عضو هیئت علمی دانشگاه: دستگاه قضا در بهره‌گیری از هوش مصنوعی گام‌های بلندی برداشته است/ راه‌اندازی دستیار هوشمند قضات، دستاوردی کم‌نظیر است

بهروز مینایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران، در گفت‌وگو با میزان با اشاره به دستاورد‌های اخیر در حوزه هوشمندسازی فرآیند‌های قضایی اظهار کرد: سرعت و کیفیت پیشرفت‌ها در هوشمندسازی فرآیند‌های قضایی، موجب تحسین و شگفتی متخصصان این حوزه شده است.

وی با اشاره به بومی‌سازی و ایجاد دستیار هوشمند برای قضات افزود: خوشبختانه موفق شده‌ایم همگام با کشور‌های پیشرو، دستیار هوشمندی برای قضات طراحی کنیم که قادر است خلاصه پرونده را تهیه کرده، میزان اتقان آرا را بسنجد و ناهنجاری‌ها یا نواقص احتمالی را پیش از صدور رأی، جهت بررسی دقیق‌تر به قاضی اعلام کند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: اینکه عملکرد سیستماتیک در فرآیند دادرسی و ارزیابی آرا توسط سامانه‌های هوشمند صورت می‌گیرد، از جمله دستاورد‌های نادری است که از بلوغ دستگاه قضا در حوزه فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی حکایت دارد.

نقش هوش مصنوعی در کاهش اطاله دادرسی و تعامل با مردم

مینایی با اشاره به ظرفیت مدل‌های زبانی و مولد هوش مصنوعی در فرآیند‌های قضایی گفت: مدل‌های جدید هوش مصنوعی که توانایی پردازش و تولید متون دقیق حقوقی را دارند، از قابلیت بالایی برای تعامل با قاضی در فرآیند تنظیم دادنامه برخوردارند و می‌توانند در کاهش چشمگیر معضل اطاله دادرسی نقشی کلیدی ایفا کنند.

وی همچنین تسهیل ارتباط مردم با خدمات قضایی را از دیگر مزایای این فناوری برشمرد و افزود: تعامل سامانه‌های هوشمند با شهروندان می‌تواند پیش از اقامه دعوا، مسیر حقوقی درست را به آنها نشان دهد؛ به‌گونه‌ای که فرد پیش از ثبت شکایت بداند چه مستنداتی نیاز دارد و احتمال موفقیت در پرونده تا چه میزان است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت تصریح کرد: این امر موجب می‌شود حجم مراجعات غیرضروری و شکایات بی‌اساس به قوه قضاییه کاهش یافته و در نتیجه، رضایت‌مندی و اعتماد عمومی نسبت به دستگاه قضا ارتقا یابد.

ارزش داده‌های قضایی برای توسعه فناوری و علوم انسانی

مینایی در بخش دیگری از سخنان خود، اقدام دستگاه قضا در گمنام‌سازی آرای قضایی ۳۴ سال گذشته را اقدامی راهبردی خواند و اظهار کرد: در اختیار قرار دادن این آرای گمنام‌سازی‌شده به شرکت‌های دانش‌بنیان و فناورپایه، گام بسیار ارزشمندی در جهت آموزش دستیار‌های حقوقیِ مبتنی بر هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

وی همچنین سامانه جامع «پایش» را گنجینه‌ای از اطلاعات ارزشمند توصیف کرد و گفت: داده‌های متقن ۱۵ سال اخیر که در این سامانه وجود دارد، نه تنها بستر مناسبی برای ارزیابی عملکرد سیستم قضایی است، بلکه منبعی غنی برای پژوهشگران حوزه‌های علوم انسانی نظیر روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی به‌شمار می‌رود تا بر اساس آن، الگو‌های تعامل حاکمیت و مردم را بهینه‌سازی کنند.

پیشگامی دستگاه قضا در هوشمندسازی

مینایی در پایان سخنان خود با ارزیابی وضعیت هوشمندسازی در قوای سه‌گانه کشور خاطرنشان کرد: قوه قضاییه در مقایسه با سایر قوا، در زمینه هوشمندسازی و استفاده کاربردی از داده‌ها بسیار پیشگام‌تر است؛ چرا که متأسفانه بخش عمده‌ای از داده‌های موجود در دستگاه‌های اجرایی بدون استفاده مانده است، هرچند در قوه مقننه نیز اخیراً گام‌های مثبتی در این حوزه برداشته شده است.

انتهای پیام/