کشف اجساد از زیر آوار در غزه؛ از ضرورت تحقیقات درباره جنایت جنگی تا چالشهای انسانی
وولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، سهشنبه، ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد که بیرون کشیدن صدها پیکر از زیر آوار ساختمانهای تخریبشده در جریان حمله نظامی رژیم صهیونیستی به غزه، نگرانیهای تازهای را در مورد احتمال ارتکاب جنایتهای جنگی برانگیخته است.
وی اظهار کرد: در میان آوارها، بقایای اجسادی کشف شده است که گمان میرود متعلق به خانوادههای کامل باشند و به نظر میرسد بسیاری از قربانیان، زنان و کودکان هستند؛ این یافتهها نگرانیهای مطرحشده در گزارش سال ۲۰۲۴ سازمان ملل را دوباره زنده کرده است؛ نگرانیهایی درباره اینکه آیا حملههای اسرائیل به ساختمانهای مسکونی و دیگر اماکن غیرنظامی در مراحل اولیه جنگ، با حقوق بینالملل بشردوستانه مطابقت داشته است یا خیر.
به گزارش مدرن دیپلماسی، رژیم صهیونیستی بارها گزارشها درباره هدف قرار دادن عامدانه غیرنظامیان را رد و ادعا کرده است که تجاوز نظامیاش مطابق با قوانین بینالمللی است؛ رژیم صهیونیستی همچنین اتهامهایی را برای فرافکنی متوجه مقاومت فلسطین میکند.
بیرون کشیدن صدها پیکر از زیر آوار
سازمان دفاع مدنی فلسطین اعلام کرده است که از نوامبر ۲۰۲۵ (آبان ۱۴۰۴) تاکنون، بیش از ۶۳۰ پیکر و بقایای انسانی از ساختمانهای تخریبشده در سراسر غزه بیرون کشیده شده است.
مقامهای فلسطینی تخمین میزنند که ممکن است هنوز بیش از ۸ هزار نفر زیر آوار مدفون باشند.
کمیسر ارشد حقوق بشر سازمان ملل هشدار داد که بقایای کشفشده تاکنون، ممکن است فقط بخش کوچکی از افرادی باشد که همچنان زیر آوار ماندهاند؛ بخشهای وسیعی از غزه بر اثر بمبارانهای رژیم صهیونیستی و عملیات متعاقب تخریب و پاکسازی، بهشدت آسیب دیدهاند.
وسعت این ویرانیها چالش عظیم انسانی و پزشکی قانونی ایجاد کرده است؛ سازمان ملل برآورد میکند که عملیات نظامی رژیم صهیونیستی حدود ۶۱ میلیون تن آوار بر جای گذاشته است که پاکسازی آن ممکن است سالها به طول انجامد.
اهمیت حقوقی بقایای پیکرهای کشفشده از زیر آوار
کشف بقایای پیکر انسان میتواند اهمیتی فراتر از شناسایی افراد مفقودشده داشته باشد؛ بازرسانی که موارد ادعایی نقض حقوق بینالملل بشردوستانه را بررسی میکنند، ممکن است نیاز داشته باشند مشخص کنند که افراد چگونه قتلعام شدهاند، چه نوع سلاحهایی بهکار رفته است، آیا غیرنظامیان در مکانهای هدفگذاریشده حضور داشتهاند و آیا حملهها با اهداف نظامیِ پیشبینیشده تناسب داشتهاند یا خیر.
تورک خواستار دسترسی بازرسان بینالمللی به تمام نقاط غزه شد تا بتوانند شواهد را حفظ کرده و از روندهای حقوقی جاری درباره نحوه عملکرد طرفین در طول جنگ حمایت کنند.
کمیسر ارشد حقوق بشر سازمان ملل همچنین رژیم صهیونیستی را به ادامه تخریب سازهها در مناطقی که نیروهایش در آنجا مستقر هستند متهم کرد و هشدار داد که چنین عملیاتی میتواند تلاشها برای یافتن و شناسایی افراد مدفون در زیر آوار را بیش از پیش دشوار سازد.
