زوج یا فرد، امشب کدام سریال را ببینیم؟ سردرگمی مخاطب در جدول پخش جدید تلویزیون
تلویزیون در ماههای اخیر دست به تغییری در روند پخش سریالهای خود زده که به یکی از بحثبرانگیزترین تصمیمهای سالهای اخیر این رسانه تبدیل شده است. بر اساس این طرح که از اواسط مردادماه ۱۴۰۵ اجرایی شده، شبکههای یک، دو و سه سیما هر کدام سه سریال در هفته پخش میکنند؛ یک مجموعه در روزهای زوج، یک مجموعه در روزهای فرد و یک سریال ویژه در روزهای جمعه. این یعنی در مجموع ۹ سریال در هفته روی آنتن این سه شبکه میرود، در حالی که پیش از این رویه غالب آن بود که یک سریال هر شب پخش شود تا پروندهاش بسته شود و سپس سریال بعدی جای آن را بگیرد.
مهدی نقویان، رئیس مرکز سیمافیلم، مبنای این تصمیم را نتایج نظرسنجیها و تحلیلهای مبتنی بر هوش مصنوعی اعلام کرده و گفته است که «مخاطب امروز به دلیل تنوع پلتفرمها دیگر با پخش پیوسته یک سریال همراه نمیشود». به گفته او، در نظرسنجیهایی که از افراد بالای ۱۲ سال انجام شده، گزینه «پخش هر شبی سریال» تنها ۲۰ درصد طرفدار داشته است. با این حال، فاصله گرفتن از پخش پیوسته و روی آوردن به پخش یک روز در میان، نه تنها مشکل ریزش مخاطب را حل نکرده بلکه خود به عاملی برای سردرگمی و دلزدگی بیشتر تماشاگران تبدیل شده است.
مشکل اصلی اینجاست که پخش یک روز در میان، ریتم طبیعی دنبال کردن یک داستان را از بین میبرد. وقتی مخاطب یک شب سریالی را تماشا میکند و شب بعد باید سراغ سریال دیگری برود، امکان همذاتپنداری عمیق با شخصیتها و پیگیری منسجم خط روایی از او گرفته میشود. منتقدان این حوزه سالهاست هشدار دادهاند که پخش یک شب در میان «بدترین نحوه پخش» برای یک سریال است و موجب افت مخاطب میشود. تجربه تاریخی تلویزیون ایران نیز نشان داده که مخاطب ایرانی به تماشای پیوسته و شبانه عادت کرده است؛ الگویی که در آن هر شب ساعت ۲۰ یا ۲۱ پای یک قصه مینشست و آن را تا پایان دنبال میکرد. برهم زدن این عادت دیرینه، بدون ارائه جایگزینی جذاب، تنها به پراکندگی توجه مخاطب انجامیده است.
از سوی دیگر، این طرح عملاً به سردرگمی گسترده میان مخاطبان دامن زده است. شهروندی که شبها پس از کار و خستگی به تماشای تلویزیون مینشیند، باید به خاطر بسپارد که امشب روز زوج است یا فرد، کدام شبکه چه سریالی دارد و کدام قسمت از کدام مجموعه قرار است پخش شود. این بار شناختی اضافی، در شرایطی که رقبای سرگرمی متعددی مانند پلتفرمهای نمایش خانگی بدون چنین پیچیدگیهایی در دسترس هستند، فقط به فرار مخاطب از تلویزیون کمک میکند.
نکته قابل تأمل دیگر آن است که این تغییر ساختاری در شرایطی اعمال شده که تلویزیون از قبل با بحران جدی ریزش مخاطب مواجه بود. آمارها نشان میدهد تلویزیون در پنج سال گذشته حدود ۹ درصد کاهش مخاطب داشته است. در چنین وضعیتی، به جای تمرکز بر بهبود کیفیت فیلمنامهها، تقویت بازیگری و تولید آثاری که با ذائقه واقعی مردم همخوانی داشته باشد، تصمیمگیری درباره چیدمان پخش، اولویتگذاری معکوس به نظر میرسد. پخش یک روز در میان، نه تنها مشکل کیفیت محتوا را حل نمیکند، بلکه آن را تشدید میکند، زیرا هر سریال فرصت کمتری برای جا افتادن در ذهن مخاطب پیدا میکند.
در نهایت، باید پرسید چرا مدیریت رسانه ملی به جای پذیرش نقدهای جدی درباره افت کیفیت تولیدات، به تغییرات صوری در جدول پخش روی آورده است؟ اگر هدف جذب مخاطب است، راهکار واقعی نه در تقسیم روزهای هفته میان سریالهای مختلف، بلکه در تولید آثاری نهفته که مردم واقعاً بخواهند هر شب برای تماشایشان وقت بگذارند. تا زمانی که این مشکل بنیادین حل نشود، هر تغییری در ساختار پخش، تنها مسکنی موقت و چه بسا مضر خواهد بود.
انتهای پیام/
