رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی: بیش از نیمی از پرونده‌های تیرماه در شعب همیاران صلح به سازش منتهی شد

هادی ولایتی حقیقی، رئیس شورا‌های حل اختلاف و معاون قضایی رئیس کل دادگستری استان خراسان رضوی در گفت‌وگو با میزان، درباره موضوعاتی از جمله فرآیند حل اختلاف، شعب شورا‌های حل اختلاف و ظرفیت‌های نهاد همیاران صلح به ارائه توضیح پرداخت.

شورا‌های حل اختلاف؛ نهادی با رویکرد سازشی

ولایتی حقیقی با اشاره به سابقه فعالیت شورا‌های حل اختلاف اظهار کرد: حدود ۲۳ سال پیش شورا‌های حل اختلاف با هدف حل اختلافات مردم از طریق مراجع سازشی تشکیل شد و در شهریورماه سال ۱۴۰۲ نیز قانون جدید شورا‌های حل اختلاف به تصویب رسید.

وی افزود: با تصویب این قانون، شورا‌های حل اختلاف در چارچوب جدید خود صرفاً به امر حل‌وفصل اختلافات و ایجاد سازش می‌پردازند و از ساختار قضایی سابق فاصله گرفته‌اند.

رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی ادامه داد: در چارچوب ساختار جدید شورا‌های حل اختلاف، نهاد «همیاران صلح» با هدف توسعه و ترویج فرهنگ صلح و سازش و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی و اجتماعی شکل گرفته است.

ارجاع پرونده به شعب سازشی از سوی مراجع قضایی و مردم

ولایتی حقیقی درباره نحوه ارجاع پرونده‌ها به شورا‌های حل اختلاف و شعب سازشی گفت: ارجاع پرونده از طریق تمامی مراجع قضایی امکان‌پذیر است و علاوه بر آن، مردم نیز می‌توانند مستقیماً به شعب شورا‌های حل اختلاف مراجعه و درخواست سازش خود را در موضوعات مختلف از جمله پرونده‌های حقوقی، کیفری و خانوادگی مطرح کنند.

وی با تأکید بر نقش مردم در فرآیند صلح و سازش تصریح کرد: همیاران صلح در واقع ظرفیتی مردمی برای ترویج فرهنگ صلح و سازش هستند و تلاش می‌شود اختلافات با استفاده از ظرفیت معتمدان، ریش‌سفیدان و افراد مورد اعتماد جامعه، پیش از ورود به مراحل پیچیده قضایی حل‌وفصل شود.

فعالیت شعبه همیاران صلح در مساجد مشهد

رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های صلح و سازش را مساجد عنوان کرد و گفت: در حال حاضر شعب همیاران صلح در بسیاری از مساجد سطح شهر مشهد مقدس تشکیل شده و در حال فعالیت است.

وی افزود: در این شعب، امام جماعت مسجد به‌عنوان رئیس شعبه و معتمدان، ریش‌سفیدان و افراد مورد اعتماد محله به‌عنوان اعضای شعبه فعالیت می‌کنند.

ولایتی حقیقی ادامه داد: مردم می‌توانند برای حل اختلافات خود به این شعب مراجعه کنند و خدمات ارائه‌شده در این شعب بدون دریافت هزینه دادرسی و به‌صورت کاملاً رایگان انجام می‌شود؛ ضمن اینکه تلاش می‌شود فرآیند رسیدگی نیز بدون اتلاف وقت و با سرعت انجام گیرد.

برگزاری جلسات سازش در فضای معنوی مساجد

وی با اشاره به ویژگی‌های فعالیت شعب همیاران صلح در مساجد اظهار کرد: در این شعب، رئیس شعبه با حضور طرفین اختلاف، جلسات سازش را در فضای معنوی مسجد برگزار می‌کند و تلاش می‌شود از طریق گفت‌و‌گو، تفاهم و ایجاد زمینه مناسب برای مصالحه، اختلافات موجود برطرف شود.

رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی با بیان اینکه پرونده‌های متعددی از طریق شعب همیاران صلح به سازش منتهی شده است، بر ضرورت تقویت ارتباط مردم با مساجد تأکید کرد.

وی همچنین با اشاره به تجربه سالیان خود در امر قضاوت، به‌ویژه در حوزه خانواده، گفت: حاکمیت ارزش‌های دینی و اخلاقی در محیط خانواده می‌تواند نقش مؤثری در پیشگیری از بروز اختلافات و حل‌وفصل مسائل خانوادگی از طریق گفت‌و‌گو، تفاهم، گذشت و تعامل سازنده میان اعضای خانواده داشته باشد.

ریش‌سفیدی و میانجی‌گری؛ ظرفیتی دیرینه در حل اختلافات

ولایتی حقیقی با اشاره به پیشینه تاریخی حل اختلاف از طریق ریش‌سفیدی و معتمدان گفت: از دیرباز در جامعه ایرانی، ریش‌سفیدی و مراجعه به افراد مورد اعتماد برای حل اختلافات، یکی از شیوه‌های مؤثر در ایجاد صلح و سازش بوده است.

وی افزود: در ادبیات تخصصی حل اختلاف نیز میانجی‌گری فرآیندی است که در آن شخص ثالث، بدون آنکه به جای طرفین تصمیم‌گیری کند، به برقراری گفت‌و‌گو، کاهش اختلافات و دستیابی طرفین به یک راه‌حل مناسب کمک می‌کند.

