بقائی: مردم ایران بزرگ‌ترین متحد و دارایی راهبردی کشور هستند/ هرمز زیر چتر اقتدار ایران است/ عربستان و ژاپن پاسخگو می‌شوند

«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه شامگاه جمعه ۲۰ شهریور در گفت‌وگوی ویژه خبری صداو سیما با بیان اینکه در دوران معاصر و در این ۱۰۰ یا ۲۰۰ سال اخیر، هیچ‌گاه ایران به این اندازه امروز مقتدر نبوده است، گفت: اقتدار ایران مرهون و محصول ایستادگی مردم ایران است. این را ما به‌عینه می‌بینیم. شاید اکنون واقعاً متوجه بزرگی کاری که ایرانیان انجام دادند نباشیم.

دیپلماسی جدای از میدان نیست

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، گفت: «دیپلماسی جدای از میدان نیست. دیپلماسی یعنی مبارزه در عرصه دیپلماتیک با استفاده از ابزار دیپلماسی و به همان اندازه که میدان فعال است در دفاع از کشورمان، وزارت امور خارجه و دستگاه دیپلماسی هم فعالیت‌هایش چند برابر می‌شود. بروز و ظهور فعالیت‌های دستگاه دیپلماسی را شما می‌توانید بخشی‌اش را در خبرهایی که در رابطه با تماس‌های تلفنی آقای وزیر، دیدارها، رایزنی‌ها و گفت‌وگوها بازتاب پیدا می‌کند، ببینید. بسیاری موارد هم ممکن است ضرورتاً به صورت جزئی ما خبررسانی نکنیم، ولی واقعیت امر این است که در این شش ماه، من می‌توانم به جرأت عرض بکنم که دستگاه دیپلماسی یکی از پرکارترین دوره‌های خودش را سپری کرد.

وی ادامه داد: «پرکارترین به این معنا که ما هم باید تبیین می‌کردیم حقانیت و اقتدار ایران را، مظلومیت ایران را و هم اینکه مانع می‌شدیم از شکل‌گیری اجماع ناحق علیه کشورمان. در مصاف با متجاوزان آمریکایی و صهیونیستی، باید دنیا به خوبی متوجه می‌شد که هرگونه هم‌دستی و همکاری با طرف‌های متجاوز، به مثابه مشارکت در جنایات ارتکابی آنها است.»

ایرانیان برای دفاع از وطن اختلافات را کنار گذاشتند

سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه بنای دشمنان بر این بود که ظرف سه، چهار روز و حداکثر دو هفته، ایران را به مرحله فروپاشی برسانند، گفت: ایرانیان نشان دادند که وقتی پای وطنشان در میان باشد، همه تفاوت‌ها در سلیقه‌ها و اختلافات را کنار می‌گذارند و همچون ید واحده، زیر یک پرچم می‌ایستند. من واقعاً هیچ‌گاه به این اندازه به ایران و ایرانیان مفتخر نبودم؛ به این دلیل که نشان دادیم برای عزت و کرامت ایران حاضریم هر بهایی بپردازیم. البته ما انسان‌های فوق‌العاده بزرگی را که تکرارنشدنی بودند از دست دادیم، ولی آنچه مهم است، این است که ایران ماند. ایران نشان داد که خواهد ماند؛ با سربلندی.

بقائی افزود: اگر امروز می‌بینید که علیرغم همه زخم‌هایی که خوردیم، ایران در سطح بین‌المللی این‌گونه مورد احترام است و گرچه علیه ما بدگویی می‌کنند، اما همین بدگویی‌ها خود نشانگر بزرگی شماست و نشان می‌دهد که دشمن ما در رسیدن به اهدافی که همه اذعان دارند نامشروع و غیرقانونی بوده، دچار استیصال شده است.

دشمن به معنای واقعی کلمه مستأصل است

وی درباره وضعیت دشمن ایران گفت: دشمن به معنای واقعی کلمه مستأصل است؛ به دو دلیل. یکی اینکه شما به‌عنوان کشوری که از خودتان دفاع می‌کنید، انگیزه دفاع دارید و برای یک امر حق می‌جنگید. این جنگ بر ما تحمیل شد. اکنون روشن شده است که برخی می‌گویند عمدتاً به خاطر مطامع رژیم صهیونیستی بوده و برخی دیگر می‌گویند به دلیل نگاه ایدئولوژیک ــ که من اسم آن را نگاه استعماری به کل دنیا می‌گذارم ــ بوده است. اما به هر حال، آنچه روشن است این است که وقتی این وضعیت را بررسی می‌کنید، می‌بینید که آنها به هیچ عنوان، نه در افکار عمومی آمریکا و نه در سطح بین‌المللی، نمی‌توانند اقدامی را که انجام داده‌اند توجیه کنند. ابتدا گفتند برای جلوگیری از خطر قریب‌الوقوع ایران باید وارد این جنگ شویم؛ بعداً اعتراف کردند که عملیات پیش‌دستانه انجام داده‌اند و از رژیم صهیونیستی دفاع کرده‌اند.

سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر اینکه دشمن یک دروغ را نیز با عنوان بمب هسته‌ای ناموجود ایران ۳۰ سال است که مدام تکرار می‌کنند، گفت: خودشان می‌دانند که چنین چیزی وجود ندارد و اکنون بیش از هر زمان دیگری، دنیا متوجه این دروغ بزرگ شده و دست آنها واقعاً رو شده است، اما کماکان بر تکرار این ادعاها اصرار دارند.

بقائی گفت: مهم این است که ما حواسمان باشد بزرگ‌ترین متحد ما و بزرگ‌ترین دارایی راهبردی ما، مردممان هستند. ما نه متحد استراتژیک بیرونی داریم و نه فکر می‌کنم به آن نیاز داریم. ما به تنها چیزی که نیاز داریم، همان متحدی است که همواره در همه برهه‌های تاریخی، به‌ویژه در این ۵۰ سال، حامی و حافظ ایران بوده است؛ و آن مردم ایران هستند. ان‌شاءالله این نعمت را قدر بدانیم و سعی کنیم مهم‌ترین دارایی خود را که نیازمند مراقبت، حفظ انسجام و اتحاد است، حفظ کنیم. من تردید ندارم که این مرحله را نیز با سربلندی پشت سر خواهیم گذاشت.

جمهوری اسلامی پوست ایران است و هیچ موجودی بدون پوست زنده نمی‌ماند

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اینکه هدف دشمنان ایران است، گفت: سایر بحث‌هایی که مطرح می‌کنند، حاشیه است. دوگانه‌ای را گاهی ایجاد کرده‌اند مبنی بر اینکه «ما با ایرانی‌ها مشکلی نداریم و مشکل ما نظام جمهوری اسلامی است». من در پاسخ به این ادعا عرض کردم که جمهوری اسلامی پوست ایران است و هیچ موجودی بدون پوست زنده نمی‌ماند. هدف آنها این بود که پوست ایران را بکنند.

بقائی افزود: خودشان، خود را افشا کردند. وقتی می‌گویند «ما می‌خواهیم ایران را به عصر حجر برگردانیم»، وقتی می‌گویند «دعوا و اختلاف ما با ایران ۳۰۰ ساله است» و زمانی که تهدید می‌کنند «تمدن ایران را هدف قرار خواهیم داد»، بارها چنین مواضعی را مطرح کرده‌اند. همه ایرانیان، چه آنهایی که در داخل ایران هستند و چه آنهایی که در خارج از ایران زندگی می‌کنند و ممکن است از من نوعی خوششان نیاید یا با جمهوری اسلامی ایران میانه‌ای نداشته باشند، در یک چیز مشترک هستند و آن، حب به وطن است، عشق به ایران است. همین موضوع بود که همه ما را گرد هم آورد و ان‌شاءالله در ادامه مسیر نیز همین عشق به ایران باعث خواهد شد که به بهترین وجه بر چالش‌ها و دشمنان خود غلبه کنیم.

ما در وضعیت جنگ هستیم و جنگ اقتصادی نیز ادامه دارد

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تداوم شرایط نه جنگ، نه صلح گفت:  اولاً ما اکنون نمی‌توانیم بگوییم در وضعیت «نه جنگ و نه صلح» هستیم؛ ما در وضعیت جنگ هستیم. دلیل آن روشن است. مادامی که تحریم اقتصادی و محاصره دریایی از سوی دشمن ادامه دارد، جنگ اقتصادی نیز ادامه دارد و این به منزله جنگ است. این موضوع را من نمی‌گویم؛ بخشی از حقوق بین‌الملل است. طبق قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، محاصره اقتصادی و محاصره دریایی یک کشور، به مثابه تجاوز نظامی و یک عمل تجاوزکارانه است. بنابراین، هر آنچه ما در این وضعیت انجام می‌دهیم، نامش دفاع است.

