختهای شهری اشاره کرد. فرونشست زمین تهدیدی جدی برای ساختمانها و سکونتگاههاست و پیامد دیگر آن افزایش خطر سیلاب است چراکه تغییر شیب طبیعی زمین و تغییر مسیر آبهای سطحی میتواند موجب وقوع سیلاب و خسارات ناشی از آن شود.
صالحی کاهش بهرهوری کشاورزی را از دیگر پیامدهای فرونشست زمین عنوان کرد و گفت: تغییر الگوهای زهکشی، کاهش کیفیت خاک و نابودی سفرههای زیرزمینی از دیگر پیامدهای نامطلوب این پدیده است.
وی همچنین به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی فرونشست زمین اشاره کرد و افزود: خسارتهای اقتصادی و اجتماعی، افزایش هزینههای بازسازی زیرساختها و همچنین مهاجرت اجباری مردم از دیگر نتایج فرونشست زمین است.
دادستان تهران تأکید کرد: مقابله با این موضوع به عزم جدی و ملی نیاز دارد و لازم است همه دستگاهها در کنار یکدیگر برای حل این مشکل تلاش کنند.
دستگاه قضایی نیز از متولیان امر در حوزههای مختلف حمایت و پشتیبانی خواهد کرد.
دادستان عمومی و انقلاب تهران، با تأکید بر اینکه مقابله با فرونشست زمین نیازمند پیگیری، برنامهریزی دقیق، تعامل و همافزایی همه دستگاههای مسئول است، گفت: دستگاهها باید در کنار انجام وظایف قانونی خود آثار و تبعات اقداماتشان بر منابع آب زیرزمینی و پدیده فرونشست را نیز مورد توجه قرار دهند.
وی پیشنهاد تشکیل کارگروهی با حضور دستگاههای مؤثر از جمله شرکت آب منطقهای، آب و فاضلاب، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست، شهرداری و… را مطرح کرد و خواستار تدوین برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت و تعیین زمانبندی مشخص برای اقدامات شد. دستگاه قضایی نیز بر عملکرد این کارگروه نظارت خواهد داشت.
دادستان تهران با اشاره به وجود تعداد زیادی حلقه چاه غیرمجاز در استان، بر ضرورت انسداد و تعیین تکلیف فوری این چاهها تأکید کرد و گفت: ۱۰۰۰ حلقه چاه غیر مجاز در سال جاری مسدود گردید و دستگاههای مسئول باید به تکالیف قانونی خود در این زمینه عمل کنند و برای برخورد با چاههای غیرمجاز، توقیف و تعیین تکلیف تجهیزات حفاری نیز اقدامات جدی انجام شود تا جایی که حتی یک حلقه چاه غیرمجاز هم نداشته باشیم.
صالحی همچنین بر تسریع در نصب کنتورهای هوشمند و کنترل برداشت از چاهها تأکید کرد و گفت: با توجه به وضعیت موجود تهران اجرای این طرحها نباید به بازههای زمانی طولانی موکول شود و در صورت وجود مشکل بودجهای، موضوع باید از طریق استانداری و سازمان برنامه پیگیری شود.
وی بارگذاری و ساختوساز در پهنههای دارای خطر فرونشست را نیز مورد توجه قرار داد و از شهرداری خواست با رعایت پهنهبندیها از بارگذاریها بر روی زمین بیش از ظرفیت در مناطق پرخطر جلوگیری کند. همچنین بر نظارت سازمان بازرسی بر این موضوع تأکید شد.
دادستان تهران با اشاره به ضرورت کاهش مصرف آب، بر توسعه تجهیزات کاهنده مصرف، فرهنگسازی و آگاهیبخشی عمومی تأکید کرد و خواستار تسریع در اجرای توافق شهرداری و شرکت آب و فاضلاب برای تأمین و نصب این تجهیزات شد.
وی درباره توسعه استفاده از پساب نیز بر تسریع در اجرای طرحهای تصفیه و انتقال پساب، از جمله طرح شهر آفتاب، تأکید کرد و خواستار تعیین زمانبندی مشخص برای بهرهبرداری از این طرحها شد.
صالحی همچنین از جهاد کشاورزی خواست حداکثر ظرف یک سال، اجرای سامانههای نوین آبیاری در اراضی دارای قابلیت را بهطور جدی دنبال کند و در صورت نیاز به حمایت قضایی، موضوع را اعلام کند. تغییر الگوی کشت متناسب با شرایط کمآبی و فرونشست تهران و حرکت به سمت محصولات کمآببر ضروری است.
وی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از توسعه صنایع آببر در شرایط کمآبی تهران از محیط زیست خواست در این زمینه سختگیرانه عمل کند و همچنین بر الزام واحدهای صنعتی فاقد تصفیهخانه به ایجاد و راهاندازی تصفیهخانه تأکید کرد.
دادستان تهران آبخیزداری را نیز یکی از موضوعات قابل پیگیری دانست و خواستار ارائه برنامه مشخص منابع طبیعی برای اقدامات مؤثر در این حوزه شد. همچنین بر خودداری جدی از واگذاری زمین برای احداث ساختمان در مناطق دارای فرونشست و تسریع در تدوین دستورالعملهای مربوط به این مناطق تأکید کرد.
وی در ادامه خواستار بررسی کارشناسی ظرفیت استفاده از منابع آب در مناطق دارای شرایط مناسب و انتقال آب به مناطق درگیر فرونشست شد و گفت: اگر بر اساس مطالعات کارشناسی امکان استفاده از این ظرفیت وجود دارد باید برای تأمین آب مناطق درگیر فرونشست مورد استفاده قرار گیرد.
صالحی همچنین اصلاح و ترمیم شبکههای آبرسانی را از دیگر اقدامات ضروری عنوان کرد و از شرکت آب و فاضلاب خواست ظرف ۱۵ روز برنامه زمانبندیشده خود برای اصلاح و ترمیم شبکه و کاهش هدررفت آب را ارائه کند.
وی در پایان با اشاره به وضعیت نامناسب پارکهای جنگلی تهران بهویژه چیتگر خواستار بررسی میدانی و پیگیری فوری وضعیت خشکشدن درختان و اجرای مصوبات گذشته شد و مقرر کرد بازدید مشترکی با حضور دستگاههای مسئول انجام و وضعیت اجرای مصوبات قبلی بررسی شود.
در ادامه این نشست نمایندگان دستگاههای مسئول گزارش عملکرد و اقدامات انجامشده برای مقابله با فرونشست زمین را ارائه کردند و آخرین وضعیت مدیریت تنش آبی، کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی، وضعیت تصفیهخانهها و برنامه تخصیص پساب تصفیهشده برای جایگزینی منابع آب زیرزمینی را تشریح کردند.
در این جلسه نصیری قائم مقام شهردار تهران و رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران و همچنین مدیران حاضر در جلسه از دادستانی تهران به جهت پیگیری موضوع فرونشست زمین تقدیر و تشکر کردند.
انتهای پیام/