گسترش همیاران صلح در آموزش و پرورش، اصناف و شهرستان‌ها

رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی خاطرنشان کرد: فعالیت همیاران صلح محدود به مساجد نیست و شعب این نهاد در مناطق آموزش و پرورش مشهد مقدس، اصناف و اتحادیه‌ها نیز مستقر شده‌اند.

وی ادامه داد: در برخی روستا‌ها و شهرستان‌های استان نیز همیاران صلح فعال هستند و میزان صلح و سازش در این شعب قابل توجه است.

ولایتی حقیقی با اشاره به ویژگی شعب مستقر در اصناف و آموزش و پرورش گفت: در این شعب، افراد فعال از میان نیرو‌های همان مجموعه انتخاب شده‌اند و به دلیل آشنایی با محیط، مسائل و اقتضائات آن مجموعه، ظرفیت مناسبی برای حل اختلافات و ایجاد سازش دارند.

بیش از نیمی از پرونده‌های تیرماه در شعب همیاران صلح به سازش منتهی شد

رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی با اشاره به عملکرد شعب همیاران صلح اظهار کرد: آمار صلح و سازش در این شعب بسیار قابل توجه است؛ به‌گونه‌ای که در پرونده‌های تیرماه، بیش از نیمی از پرونده‌ها با سازش و توافق طرفین مختومه شده است.

وی این میزان سازش را نشان‌دهنده ظرفیت بالای نهاد‌های مردمی در کاهش اختلافات و جلوگیری از ورود پرونده‌های متعدد به فرآیند‌های قضایی دانست.

فعالیت ۶ شعبه شورا‌های حل اختلاف در مجتمع قضایی خانواده شهید مطهری

ولایتی حقیقی همچنین با اشاره به فعالیت شعب تخصصی شورا‌های حل اختلاف در حوزه خانواده گفت: در مجتمع قضایی شهید مطهری که به موضوعات خانواده اختصاص دارد، ۶ شعبه شورا‌های حل اختلاف فعالیت می‌کنند و خوشبختانه میزان صلح و سازش در این شعب نیز قابل توجه است.

وی افزود: صلح و سازش در پرونده‌های خانوادگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه علاوه بر حل اختلاف موجود، می‌تواند از تشکیل پرونده‌های متعدد و تداوم اختلافات میان اعضای خانواده جلوگیری کند.

مراجعه به مراجع سازشی باید پیش از ورود به فرآیند قضایی مورد توجه قرار گیرد

رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی در ادامه از مردم خواست نگاه خود را نسبت به فرآیند حل اختلاف تغییر دهند و اظهار کرد: مردم باید در وهله نخست ذهن خود را از مراجعه مستقیم به مراجع قضایی دور کنند و این فرض را در نظر داشته باشند که اختلافات خود را ابتدا از طریق مراجع سازشی و با گفت‌و‌گو و تفاهم حل‌وفصل کنند.

وی خاطرنشان کرد: در شورا‌های حل اختلاف، پرونده‌های متعددی وجود داشته که اختلافات چندین‌ساله طرفین، از طریق گفت‌و‌گو، صلح و سازش به پایان رسیده است.

ولایتی حقیقی تأکید کرد: آخرین گام برای حل اختلافات باید مراجعه به مراجع قضایی باشد و در مرحله نخست باید ظرفیت‌های سازشی و میانجی‌گرانه مورد استفاده قرار گیرد.

مراجعه به شورا‌های حل اختلاف مانع مراجعه به دادگاه نیست

وی در ادامه با تأکید بر اینکه مراجعه به شورا‌های حل اختلاف به معنای سلب حق مراجعه افراد به مراجع قضایی نیست، گفت: مردم باید این نکته را در نظر داشته باشند که حضور در شورا‌های حل اختلاف و تلاش برای سازش، به این معنا نیست که در صورت عدم حصول توافق، دیگر امکان مراجعه به مراجع قضایی را نخواهند داشت.

رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی افزود: هدف اصلی این است که پیش از ورود اختلاف به فرآیند قضایی، فرصت لازم برای گفت‌و‌گو، تفاهم و دستیابی به راه‌حل مسالمت‌آمیز در اختیار طرفین قرار گیرد.

تأکید بر «صلح عادلانه» و حفظ حقوق طرفین

ولایتی حقیقی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به مبانی دینی و اجتماعی صلح و سازش گفت: شریعت و دین ما همواره بر عدالت‌محوری و صیانت از حقوق افراد تاکید دارد و نباید مردم تصور کنند که حل اختلاف و سازش به معنای نادیده گرفتن حقوق آنان است.

وی تصریح کرد: در شورا‌های حل اختلاف و نهاد همیاران صلح، هدف، حل اختلاف از مسیر گفت‌و‌گو، تفاهم و رعایت حقوق طرفین است و تلاش می‌شود صلحی برقرار شود که عادلانه و پایدار باشد.

رئیس شورا‌های حل اختلاف خراسان رضوی در پایان با اشاره به تأکیدات رهبر شهید معظم انقلاب اسلامی در این حوزه گفت: افرادی که در عرصه صلح و سازش فعالیت می‌کنند باید همواره به دنبال «صلح عادلانه» و «صلح پایدار» باشند؛ صلحی که در آن حقوق طرفین حفظ شود و نتیجه آن پایان واقعی اختلاف و استمرار آرامش در جامعه باشد.

انتهای پیام/