۲۱۶ هزار موقوفه و یک و نیم میلیون رقبه در کشور؛ وقف، میراث ماندگار برای آینده پایدار
به گزارش میزان، حجتالاسلام والمسلمین غلامرضا عادل، معاون فرهنگی و اجتماعی و سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه، امروز (سهشنبه، ۳ شهریور) در نشستی به مناسبت هفته وقف، با تبریک ایام میلاد پیامبر رحمت(ص) و گرامیداشت این هفته، از واقفان و خیرینی که یادگارهای ماندگاری در جامعه بر جای گذاشتهاند، تقدیر کرد.
وی با اشاره به شعار امسال هفته وقف یعنی «وقف، میراث ماندگار، آینده پایدار» اظهار کرد: برکات کارهای خیر واقفان امروز در جامعه جاری است و امیدواریم با فرهنگسازی، اطلاعرسانی و تولید محتوای رسانهای، مسیر انجام کارهای خیر برای توانمندان جامعه هموارتر شده و شاهد رشد چشمگیری در ایجاد وقفهای جدید برای رفع نیازهای کشور باشیم.
امانتداری سازمان اوقاف در قبال موقوفات
سخنگوی سازمان اوقاف با تأکید بر نقش امانتداری این سازمان نسبت به موقوفات، تصریح کرد: سازمان اوقاف خود را امانتدار واقفان خیراندیش میداند و مفتخر است که در کنار آستان مقدس امامزادگان، مسئولیت سنگین حفظ و بهرهبرداری از این سرمایههای ماندگار را بر عهده دارد.
آمار دقیق موقوفات و نیات
عادل با ارائه آماری جامع از وضعیت وقف در کشور گفت: در مجموع ۲۱۶ هزار موقوفه در سراسر کشور داریم که شامل حدود یک و نیم میلیون رقبه با کاربریهای مختلف است. به گونهای که هر نوع کاربری خیری را که تصور کنید، در میان موقوفات میتوان یافت؛ از مساجد و موقوفات سیدالشهدا(ع) گرفته تا نیات نادر و کم نیاز.
وی افزود: در اجرای نیات موقوفات، ۸۰۵ عنوان نیت احصا شده که در مجموع نزدیک به ۳۵۰ هزار نیت را شامل میشود. این نیات در ۷ سرفصل کلان شامل نیات مذهبی، خیریه اجتماعی، مساجد، بقاع متبرکه، عتبات عالیات و حوزههای علمیه دستهبندی میشوند.
معاون فرهنگی سازمان اوقاف با اشاره به آمار امامزادگان خاطرنشان کرد: یک هزار و ۷۶۷ بقعه متبرکه شامل امامزادگان، شخصیتهای علمی و مذهبی و قدمگاهها در کشور فعال هستند که بخش مهمی از ظرفیتهای فرهنگی و زیارتی را تشکیل میدهند.
محورهای چهارگانه سازمان اوقاف
عادل با تشریح رویکردهای عملیاتی سازمان اوقاف، چهار محور اصلی را برشمرد:
۱. حفظ و نگهداری از موقوفات بهعنوان امانت واقفان
۲. بهرهبرداری شایسته از موقوفات با کاربریهای مختلف
۳. اجرای دقیق نیت واقف بر اساس آنچه مد نظر واقف بوده است
۴. توسعه خدمات فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، بهداشتی و قرآنی در پرتو اجرای موقوفات
وی تأکید کرد: تلاش ما این است که سرمایههای وقفی به خدمتی ملموس و قابل مشاهده برای مردم تبدیل شود تا حلاوت و برکات وقف را در قالب مدارس، بیمارستانها، کتابخانهها و مساجد حس کنند.
موقوفات سلامت؛ ۱۳۰۰ مرکز درمانی وقفی
سخنگوی سازمان اوقاف در حوزه سلامت گفت: حدود ۱۳۰۰ مرکز بهداشتی، درمانی و بیمارستان وقفی در کشور داریم که درآمد آنها برای درمان بیماران، تأمین دارو و حمایت از نیازمندان هزینه میشود.