ما مسئولیت داریم که با تمام توان در مقابل زیاده‌خواهی دشمن بایستیم

بقائی با تاکید بر اینکه ما این جنگ را شروع نکردیم؛ گفت: دشمن نیز برای صلح به ما حمله نکرد. دشمن با تمام توان وارد شد، بزرگان ما را ترور کرد، کودکان ما را ترور کرد و از هیچ شرارتی فروگذار نکرد. بنابراین، شما در حال جنگ هستید. اگر بخواهیم از ادبیات قرآنی استفاده کنیم، در سوره انفال، آیات ۱۵ و ۱۶، همه دوستان می‌دانند که زمانی که دشمن به شما حمله کرد، نباید پشت به دشمن کنید. اگر پشت به دشمن کنید، دچار غضب می‌شوید. دچار غضب شدن یعنی اینکه بدترین‌ها بر شما مسلط خواهند شد. بنابراین، کاری که مردم ایران انجام می‌دهند، هم یک امر فطری است؛ یعنی مقاومت در برابر دشمنی که به هیچ حد و حدودی راضی نیست، و هم یک آموزه اسلامی است. به هر دو دلیل، ما مسئولیت داریم که با تمام توان در مقابل زیاده‌خواهی دشمن بایستیم.

ما در همه ادوار از دیپلماسی استفاده کرده‌ایم و متوجه اهمیت این ابزار هستیم

وی تصریح کرد: در عین حال، هیچ‌کس نمی‌تواند جمهوری اسلامی ایران را متهم کند که از سایر ابزارها، مشخصاً ابزار دیپلماسی، برای جلوگیری از تشدید اوضاع یا دفع شرارت دشمن استفاده نکرده است. ما در همه ادوار از دیپلماسی استفاده کرده‌ایم و متوجه اهمیت این ابزار هستیم اما برای اینکه دیپلماسی پیش برود، نیاز دارید که هر دو طرف شرایط را درک کنند. شما نمی‌توانید به‌تنهایی پای میز مذاکره بنشینید، در شرایطی که طرف مقابل آمادگی گفت‌وگو و مذاکره ندارد. شما باید با استفاده از قدرت و اقتدارتان، دشمن را به این نتیجه برسانید که نمی‌تواند یک‌سویه و یک‌طرفه از ایران امتیاز گیرد.

صدور قطعنامه شورای حکام نشان داد که اقدام قبلی این کشورها در اسنپ‌بک ناصحیح و غیرموثر بود 

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره ابعاد و چرایی صدور قطعنامه جدید در شورای حکام ارزیابی مواضع کشورهای موافق اظهار داشت: این قطعنامه نشانگر سردرگمی طراحان آن است؛ زیرا این کشورها در سال گذشته مدعی شدند که بر اساس مکانیسم «اسنپ‌بک»، همه قطعنامه‌های شورای امنیت که از سال ۲۰۰۶ علیه ایران وضع شده بود بازگشته است. نظر ما متفاوت بود و ایران، چین، روسیه و برخی دیگر از کشورها معتقد بودند که این اقدام کاملاً غیرقانونی است و هیچ مبنایی ندارد، چرا که ایران اساساً مقصر این وضعیت نبوده و این آمریکا بود که در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شد. بنابراین اگر قرار باشد طرفی شماتت شود، آمریکا است، اما به هر حال کشورهای اروپایی تحت فشار آمریکا این اقدام را انجام دادند. اینکه اکنون بعد از حدود یک سال مجدداً می‌خواهند قطعنامه دیگری را در شورای امنیت مطرح کنند، به این معناست که اقدام قبلی آن‌ها کاملاً ناصحیح و غیرمؤثر بوده است. 

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران درباره نحوه تصمیم‌گیری و رفتار برخی کشورها در شورای حکام و شورای امنیت تصریح کرد: اینکه بنده از عبارت «رأی‌دهی گله‌ای» استفاده کردم، نه به عنوان یک عبارت توهین‌آمیز، بلکه بیان یک واقعیت بود؛ زیرا کشورهایی که به این قطعنامه‌ها رأی دادند اصلاً در مورد عواقب آن و این واقعیت فکر نکردند که چگونه از ایران انتظار دارند به تأسیسات هسته‌ای خود دسترسی بدهد، در حالی که آمریکا و رژیم صهیونیستی این تأسیسات را بمباران کرده‌اند؟ اینکه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دسترسی متعارف ندارد تقصیر ایران نیست، بلکه تقصیر طرف‌هایی است که دست به حمله زدند.

