تهران در مسیر بازطراحی؛ از متروی ۵۱۲ کیلومتری تا پایتختی زیرسطحی

نصرالله آبادیان روز یکشنبه با اشاره به اینکه طبق قانون، متولی طرح جامع تهران، وزارت راه و شهرسازی است، اظهار کرد: امیدواریم با انتخاب مشاور و نهایی شدن شرح خدمات، فرآیند رسمی بازنگری طرح جامع تهران آغاز شود.

وی افزود: در کنار بازنگری، پیشنهاد کرده‌ایم آسیب‌شناسی طرح جامع نیز انجام شود تا با شناخت نقاط قوت و ضعف گذشته، طرح جدید با مشارکت دستگاه‌های مرتبط تدوین شود. طرح جامع تهران در سال ۱۳۸۶ و طرح تفصیلی در سال ۱۳۹۱ تصویب شد و فاصله پنج‌ساله میان این دو، موجب شد اجرای برخی احکام طرح جامع با تأخیر مواجه شود؛ بنابراین تلاش می‌کنیم در بازنگری جدید، از این تجربه استفاده شود.

معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران یکی از مهم‌ترین رویکرد‌های بازنگری اسناد شهری را توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل عمومی عنوان کرد و گفت: در گذشته رویکرد طرح جامع تهران بیشتر اکولوژیک و مبتنی بر ویژگی‌های جغرافیایی و شریان‌های اصلی شهر بود، اما امروز با توسعه قابل توجه شبکه حمل‌ونقل عمومی، باید ارتباط میان توسعه شهری و نظام حمل‌ونقل در اسناد جدید به‌صورت جدی‌تری دیده شود.

آبادیان با اشاره به وضعیت شبکه متروی تهران اظهار کرد: تهران امروز دارای ۷ خط مترو، ۳۱۸ کیلومتر تونل و ۱۶۴ ایستگاه است و از نظر طول شبکه مترو در رتبه شانزدهم شهر‌های جهان قرار دارد. با اجرای خطوط ۸، ۹، ۱۰ و ۱۱، شبکه متروی تهران در نهایت به ۵۱۲ کیلومتر و ۲۹۸ ایستگاه خواهد رسید.

هزینه ساخت هر کیلومتر مترو حدود ۵۵ تا ۶۰ میلیون یورو است

وی با اشاره به هزینه توسعه شبکه مترو گفت: ساخت هر کیلومتر مترو حدود ۵۵ تا ۶۰ میلیون یورو هزینه دارد و به همین دلیل توسعه این شبکه باید همراه با برنامه‌ریزی دقیق و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود باشد.

آبادیان ادامه داد: در همین راستا، سند راهبردی و سیاست‌های پیرامون ۲۹۸ ایستگاه مترو تهران در ۲۹ تیرماه ۱۴۰۵ در کمیسیون ماده ۵ به تصویب رسید و همه اعضای کمیسیون آن را امضا کردند. هدف این است که بر اساس این سند، ضوابط و طراحی‌های شهری در محدوده‌های ۴۰۰ و ۸۰۰ متری ایستگاه‌های مترو تدوین شود و موضوعاتی مانند کاربری‌ها، دسترسی، فضای سبز، نورپردازی و سایر مؤلفه‌های شهری به‌صورت یکپارچه مورد توجه قرار گیرد.

وی تأکید کرد: یکی از نواقص نظام برنامه‌ریزی شهری در کشور، تمرکز بر طرح جامع و طرح تفصیلی و کم‌توجهی به طراحی‌های موضعی و موضوعی است. تلاش ما این است که این خلأ را در تهران برطرف کنیم و از اسناد راهبردی به طراحی دقیق در مقیاس محلی برسیم.

سهم حمل‌ونقل ریلی تهران از سفر‌های روزانه باید افزایش یابد

معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران همچنین با پرداختن به تدوین سند راهبردی حمل ونقل ریلی مجموعه شهری تهران و البرز گفت: با همکاری وزارت راه و شهرسازی، راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و شهرداری تهران، کنسرسیومی از مشاوران برای تدوین این سند تشکیل شده و مطالعات آن در مرحله نهایی قرار دارد. امیدواریم شهریورماه از این سند رونمایی شود.

آبادیان با اشاره به حجم سفر‌های روزانه تهران گفت: روزانه حدود ۲۲ میلیون سفر در تهران انجام می‌شود، در حالی که در شهر‌های هم‌مقیاس جهان حدود ۳۰ درصد سفر‌ها از طریق سیستم‌های ریلی جذب می‌شود. در تهران سهم قابل جذب سفر توسط حمل‌ونقل ریلی حدود ۱۶ درصد است و باید برای افزایش این سهم برنامه‌ریزی کنیم.

وی افزود: در مطالعات انجام‌شده درباره ۱۰ شهر جهان، حدود ۶۰ درصد جریان سفر به شهر مادر از طریق ریل انجام می‌شود، در حالی که این رقم در تهران کمتر از یک درصد است. یکی از دلایل ترافیک سنگین در ورودی‌ها و خروجی‌های تهران نیز استفاده ناکافی از ظرفیت حمل‌ونقل ریلی و فشار بر شریان‌های جاده‌ای است.