وی با تأکید بر رویکرد جدید سازمان مبنی بر روایتگری از بیمارانی که درمان شدهاند به جای صرفاً آمار موقوفات، اظهار کرد: این روایتها میتواند انگیزه خیرین را برای ورود به حوزه سلامت دوچندان کند.
موقوفات آموزشی؛ ۸ هزار مدرسه وقفی
عادل با اشاره به ظرفیت بالای موقوفات آموزشی تصریح کرد: نزدیک به ۸ هزار مدرسه وقفی در اختیار آموزش و پرورش است که توسط واقفان ساخته و وقف شدهاند. علاوه بر مدارس، موقوفات متعددی برای حمایت از دانشآموزان، کمک به دانشجویان، کتابخانهها، چاپ و نشر کتاب، فعالیتهای علمی حوزههای علمیه و آموزش قرآن وجود دارد.
معاون فرهنگی سازمان اوقاف با اشاره به معضل دانشآموزان بازمانده از تحصیل، خاطرنشان کرد: امروز در کشور با تعداد قابل توجهی از دانشآموزان بازمانده از تحصیل مواجهیم که دلایلی مانند نبود مدرسه در مناطق دورافتاده یا شرایط نامناسب خانوادگی دارد. ما به دنبال روایت دانشآموزی هستیم که با حمایت یک موقوفه، امکان ادامه تحصیل پیدا میکند و این رویکرد را توسعه خواهیم داد.
طرح «شمیم خدمت» در ۴۰۰ امامزاده
عادل با بیان اینکه خدمات اجتماعی در رویکرد جدید سازمان جزو اولویتهاست، از اجرای طرح «شمیم خدمت» در ۴۰۰ امامزاده خبر داد و گفت: در این طرح، بیش از ۱۲ هزار نفر آموزش دیدهاند و با حمایتهای مالی، کارگاههای خانگی برای توانمندسازی خانوادهها راهاندازی شده است.
وی افزود: کمتر از هزار نفر موفق به دریافت وامهای حمایتی برای راهاندازی کارگاههای خانگی شدهاند که این اقدام، ضمن حفظ آبرومندی خانوادهها، چرخه اقتصادی محله را فعال کرده و وابستگی را کاهش داده است.
وی همچنین به دیگر فعالیتهای اجتماعی شامل کمک به نیازمندان، آزادی زندانیان، تهیه جهیزیه، کمک به ازدواج، حمایت از ایتام، کمکهای معیشتی، خدمات جهادی و بازسازی منازل آسیبدیده اشاره کرد.
فعالیتهای فرهنگی و رونمایی از کتاب شعر وقف
سخنگوی سازمان اوقاف به فعالیتهای فرهنگی گسترده اشاره کرد و گفت: طرح «نشاط معنوی» در ایام تابستان با حضور نزدیک به ۲۰۰ هزار نوجوان در بقاع متبرکه برگزار شده است. همچنین برنامههای سبک زندگی اسلامی-ایرانی، طرحهای بصیرتی، فعالیتهای هنری، ادبی، شعر و پژوهش در دستور کار قرار دارد.
وی از رونمایی کتابی شامل ۴۰ قطعه شعر در وصف وقف با سرپرستی علیرضا قزوه خبر داد و اظهار کرد: این اشعار توسط شاعران نامدار کشور سروده شده و بر اساس آن، یک برنامه تلویزیونی در سه قسمت، از شبکه یک سیما پخش خواهد شد.
راهاندازی دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
سخنگوی اوقاف ادامه داد: دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور راهاندازی خواهند شد تا به خیرین برای انتخاب موضوع وقف مشاوره دهند و نیازهای هر منطقه در بخشهای مختلف را احصا و به واقفان معرفی کنند. در این دفاتر تلاش میشود نیازهای جدید جامعه شناسایی و زمینه هدایت نیات واقفان به سمت موضوعاتی که امروز بیش از گذشته مورد نیاز جامعه است، فراهم شود.