اعتراض رسمی ایران به مواضع برخی کشورهای منطقه و جهان

بقائی با ابراز تأسف از تبعیت محض برخی کشورها از سیاست‌های آمریکا و تروئیکای اروپایی خاطرنشان کرد: از یک طرف کشورهای اروپایی هستند که الگوی رأی‌دهی آن‌ها تابعیت محض از فرانسه، انگلیس و آلمان است، هرچند خیلی از آن‌ها در گفتگوهای دوجانبه با ما گله‌مند و ناراحت هستند که مجبور می‌شوند از اوامر این سه کشور تبعیت کنند. اما از طرف دیگر، رأی مثبت برخی کشورها در خارج از حوزه اتحادیه اروپا برای ما بسیار سوال‌برانگیز است و اعتراض خود را به آن‌ها اعلام کرده‌ایم؛ از جمله به عربستان، ژاپن و اردن.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی افزود: این اقدامات به هیچ عنوان توجیهی ندارد و این کشورها حتماً در تبعات این تصمیم‌گیری شریک خواهند بود. آن‌ها می‌دانند که قطعنامه‌های شورای حکام و گزارش‌های شخص مدیرکل مورد سوءاستفاده برای توجیه و تسهیل تجاوز نظامی علیه ایران قرار گرفته است و بنابراین در تبعات این تصمیم قطعاً مقصر خواهند بود و ما آن‌ها را پاسخگو خواهیم کرد.

دیپلماسی قطعاً بدون پشتوانه حمایت مردمی و بدون اقتدار نظام در همه عرصه‌ها نمی‌تواند کار خود را پیش ببرد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال دیگری درباره تغییر نگاه بین‌المللی به جمهوری اسلامی ایران پس از تقابل‌های اخیر و نحوه بهره‌برداری دیپلماسی از دستاوردهای نظامی و انسجام ملی برای شکست محاصره گفت: ما قطعا همان‌طور که به گذشته‌مان افتخار می‌کنیم، به حال خود نیز افتخار کرده و به آینده فوق‌العاده امیدواریم. حتماً باید به همان میزان که به سرمایه اجتماعی، معنوی و دارایی‌های راهبردی ما اضافه می‌شود، بتوانیم از آن برای بیشینه‌سازی و صیانت از منافع ملی استفاده کنیم.

وی با تأکید بر پیوند اقتدار میدانی و عرصه دیپلماسی اظهار داشت: دیپلماسی قطعاً بدون پشتوانه حمایت مردمی و بدون اقتدار نظام در همه عرصه‌ها نمی‌تواند کار خود را پیش ببرد. امروز دنیا شاهد رفتار متمدنانه ایرانیان بوده است. اگر از همان روزهای نخست تحرکات دشمن و جنایاتی که در اوج ساعات کاری انجام دادند تا نحوه مدیریت، همبستگی مردم و حضور آنان در صحنه را مرور کنیم، متوجه بصیرت و درک درست جامعه خواهیم شد. مردم دریافتند که دشمن چه خواب‌های شومی برای کشور دیده‌ است. این رفتارها تنها یک امر احساسی نیست، بلکه مولد اقتدار است و به پشتوانه همین اقتدار، فرزندان ایران در دستگاه دیپلماسی بسیار قوی‌تر از گذشته برای تأمین منافع ملی عمل خواهند کرد.

شانگهای و بریکس مظهر اراده جامعه جهانی برای مقابله با یک‌جانبه‌گرایی هستند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره اهداف و ابعاد حضور جمهوری اسلامی ایران در نشست‌های سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس با توجه به شرایط ویژه کنونی اظهار داشت: همان‌طور که می‌دانید، برای ما در وضعیت و شرایطی که در آن قرار داریم، شرکت در نشست‌های بین‌المللی یک امر ساده و معمولی نیست و به هر حال ملاحظات متعددی باید برای چنین سفرهایی در نظر گرفته شود. اما علیرغم همه ملاحظاتی که وجود دارد، تصمیم بر این شد که ایران در هر دو اجلاس در بالاترین سطح ممکن شرکت کند.

