شجیع: ورزش ایران باید از مدالشماری به سمت تولید مدال پایدار حرکت کند
رضا شجیع، رئیس مرکز نظارت بر تیمهای ملی کمیته ملی المپیک، ضمن تشریح روند آمادهسازی کاروان ایران برای بازیهای آسیایی ناگویا، بر ضرورت استقرار نظام نظارت علمی، تصمیمگیری مبتنی بر داده، اجرای آمایش سرزمینی و اصلاح نظام ارزیابی عملکرد در ورزش قهرمانی تأکید کرد.
شجیع در پاسخ به این پرسشها، درباره آخرین وضعیت سند آمایش سرزمینی ورزش گفت: این سند پس از طی فرآیندهای کارشناسی در کمیسیون تخصصی شورای عالی آمایش سرزمین تصویب و نهایی شده و بهزودی برای تصویب نهایی در صحن شورای عالی آمایش سرزمین مطرح خواهد شد.
وی این اتفاق را نقطه عطفی در نظام برنامهریزی ورزش کشور دانست و افزود: با تصویب نهایی این سند، برای نخستینبار در تاریخ ورزش کشور، فرآیند تخصیص منابع و بودجه ورزش روی ریل برنامه قرار خواهد گرفت. به این معنا که توزیع اعتبارات، توسعه زیرساختها و تعیین اولویتهای سرمایهگذاری در ورزش باید متناسب با ظرفیتها، نیازها و مزیتهای واقعی مناطق و استانها صورت گیرد، نه اینکه منابع صرفاً بر مبنای درخواستهای موردی و تصمیمهای مقطعی توزیع شوند.
رئیس مرکز نظارت بر تیمهای ملی کمیته ملی المپیک ادامه داد: اهمیت آمایش در تهیه یک سند یا تولید مجموعهای از اطلاعات نیست؛ آمایش زمانی معنا پیدا میکند که به مبنای تصمیمگیری تبدیل شود. باید بدانیم هر استان و منطقه با توجه به ظرفیت انسانی، اقلیم، زیرساخت، پیشینه، استعدادها و مزیتهای خود در چه رشتههایی ظرفیت توسعه دارد و منابع نیز متناسب با همین اولویتها هدایت شوند.
سامانه هوشمند عملکرد تیمهای ملی ایجاد شد
شجیع در بخش دیگری از سخنان خود به توسعه زیرساختهای دادهای و تحلیلی ورزش قهرمانی اشاره کرد و گفت: سامانه هوشمند نظارت بر عملکرد تیمهای ملی ایجاد شده است که در آن نهتنها دادههای مرتبط با ورزشکاران و تیمهای ملی ایران، بلکه اطلاعات عملکردی رقبا نیز گردآوری و تحلیل میشود.
وی افزود: این سامانه از نظر کیفیت، جامعیت و تنوع دادهها، یکی از قویترین سامانههای موجود در حوزه ورزش قهرمانی است و این امکان را فراهم میکند که ارزیابی عملکرد ورزشکاران و تیمهای ملی از سطح گزارشهای توصیفی فراتر رفته و بر پایه داده و تحلیل مقایسهای انجام شود.
رئیس مرکز نظارت بر تیمهای ملی ادامه داد: گام بعدی، توسعه قابلیتهای هوش مصنوعی در این سامانه است تا بتوان از حجم دادههای موجود برای شناسایی روندها، پایش مستمر عملکرد، مقایسه ورزشکاران با رقبای اصلی و پشتیبانی از تصمیمهای مدیریتی و فنی استفاده کرد. ورزش قهرمانی امروز بدون داده و تحلیل داده قابل مدیریت نیست.
برگزاری ۱۱۱ جلسه برای آمادهسازی کاروان ناگویا
شجیع درباره فرآیند آمادهسازی کاروان ایران برای بازیهای آسیایی ناگویا نیز گفت: در این مسیر ۱۱۱ جلسه تخصصی با فدراسیونهای مختلف برگزار کردیم. موضوع این جلسات صرفاً تعیین تعداد ورزشکاران اعزامی نبود؛ بلکه وضعیت ورزشکاران، برنامه آمادهسازی، اردوها، مسابقات تدارکاتی، ترکیب کادر فنی و مجموعه نیازهای هر رشته مورد بررسی قرار گرفت.
وی با انتقاد از غلبه نگاه مدالمحور در ارزیابی عملکرد ورزش کشور اظهار داشت: یکی از آسیبهای نظام ارزیابی ما این است که موفقیت ورزش را بیش از اندازه به تعداد مدال تقلیل دادهایم؛ در حالی که مدال، شاخص مهمی از عملکرد رقابتی است، اما بهتنهایی نمیتواند نشاندهنده توسعه ورزش یک کشور باشد.
رئیس مرکز نظارت بر تیمهای ملی افزود: ممکن است کشوری با جذب یا تغییر تابعیت تعدادی از ورزشکاران نخبه خارجی، در یک دوره کوتاه تعداد مدالهای خود را افزایش دهد، بدون آنکه نظام استعدادیابی، پرورش ورزشکار، مربیسازی، زیرساخت یا ساختار ورزش قهرمانی آن کشور توسعه متناسبی پیدا کرده باشد؛ بنابراین باید میان موفقیت رقابتی و توسعه ظرفیت ورزش قهرمانی تمایز قائل شویم.