نمایشگاههای وقف در ۳۱ استان
عادل از برپایی نمایشگاههای استانی وقف در سراسر کشور خبر داد و گفت: نمایشگاههای وقف در ۳۱ استان از هفته آینده برپا میشود و فعالیتهای متنوع سازمان اوقاف در حوزههای مختلف، از جمله ظرفیتهای اقتصادی و سایر حوزههای مرتبط با وقف، در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت.
ویژه برنامههای هفته وقف
معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف ادامه داد: برنامههای رسانهای متنوعی نیز برای هفته وقف تدارک دیده شده است که از سوی رسانهها و مجموعههای مختلف اطلاعرسانی و پوشش داده خواهد شد.
وی با اشاره به برگزاری برنامه «قرار دوازدهم» گفت: این برنامه روز چهارشنبه یازدهم برگزار خواهد شد و در تهران نیز این مراسم در آستان مقدس امامزاده صالح(ع) فرحزاد برگزار میشود.
عادل همچنین از برگزاری برنامه تجدید میثاق مدیران سازمان اوقاف با امام شهید خبر داد و اظهار کرد: در واپسین روزهای هفته وقف، رئیس سازمان و مدیران سازمان اوقاف در مشهد مقدس با امام شهید تجدید میثاق خواهند کرد.
وی برگزاری همایش ملی یاوران وقف را از دیگر برنامههای این هفته عنوان کرد و گفت: این همایش با حضور واقفان برگزیده، بهویژه تعدادی از والدین شهدا که در سال جاری اقدام به ایجاد وقفهای جدید کردهاند، همچنین اصحاب وقف و افرادی که در حوزههای مختلف وقف فعالیت میکنند، برگزار خواهد شد.
۹۰ درصد املاک وقفی از طریق سیستم اجارهداری اداره میشود
در ادامه این نشست، احدپور، معاون سازمان اوقاف، با اشاره به نحوه واگذاری املاک وقفی گفت: بیش از ۹۰ درصد از املاک و رقبات وقفی کشور از طریق سیستم اجارهداری اداره میشوند؛ هرچند با تدابیر رئیس سازمان، قراردادهای غیرمعین مانند مشارکت، بیعوت، اجاره به شرط تملیک و حقوق مشارکت نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: در سامانه موقوفات کشور، یک میلیون رقبه متصرفی منفعتی ثبت شده که از این تعداد، حدود ۹۰۰ هزار واحد (۹۰ درصد) دارای مستأجرین با حقوق قانونی هستند و سازمان در آنها آزادی عمل کامل ندارد؛ اما حدود ۱۰۰ هزار واحد ملکی بهصورت امانی و از طریق تشریفات مزایده واگذار میشود.
شفافسازی فرآیند واگذاری املاک وقفی
احدپور در پاسخ به سؤال افکار عمومی درباره نحوه واگذاری املاک، به شفافسازی این فرآیند پرداخت و گفت: بر اساس تدبیر رئیس سازمان اوقاف، در ماههای ابتدایی سال جاری و با هدف کاهش التهاب در بازار مسکن، مقرر شد املاک مسکونی وقفی تخلیه نشوند و مستأجران با همان اجارهبهای سال ۱۴۰۴، قرارداد خود را تمدید کنند که این اقدام، کمک شایانی به کاهش تورم حوزه مسکن و حمایت از اقشار جامعه کرد.
صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر با اعتبار هزار میلیارد تومانی
ملکان، مسئول صندوق پژوهش و فناوری ماندگار، با اشاره به فعالیت این صندوق در حوزه سرمایهگذاری خطرپذیر، اظهار کرد: صندوق هزار میلیارد تومانی که تاکنون ۷۰۰ میلیارد تومان آن تأمین شده، خدمات متنوعی از جمله ضمانتنامه، تسهیلات، خرید دین و عاملیتهای صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی ریاست جمهوری را ارائه میدهد.