وی با اشاره به جایگاه بین‌المللی این دو نهاد تصریح کرد: شانگهای و بریکس دو سازمان مهم بین‌المللی هستند که طی ۲۰ تا ۲۵ سال گذشته تشکیل شده‌اند و نشان‌دهنده جدیت بخش قابل‌توجهی از جامعه بین‌المللی برای صیانت از منشور سازمان ملل متحد، حفظ حاکمیت حقوق بین‌الملل و همچنین مقابله با یک‌جانبه‌گرایی است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی با مرور کارنامه عضویت ایران خاطرنشان کرد: ما حدود دو سال است که به عضویت این دو سازمان درآمده‌ایم و اگر عملکرد ایران را در این مدت بررسی کنید، خواهید دید که کارنامه بسیار خوبی بر جای مانده است. ما به عنوان یکی از ۱۰ تا ۱۲ کشور مهم و اثرگذار در هر دو سازمان فعالیت کرده‌ایم و ظرفیت‌های آن‌ها برای ما بسیار حائز اهمیت است، به‌ویژه در شرایطی که جهان در یک روند گذار قرار دارد.

وی تأکید کرد: کشورهای عضو هر دو پیمان، بازیگرانی بسیار وزین هستند؛ از جمله دو کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد یعنی چین و روسیه، و همچنین هند و بسیاری از کشورهای دیگری که روابط بسیار نزدیکی با ما دارند. از این رو، تلاش ما بر این است که ظرفیت‌های این دو سازمان را به خوبی شناسایی کرده و حداکثر بهره‌برداری را از آن‌ها در جهت منافع ملی داشته باشیم.

ایران به‌عنوان دولت ساحلی در تنگه هرمز مجاز به صیانت از منافع و امنیت ملی است

بقائی درباره تازه‌ترین تحولات در رابطه با تنگه هرمز گفت: تنگه هرمز در اقتدار کامل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است. تنگه هرمز به‌عنوان آبراهی که تا قبل از نوع اسفند کاملاً باز بود و ایرانی‌ها با نجابت، طی دهه‌ها و سده‌ها همواره از تردد کشتی‌رانی در آن صیانت کرده بودند، در شرایطی قرار گرفت که باید اقداماتی را در جهت صیانت از امنیت و منافع ملی کشور اتخاذ می‌کردیم. تنگه هرمز بسته شد، صرفاً به دلیل اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی، سوءاستفاده از قلمرو کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس برای تعرض به ایران و همچنین سوءاستفاده از تنگه هرمز برای حمله به ایران. در این شرایط، ما به‌عنوان دولت ساحلی، طبق حقوق بین‌الملل مجاز هستیم تدابیری برای صیانت از منافع و امنیت ملی کشور اتخاذ کنیم.

وی افزود: در یک برهه، بعد از تفاهم ۲۸ خرداد، تنگه هرمز امن‌تر شد و ما تعهداتمان را با دقت اجرا کردیم. واقعاً به آنچه طبق تفاهم اسلام‌آباد قول داده بودیم، پایبندی کامل داشتیم. اما آمریکا بیست و یک یا دو روز بعد از امضای این تفاهم، نقض عهد کرد و به‌صورت گسترده بهانه‌هایی را مطرح کرد که مطلقاً در واقع امر مبنا نداشت. بعد هم دیدیم آنچه اتفاق افتاد.

بنابراین، ناامنی در تنگه هرمز نتیجه اقدامات غیرقانونی آمریکاست. اگر در این شش ماه، جامعه جهانی از گران شدن سوخت و انرژی یا نرسیدن محصولات و اقلامی که حتماً باید از این آبراه عبور کنند، ناراحت است، باید آمریکا را مورد سؤال قرار دهد. جمهوری اسلامی ایران به هیچ عنوان مقصر این وضعیت نیست. این موضوع را باید مدام به دنیا یادآوری کرد.

نشست وزرای خارجه کشورهای خلیج فارس درباره تنگه هرمز برگزار می‌شود

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نشست آتی ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس و عراق گفت:  اتفاقی که در این شش ماه افتاد، همه را متوجه دو واقعیت کرد؛ نخست اینکه حضور نظامی آمریکا در منطقه امنیت‌ساز نیست، بلکه برعکس، موجب ناامنی است. دوم اینکه جمهوری اسلامی ایران بسیار مسئولانه و نجیبانه با کشورهای منطقه برخورد کرد. ما در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، با استفاده گسترده آمریکا از امکانات پایگاه‌های نظامی و قلمرو کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس برای تعرض به ایران مواجه شدیم. امروز می‌دانیم که مثلاً حادثه لامرد و جنایت جنگی که در لامرد اتفاق افتاد، منشأش از خاک یکی از کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس بود.