شجیع تأکید کرد: هدف نظام نظارت علمی باید حرکت از مدالشماری به سمت سنجش ظرفیت تولید مدال پایدار باشد. مدالشماری نتیجه یک رویداد را نشان میدهد، اما ظرفیت پایدار نشان میدهد ساختار ورزش کشور تا چه اندازه قادر است در برابر اختلالها و شرایط دشوار تابآوری داشته باشد و مسیر آمادهسازی و عملکرد خود را حفظ یا بازسازی کند.
وی ادامه داد: اتفاقاً آنچه در ماههای اخیر و در شرایط جنگ تحمیلی و فشارهای مختلف مشاهده کردیم، نمونهای از همین ظرفیت پایدار در ورزش ایران بود. با وجود اختلالهایی که در برنامههای آمادهسازی ایجاد شد، ورزش کشور توانست در مدت نسبتاً کوتاهی خود را بازسازی کند، اردوهای تیمهای ملی را از سر بگیرد و فرآیند آمادهسازی ورزشکاران را ادامه دهد. این توان بازگشت به مسیر و حفظ کارکرد در شرایط بحرانی، یکی از شاخصهایی است که در کنار نتایج رقابتی باید در ارزیابی ظرفیت واقعی ورزش کشور مورد توجه قرار گیرد.
تأکید بر نظارت علمی و نقش کمیتههای فنی
شجیع فقدان نظارت علمی را یکی از حلقههای گمشده ورزش ایران دانست و اظهار داشت: تجربه حضور در ورزش و مسئولیتی که اکنون بر عهده دارم، این موضوع را برای من روشنتر کرده که کمیتههای فنی فدراسیونها و ساختار تیمهای ملی باید بسیار جدیتر گرفته شوند.
وی افزود: علم تمرین، تخصص و صلاحیت کادر فنی، روانشناسی ورزش، ریکاوری، تغذیه، پزشکی ورزشی و سایر مؤلفههای آمادهسازی باید در قالب یک نظام منسجم دیده شوند.
تأکید بر دیپلماسی ورزشی برای توسعه رشتههای بومی
رئیس مرکز نظارت بر تیمهای ملی کمیته ملی المپیک همچنین درباره ضرورت رویکرد راهبردی به توسعه رشتههای ورزشی اظهار داشت: کشورهای مختلف، بهویژه هنگام میزبانی رویدادهای بزرگ، تلاش میکنند ظرفیت ورزشهای ملی و بومی خود را برای تثبیت جایگاه بینالمللی آنها فعال کنند. ما طی دو دهه روی برخی ورزشها سرمایهگذاری کردهایم، اما هنوز نتوانستهایم جایگاهی متناسب با این سرمایهگذاری برای آنها در بازیهای آسیایی یا دیگر رویدادهای مهم بینالمللی ایجاد کنیم. بینالمللیسازی یک رشته بومی باید با دیپلماسی ورزشی و برنامه مشخص همراه باشد.
شجیع بر ضرورت بازنگری در سیاست توسعه رشتههای پرمدال نیز تأکید کرد و گفت: ترکیب سبد رشتههای ورزشی کشور خودش یک موضوع سیاستگذاری است. ظرفیت هر رشته در رویدادهای بینالمللی، زیرساخت مورد نیاز، هزینه توسعه، استعداد انسانی، مزیتهای منطقهای و امکان توسعه پایدار باید در تصمیمگیریها دیده شود. نمیتوان ساختار موجود را بدون ارزیابی مستمر تکرار کرد و انتظار داشت جایگاه ورزش کشور تغییر محسوسی پیدا کند.
دانشگاه باید در حل مسائل واقعی ورزش نقش داشته باشد
وی در پایان، پیوند دانشگاه و نظام اجرایی ورزش را یکی دیگر از الزامات تحول در مدیریت ورزش کشور دانست و اظهار داشت: دانشگاه ظرفیت بزرگی است که هنوز به اندازه کافی وارد فرآیند حل مسائل واقعی ورزش نشده است. ارتباط دانشگاه با ورزش نباید به سفارش چند طرح پژوهشی محدود شود.
رئیس مرکز نظارت بر تیمهای ملی خاطرنشان کرد: دانشگاه میتواند در تحلیل داده، پایش عملکرد، استعدادیابی، علم تمرین، آمایش سرزمینی، طراحی شاخصهای ارزیابی و حل مسائل واقعی فدراسیونها نقش مستقیم داشته باشد. نظام نظارت علمی زمانی کارآمد است که مسئله را پیش از مسابقه شناسایی کند، نه اینکه پس از شکست تازه به دنبال علت آن بگردیم.
در ابتدای این نشست، محمدرضا تهرانی، رئیس کارگروه ورزش حزب مؤتلفه اسلامی، با تبریک قهرمانی نوجوانان والیبال ایران در رقابتهای زیر ۱۷ سال جهان، اظهار داشت: این سؤال وجود دارد که چگونه تیمهای پایه والیبال ایران میتوانند به سکوی جهانی برسند، اما فوتبال با وجود برخورداری از منابع و هزینههای بهمراتب بیشتر، حتی در سطح آسیا نیز با چالش نتیجهگیری مواجه است؟ به نظر میرسد فوتبال میتواند از تجربه مدیریتی و فنی والیبال و برخی دیگر از رشتههای موفق ورزش ایران درس بگیرد.
انتهای پیام/