به گفته ملکان، وظیفه ارزیابی طرحهای نوآورانه ارسالی از استانها و معاونت اقتصادی سازمان نیز بر عهده این صندوق است و پورتفویی از شرکتهای دانشبنیان را مدیریت میکند که نشان دهنده نگاه ویژه سازمان اوقاف به حوزه فناوری و نوآوری است.
وی در تشریح رویکرد صندوق، تأکید کرد: برخلاف سرمایهگذاری در بورس که سهام شرکتهای بالغ خریداری میشود، ما آینده شرکتهای نوپا را با ترکیب سرمایه و فناوری میخریم تا ارزش بزرگی خلق کنیم. صندوق فناوری ماندگار، در واقع بازوی سرمایهگذاری خطرپذیر سازمان اوقاف است.
موفقیت شرکت دانشبنیان وقف در تکثیر گاوهای پربازده با فناوری تولید جنین
در ادامه این نشست، نادری، عضو شرکت دانشبنیان وقف، با اشاره به دستاوردهای این شرکت در حوزه دامپروری اظهار کرد: این شرکت با بهرهگیری از فناوری پیشرفته تولید جنین، موفق به تکثیر گاوهای پربازده از نژادهای برتر جهانی شده است.
وی با اشاره به آغاز تحقیقات از ۱۶ تا ۱۷ سال پیش، اعلام کرد: ما برترهای نژادی را از کشورهای مختلف جمعآوری کرده و در مرکز خود، نژادهای شیری و گوشتی را با مقاومت بالا به استرس حرارتی و رطوبت، تکثیر میکنیم.
نادری تشریح کرد: بر اساس این فناوری، هر هفته از دامهای ممتاز تخمکگیری شده و پس از آزمایش و درمان ناباروری، جنینها منجمد میشوند. مشتریان در گاوداریها، این جنینها را ذوب کرده و در رحم دامهای گیرنده کاشته میشوند؛ نتیجهای که تا ۲۰ گوساله برتر از یک دام تولید میکند و ارزشی معادل چند برابر قیمت واردات دارد.
وی با بیان اینکه این طرح با حمایت سازمان اوقاف و سرمایهگذارانی مانند بانک ملی و پاسارگاد، ۱۰ برابر توسعه یافته است، تصریح کرد: در حوزه دانشبنیان، سرمایهگذاران صبورانه عمل میکنند و پروژههای استراتژیک کشور را شناسایی و توسعه میدهند.
صادرات جنین به آفریقا و اندونزی؛ گامی برای امنیت غذایی
نادری از دستاوردهای مهم این شرکت را کسب رتبه برتر در میان ۲۰۰ پروژه عضو بریکس و آغاز صادرات جنین به آفریقا، اندونزی و زیمباوه عنوان کرد و گفت: این صادرات بدون خروج ارز از کشور انجام شده و به امنیت غذایی کمک میکند. همچنین، با استفاده از این فناوری، امکان افزایش وزن روزانه ۲ کیلوگرم در دامها و کاهش جمعیت دامی با حفظ تولید، مشابه تجربه برزیل و آمریکا، فراهم شده است.
وی در پایان تأکید کرد: این فناوری، گامی مؤثر برای خودکفایی در تولید شیر و گوشت و جهش در اصلاح نژاد دام کشور است.
سازمان اوقاف با سرمایهگذاری ۷۰۰ میلیارد تومانی در صندوق خطرپذیر، حمایت از شرکتهای دانشبنیان و تکثیر گاوهای پربازده تا تولید انحصاری تجهیزات پیشرفته پزشکی، گامهای بلندی در خودکفایی صنایع استراتژیک، امنیت غذایی و کاهش وابستگی ارزی برداشته؛ دستاوردهایی که با نگاه دلسوزانه و ماندگاری وقف، مرزهای دانش را در کشور گسترش داده و الگویی نوین از توسعه پایدار مبتنی بر فناوری ارائه کرده است.
انتهای پیام/