بقائی با تاکید بر اینکه ما همواره تأکید کرده‌ایم که قائل و متعهد به اصل حسن همجواری با همه کشورهای منطقه هستیم، گفت: در عین حال، از کشورهای منطقه خواستیم اجازه ندهند خاک و امکاناتشان مورد سوءاستفاده قرار بگیرد و برای حمله به یک کشور همسایه و مسلمان مورد استفاده قرار گیرد. ما قرار است برای همیشه همسایگان دائمی یکدیگر باشیم.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: با وجود اینکه این اتفاق نیفتاد، ما باز هم بر موضع اصولی خود اصرار داریم که امنیت پایدار در منطقه تنها از طریق ایجاد اعتماد میان کشورهای همسایه و همکاری بین آنها حاصل می‌شود. در همین راستا قرار است نشست وزرای خارجه کشورهای حوزه خلیج فارس برگزار شود و ایران، عراق و دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس در آن حضور داشته باشند. یکی از موضوعات این نشست نیز بحث تنگه هرمز است.

وی توضیح داد: قرار است ایران و عمان، به‌عنوان دو دولت ساحلی که مسئولیت اصلی تنظیم سازوکارهای عبور ایمن از این تنگه را بر عهده دارند، در این نشست درباره روند مذاکرات و نتایجی که حاصل شده است، توضیح دهند. در مورد سایر موضوعات نیز قرار است گفت‌وگو کنیم. هدف مشخص است؛ هدف این است که به سمت ایجاد سازوکارهایی حرکت کنیم که تأمین‌کننده منافع و امنیت مشترک همه کشورهای منطقه باشد؛ به دور از مداخلات مخرب بیگانگان.

تقلیل دستاورد دیپلماتیک نشست با کشورهای خلیج فارس به قیمت نفت بی‌انصافی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره برخی انتقادات مبنی بر اینکه اعلام خبر برگزاری نشست مشترک میان ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس موجب کاهش قیمت جهانی نفت — که فشار سنگینی بر دشمن وارد می‌کرد — شده و بهتر بود این نشست به زمان دیگری موکول می‌شد، اظهار داشت: با این نوع نگاه می‌توان همواره استدلال کرد که اکنون زمان فلان اقدام دیپلماتیک نیست. شما نمی‌توانید تصمیم‌گیری در عرصه دیپلماسی و استفاده از فرصت‌ها را صرفاً بر اساس یک فاکتور و یک ملاحظه انجام دهید؛ آنچه در نهایت برای ما اهمیت دارد، تأمین منافع ملی در زمان مناسب آن است. 

وی با تشریح فرآیند شکل‌گیری این گفتگوها افزود: تصمیم‌گیری درباره نشست میان ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس موضوع امروز و دیروز نیست، بلکه حاصل یک فرآیند است. در نظر داشته باشید که در این شش ماه اتفاقات بسیار مهمی افتاد. ظاهر امر این بود که جمهوری اسلامی ایران پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاک این کشورها را هدف قرار داد، اما ما همواره تاکید کرده‌ایم که با این کشورها سر جنگ نداریم و قائل به احترام به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی آن‌ها هستیم. حملات ما در واقع اقدامات دفاعی علیه منشأ و مبدأ حمله به ایران بوده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تصریح کرد: در چنین شرایطی که ظاهراً نباید هیچ رفت‌وآمدی صورت می‌گرفت، اینکه دیپلماسی ما موفق می‌شود با پشتوانه اقتدار میدان، کشورها را به این نتیجه برساند که راه حل امنیت مشترک در منطقه، نشستن کنار یکدیگر و گفتگو به دور از حضور بیگانگان است، دستاورد کمی نیست. اینکه فقط یک مؤلفه نظیر قیمت فلان کالا را مطرح کنیم و بگوییم گفتگو با کشورهای منطقه ممکن است به آن خدشه وارد کند، تحلیل جامعی نیست.

وی ادامه داد: اگر قائل به این هستیم که یکی از اهداف ما ایجاد اجماع منطقه‌ای در مورد ضرورت امنیت درون‌زاست، اکنون زمان آن فرا رسیده است. شما پس از شش ماه کشورهای منطقه را به این نتیجه رسانده‌اید که باید با هم گفتگو کنند. بنده نمی‌گویم فردا حضور نظامی بیگانگان محو می‌شود، اما نفس گفتگوی ایران و کشورهای منطقه امر بسیار مهمی است. ما باید منطقه را به سمتی ببریم که امنیت آن را خودمان تأمین کنیم. تقلیل دادن این تحول بزرگ دیپلماتیک به احتمال کاهش قیمت نفت واقعاً منصفانه نیست و مهم این است که از همه ابزارها برای ایجاد منطقه‌ای بر مبنای اعتماد و همکاری متقابل استفاده کنیم. 