براساس بیانیه تورک، رژیم صهیونیستی همچنین ورود ماشینآلات سنگین مورد نیاز برای پاکسازی آوار را محدود کرده است.
چالش شناسایی شهدا
بازیابی و شناسایی بقایای پیکرها به دلیل وسعت تخریب و مدت زمانی که پیکرها در زیر سازههای فروریخته باقی ماندهاند، بهشدت دشوار شده است.
فرانچسکا آلبانیز، کارشناس سازمان ملل، استدلال کرده است که پیش از آغاز عملیات پاکسازی در مقیاس وسیع، باید شواهد جمعآوری و بقایای پیکرشناسایی شوند.
اهمیت فوری این موضوع در ماه جاری و زمانی برجسته شد که مقامهای دفاع مدنی فلسطین اعلام کردند ۹۶ پیکر و بقایای انسانی را از یک مکان واحد در محله زیتون شهر غزه بیرون کشیدهاند؛ بنا بر گزارشها، در میان این بقایا، پیکر ۵۸ کودک و ۲۳ زن وجود داشته است.
- بیشتر بخوانید:
- فاجعه پنهان در دل ویرانههای غزه؛ بحران مدفون ماندن هزاران پیکر زیر آوار
- آواربرداری گسترده در غزه؛ شیوه رژیم صهیونیستی برای پاکسازی شواهد نسلکشی
آتشبس به تخریبها پایان نداده است
این کشفها تقریبا ۳ سال پس از آغاز جنگ صورت میگیرد؛ جنگی توسط رژیم صهیونیستی در اکتبر ۲۰۲۳ (مهر ۱۴۰۲) آغاز شد.
به گفته مقامهای بهداشتی غزه، عملیات نظامی متعاقب رژیم صهیونیستی جان بیش از ۷۳ هزار فلسطینی را گرفته است؛ آتشبس با میانجیگری آمریکا هم نتوانست به حملههای رژیم صهیونیستی پایان دهد.
ادامه حملههای رژیم صهیونیستی تلاشهای امدادی و بشردوستانه را با پیچیدگی مواجه کرده و عملیات بیرون کشیدن پیکرها و پاکسازی آوار را دشوارتر ساخته است.
بیرون کشیدن پیکرها از ساختمانهای ویرانشده میتواند نظارت و توجه بینالمللی بر عملکرد رژیم صهیونیستی در طول جنگ غزه را تشدید کند؛ مسئله اصلی صرفا تعداد پیکرهای بازیابیشده نخواهد بود، بلکه این است که آیا شواهد پزشکی قانونی و دیگر مدارک میتوانند شرایط مرگ آنها را روشن سازند و تعیین کنند که آیا حملههای خاصی ناقض قوانین بینالمللی بودهاند یا خیر.
از این رو، حفظ شواهد اهمیت فزایندهای پیدا میکند؛ پس از پاکسازی آوار یا تخریب بیشتر سازهها، محققان ممکن است اطلاعات لازم برای بازسازی حملهها، شناسایی قربانیان و تعیین اینکه آیا اهداف نظامی وجود داشتهاند یا خیر را از دست بدهند.
این مسئله همچنین بر روند بازیابی پس از جنگ فشار وارد میکند؛ غزه بدون برداشتن مقادیر زیادی آوار نمیتواند بهطور کامل پاکسازی و بازسازی شود، اما پاکسازی سریع بدون اسناد پزشکی قانونی کافی میتواند تحقیقات آینده را دشوارتر کند.
برای نهادهای بینالمللی، چالش، ایجاد تعادل بین نیاز فوری بشردوستانه برای بازیابی پیکرها و پاکسازی آوار خطرناک با نیاز به حفظ شواهد است؛ اگر محققان دسترسی معناداری به غزه پیدا کنند، بقایای تازهبازیابیشده میتواند به بخش مهمی از تلاشهای گستردهتر برای ایجاد پاسخگویی در مورد تخلفات و نقضهای انجامشده در طول جنگ تبدیل شود.
انتهای پیام/
