حضور رئیس قوه قضاییه در اجلاس قضایی بریکس، ظرفیت جدیدی برای توسعه همکاری‌های حقوقی و قضایی ایران ایجاد می‌کند

مجید الهیان حقوقدان و رئیس کل دادگستری استان گیلان در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری میزان قرارداد نوشت: بریکس به عنوان یکی از مجموعه‌های مهم و اثرگذار در عرصه بین‌المللی، در سال‌های اخیر از ظرفیت قابل توجهی برای گسترش همکاری‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و حقوقی میان اعضا برخوردار شده است و حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در این ساختار، زمینه مناسبی برای توسعه همکاری‌های تخصصی در حوزه عدالت و حقوق فراهم کرده است.

حضور رئیس قوه قضاییه در اجلاس سران قضایی بریکس از آن جهت اهمیت دارد که دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران را در جایگاه یک نهاد فعال و اثرگذار در تعاملات حقوقی بین‌المللی قرار می‌دهد و امکان تبادل تجربیات، دیدگاه‌ها و ظرفیت‌های حقوقی و قضایی میان کشور‌های عضو را تقویت می‌کند.

در جهان امروز، روابط میان کشور‌ها صرفاً در حوزه‌های سیاسی و اقتصادی تعریف نمی‌شود، بلکه همکاری میان دستگاه‌های قضایی و نهاد‌های حقوقی کشور‌ها نیز بخشی مهم از مناسبات بین‌المللی است. جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از نظام حقوقی و قضایی مبتنی بر قانون و ظرفیت‌های گسترده علمی و تخصصی، می‌تواند در شکل‌دهی به همکاری‌های قضایی میان کشور‌های عضو بریکس نقش مؤثری ایفا کند.

دیپلماسی قضایی این ظرفیت را ایجاد می‌کند که ارتباط میان دستگاه‌های قضایی کشور‌ها از سطح روابط رسمی فراتر رفته و به همکاری‌های عملیاتی در زمینه‌هایی همچون تبادل تجربیات قضایی، آموزش‌های تخصصی، مبارزه با جرایم سازمان‌یافته فراملی، مبارزه با فساد، استرداد مجرمان، انتقال محکومان و اجرای احکام قضایی در چارچوب قوانین و معاهدات بین‌المللی توسعه یابد.

گسترش تعاملات میان کشورها، افزایش رفت‌وآمد‌های اقتصادی و تجاری و توسعه مناسبات اتباع و شرکت‌ها، به طور طبیعی نیاز به سازوکار‌های مؤثر برای همکاری قضایی را افزایش می‌دهد. از این رو، ایجاد و تقویت سازوکار‌های معاضدت قضایی می‌تواند در تسریع فرآیند‌های حقوقی و قضایی و حمایت از حقوق اشخاص حقیقی و حقوقی مؤثر باشد.

تبادل اطلاعات و تجربیات در حوزه دادرسی، استفاده از فناوری‌های نوین در نظام عدالت، پیشگیری از وقوع جرم، مقابله با جرایم اقتصادی و مالی، جرایم سایبری، پولشویی و جرایم سازمان‌یافته فراملی از دیگر زمینه‌هایی است که می‌تواند در تعاملات قضایی میان کشور‌های عضو بریکس مورد توجه قرار گیرد.

توسعه همکاری‌های حقوقی میان کشور‌های عضو بریکس می‌تواند به ایجاد ادبیات مشترک حقوقی، شناخت متقابل نظام‌های قضایی و نزدیک شدن رویکرد‌های حقوقی در موضوعات مشترک منجر شود؛ موضوعی که در نهایت به افزایش امنیت حقوقی و تسهیل روابط میان ملت‌ها و فعالان اقتصادی کشور‌های عضو کمک خواهد کرد.

همکاری‌های قضایی باید در چارچوب قوانین داخلی کشورها، اصول مسلم حقوقی و تعهدات بین‌المللی صورت گیرد و در عین احترام به استقلال نظام‌های قضایی، زمینه تبادل تجربیات و استفاده از ظرفیت‌های مشترک فراهم شود.

حضور رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران در اجلاس قضایی بریکس را باید فراتر از یک حضور تشریفاتی دانست؛ این حضور فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های حقوقی و قضایی کشور، تقویت ارتباط میان دستگاه‌های قضایی، توسعه معاضدت قضایی و فراهم کردن بستر همکاری‌های پایدار حقوقی میان ایران و کشور‌های عضو بریکس است. استمرار این مسیر می‌تواند جایگاه دیپلماسی قضایی جمهوری اسلامی ایران را در عرصه بین‌المللی بیش از پیش تقویت کند.

حضور رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران در اجلاس قضایی بریکس را باید بخشی از دیپلماسی فعال قضایی کشور دانست؛ حضوری که می‌تواند زمینه‌ساز تقویت ارتباط میان دستگاه‌های قضایی کشور‌های عضو، توسعه معاضدت قضایی، تبادل تجربیات و دانش حقوقی و شکل‌گیری همکاری‌های پایدار در حوزه عدالت باشد.

استمرار این تعاملات و تبدیل گفت‌و‌گو‌های قضایی به توافق‌ها و سازوکار‌های عملی، می‌تواند ظرفیت بریکس را از یک همکاری صرفاً اقتصادی به بستری مؤثر برای همکاری‌های چندجانبه در حوزه حقوق و عدالت نیز توسعه دهد و جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در تعاملات قضایی بین‌المللی بیش از پیش تقویت کند.

انتهای پیام/