کشورهای منطقه باید درباره خسارات واردشده به ایران پاسخگو باشند

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسش مبنی بر اینکه این نشست‌ها باید خروجی ملموسی داشته باشد تا کشورها زمین خود را در اختیار متجاوزان قرار ندهند — چرا که در تحرکات اخیر از خاک همین کشورها شهر لامرد و کودکان ما مورد هدف قرار گرفتند — گفت: حتماً هدف ما حرکت به همین سمت است و این امر باید محقق شود؛ چرا که این یک مطالبه منطقی، حقوقی و قانونی ایران از تمامی کشورهای منطقه است. 

بقائی خاطرنشان کرد: این کشورها در مواضع علنی اعلام می‌کنند که خاک خود را در اختیار آمریکا قرار نداده‌اند و در حملات علیه ایران هیچ نقشی نداشته‌اند. این نشان می‌دهد خودشان نیز می‌دانند هرگونه همدستی با آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اقدامی خلاف و مغایر با اصل حسن همجواری و حقوق بین‌الملل است. اما در عمل متأسفانه این اتفاق افتاده است و اگر ادعا کنند آمریکا از حاکمیت آن‌ها سوءاستفاده کرده، باز هم این یکی از مطالبات دائمی ایران است و این کشورها باید نسبت به خسارات و آسیب‌هایی که به ما وارد شده پاسخگو باشند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه تأکید کرد: ما قرار نیست گذشته را فراموش کنیم و در هر نشستی مطالبات خود را به صورت جدی مطرح کرده‌ایم. از طرف دیگر، به هیچ عنوان اجازه ندادیم سوءاستفاده از خاک این کشورها علیه ایران بی‌پاسخ بماند. نیروهای مسلح مقتدر ما همواره هر ضربه‌ای را با ضربه‌ای محکم‌تر پاسخ داده‌اند؛ بنابراین میدان کار خود را کرده و می‌کند و دیپلماسی نیز حتماً در این مسیر همراه و یار میدان خواهد بود.

اتهام‌زنی به ایران درباره یمن مشکل آمریکا را حل نمی‌کند

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره الگوی تکرار آمریکا در اتهام‌زنی به ایران پیرامون دخالت در یمن گفت: این به یک الگوی تکراری در سیاست‌ورزی در آمریکا تبدیل شده و برخی هم، واقعیت این است که از آن کپی‌برداری می‌کنند؛ اینکه اشتباهات و مشکلات خود را خیلی راحت به دیگران نسبت می‌دهند. این رویکرد باعث نخواهد شد که مشکل حل شود، بلکه صرفاً موجب گمراهی افکار عمومی و البته گمراهی خودشان در یافتن راه‌حل خواهد شد.

بقائی گفت: تحولات یمن را باید به‌عنوان یک روند بررسی کنید. یمنی‌ها انسان‌های آزاده‌ای هستند و نشان داده‌اند که برای کرامت و عزت خود فوق‌العاده ارزش و احترام قائل هستند. از سال ۱۹۱۸ که یمن به نوعی از امپراتوری عثمانی جدا شد تا به امروز، اگر تحولات را بررسی کنید، می‌بینید که یمنی‌ها هیچ‌وقت زیر بار زور نرفته‌اند. تحولات یمن در ابتدا هیچ ارتباطی با ما نداشت. یمنی‌ها خودشان تصمیم گرفتند برای احقاق حقشان به نوعی قیام کنند. ما همیشه واقعاً سعی کردیم کمک کنیم، به خاطر اینکه معتقدیم هر دعوا و هر مشاجره‌ای بین کشورهای اسلامی فقط یک برنده دارد و آن هم رژیم صهیونیستی است.

سخنگوی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: از سال ۲۰۱۴، اتفاق‌هایی که افتاد و مشاجراتی که طی ۱۲، ۱۳ سال گذشته وجود داشته، نهایتاً منجر به گفت‌وگوهایی شد که از آن یک نقشه راه متولد شد و قرار بود این نقشه راه مشکلات بین یمنی‌ها و همچنین مشکلات بین یمنی‌ها و عربستان را حل کند. ما هم همیشه گفتیم که از این نقشه راه حمایت می‌کنیم و همواره اعلام آمادگی کرده‌ایم برای کمک به پیشبرد گفت‌وگو و صلح. متأسفیم که این اتفاق نیفتاد.

وی با اشاره به اینکه آنچه اکنون در حال وقوع است، به نوعی نشانه لبریز شدن کاسه صبر یمنی‌هاست؛ توضیح داد: منصفانه نیست که ما موضوعات را یک‌طرفه ببینیم و در نظر نداشته باشیم که یمنی‌ها چندین سال است تحت یک محاصره ظالمانه قرار داشته‌اند و از همه امکانات عادی که هر کشوری باید از آن بهره‌مند شود، محروم شده‌اند. یمنی‌ها به این نتیجه رسیدند که سازمان ملل متحد و سازوکارهای منطقه‌ای قرار نیست کمکی به بهبود اوضاع بکنند و لذا تصمیم خودشان را برای شکست محاصره گرفتند. شرایطی که یمنی‌ها در این چند سال با آن مواجه بودند، زندگی را برای مردم یمن بسیار سخت کرد.

ایران آماده کمک به گفت‌وگو و اجرای نقشه راه یمن است

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: این محاصره نیز از لحاظ مقررات حقوق بین‌الملل غیرقانونی بود. اینکه بگوییم یک قطعنامه‌ای در شورای امنیت وجود دارد و این محاصره را تأیید کرده است، به این معنا نیست که محاصره از نظر اخلاقی درست و قابل قبول است. این محاصره هیچ مبنای اخلاقی، قانونی و اسلامی نداشته است. متأسفانه در این روند، می‌دانیم که بزرگ‌ترین مداخله‌کننده و بزرگ‌ترین عامل اختلال در هر روندی که می‌توانست منجر به گفت‌وگو و حل‌وفصل مسالمت‌آمیز موضوع شود، آمریکا بوده است.

بقائی گفت: همین الان هم آدرس‌های اشتباهی که مقامات آمریکایی می‌دهند و اینکه ایران را به‌عنوان متهم معرفی می‌کنند، نشان می‌دهد که هدفشان باز هم به‌هم ریختن اوضاع است و دوست دارند این وضعیت آشوبناک بین کشورهای اسلامی ادامه داشته باشد. آماده‌ایم برای هرگونه کمک در جهت گفت‌وگو و اجرای نقشه راهی که بین خود یمنی‌ها و طرف‌های مربوطه، از جمله عربستان، بر سر آن تفاهم شده است. بنابراین، موضع ما یک موضع اصولی است و مبتنی بر آن چیزی است که خودشان در این خصوص توافق کرده‌اند.

علی‌رغم فشار اقتصادی، با دارایی‌های راهبردی خود از چالش‌ها عبور می‌کنیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش پایانی گفت‌وگوی ویژه خبری، با تأکید بر لزوم حفظ انسجام ملی و هوشیاری در برابر جنگ روانی دشمن اظهار داشت: ما باید از هر بیان و کلامی که می‌تواند باعث دلسردی یا ایجاد شک و تردید در دل و ذهن هم‌وطنانمان شود پرهیز کنیم. بنده دایره دوستان وطن را بسیار گسترده می‌دانم؛ تک‌تک ایرانیان، چه آن‌هایی که در خیابان‌ها حضور پیدا می‌کنند و واقعاً باید به آنان دست‌مریزاد گفت، چه آن‌هایی که در منازلشان هستند و چه ایرانیان خارج از کشور که میهن خود را دوست دارند، سرمایه‌های کشور محسوب می‌شوند. 

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تصریح کرد: ما باید نقاط قوت خود را دریابیم، چرا که نقاط قوتمان فوق‌العاده زیاد است. مردم ایران در این دوران کاری کارستان انجام دادند و نباید اجازه دهیم رسانه‌هایی که نقش بازوهای جنگ روانی دشمن را ایفا می‌کنند، با بزرگ‌نمایی مشکلات، جامعه را دلسرد کنند.

وی با پذیرش وجود فشارهای معیشتی افزود: بله، مشکلات وجود دارد و جنگ اقتصادی دشمن حتماً آسیب وارد کرده و می‌زند، اما نکته مهم این است که ما دارایی‌ها و ظرفیت‌های فوق‌العاده‌ای داریم که همگی در این شرایط پرچالش می‌توانند گره‌گشا و دستگیر ما باشند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: باید بدانیم که علی‌رغم همه موانع و مشکلات، کارهای بسیار بزرگی انجام شده است؛ از این رو نباید اجازه داد سم‌پاشی‌های دشمن کوچک‌ترین خللی در عزم و اراده ما برای ادامه دفاع، مقاومت و پایداری در مسیر تعالی و پیشرفت همه‌جانبه ایران عزیز ایجاد کند.

انتهای پیام/