آبادیان تأکید کرد: امروز اراده دولت و شهرداری برای حل این مسئله وجود دارد و تحقق آن نیازمند وفاق و همکاری همه دستگاه‌های مرتبط است. این سند می‌تواند کمک کند منابع به‌صورت هدفمند در بخش‌هایی هزینه شود که بیشترین اثربخشی را دارند تا شهروندان بتوانند با هزینه کمتر و در زمان مناسب، از حمل‌ونقل عمومی باکیفیت استفاده کنند.

۳۱۵ بازار و میدان میوه و تره‌بار تهران بازطراحی می‌شود

وی همچنین با اشاره به یکی از طرح‌های بین‌بخشی شهرداری تهران گفت: بازطراحی ۳۱۵ بازار و میدان میوه و تره‌بار تهران با هدف ارتقای کیفیت معماری و سطح خدمات در دستور کار قرار گرفته است. این طرح ابتدا به‌صورت پایلوت در منطقه ۲ اجرا می‌شود و پس از ارزیابی، می‌تواند به الگویی برای سایر بازار‌های موجود و مجموعه‌های جدید تبدیل شود.

آبادیان با تأکید بر اهمیت تدوین سند راهبردی فضای زیرسطحی تهران گفت: تصمیمات حوزه شهرسازی ماهیتی بین‌نسلی دارد و اقداماتی که امروز انجام می‌شود، می‌تواند بر نسل‌های آینده اثرگذار باشد؛ بنابراین تدوین اسناد راهبردی و ضوابط این حوزه باید با دقت و بر اساس چارچوب‌های مشخص انجام شود.

وی افزود: در کشور برای فضای زیرسطحی شهرها، سند راهنما و مرجع مصوبی که بتوان بر اساس آن برای شهری مانند تهران برنامه‌ریزی کرد، وجود نداشت. خوشبختانه توانستیم سند راهبردی فضای زیرسطحی تهران را در کمیسیون ماده ۵ تصویب کنیم و پس از آن نیز این سند در مراجع فنی وزارت راه و شهرسازی مورد بررسی قرار گرفت و به تصویب رسید. امیدواریم طی روز‌های آینده مراحل نهایی تصویب آن نیز انجام شود.

آبادیان با اشاره به روند تهیه این سند اظهار کرد: این سند با همکاری وزارت راه و شهرسازی، شورای اسلامی شهر تهران و بخش‌های مختلف شهرداری تهیه شده و جلسات هم‌اندیشی مشترکی میان مدیران کل وزارت راه و شهرسازی و مدیران شهرداری برگزار شده است. تلاش کردیم ابتدا درباره چارچوب موضوع به جمع‌بندی برسیم و سپس تدوین سند را آغاز کنیم.

معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران گفت: تهران آینده نباید از مترو صرفاً برای حمل‌ونقل استفاده کند بلکه باید از فضا‌های مکمل و مرتبط با مترو نیز برای ارائه خدمات مختلف بهره ببرد؛ همان‌گونه که در بسیاری از شهر‌های دنیا این رویکرد دنبال شده است.

وی افزود: با توجه به جایگاه تهران به‌عنوان پایتخت، برای تبدیل این شهر از یک شهر منطقه‌ای به شهری با قابلیت رقابت در سطح بین‌المللی، نیازمند ایجاد خدمات و زیرساخت‌هایی در مقیاس جهانی هستیم و اسناد جدید می‌توانند چارچوب لازم برای توسعه این ظرفیت‌ها را فراهم کنند.

آبادیان با اشاره به دامنه شمول سند راهبردی فضای زیرسطحی اظهار کرد: این سند قرار است در مقیاس‌های مختلف از محله و شهر تا مقیاس فرامنطقه‌ای، چارچوب استفاده از فضا‌های زیرسطحی را مشخص کند و دامنه شمول آن پس از طی مراحل قانونی در اختیار عموم قرار خواهد گرفت.

پناهگاه‌های شهری می‌توانند چندمنظوره باشند

معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران درباره پیش‌بینی فضا‌های امن و پناهگاهی در ساختمان‌ها گفت: مرکز تحقیقات ساختمان در حال تدوین آیین‌نامه‌ای است تا امکان استفاده از فضا‌های امن و پناه در ساختمان‌ها فراهم شود. در این زمینه نیز تعامل با دستگاه‌های مسئول برای بازنگری و تدوین مقررات مورد نیاز در حال انجام است.

وی تأکید کرد: ساختمان‌های عمومی در آینده ملزم به رعایت این ضوابط خواهند بود و در حال حاضر نیز تمام پرونده‌هایی که در کمیسیون ماده ۵ مطرح می‌شوند، ملزم به داشتن و رعایت پیوست‌های پدافند غیرعامل هستند.

آبادیان افزود: موضوع پناهگاه نیز در همکاری میان معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران و کمیسیون شهرسازی شورای اسلامی شهر تهران دنبال شده است. در این زمینه باید مشخص شود پناهگاه‌ها در مقیاس محله، شهر و فرامنطقه‌ای چه ویژگی‌ها و ضوابطی داشته باشند و مکان استقرار آنها چگونه تعیین شود.

وی با بیان اینکه پناهگاه‌ها الزاماً یک کارکرد ثابت نخواهند داشت، اظهار کرد: بهتر است به این فضا‌ها صرفاً به‌عنوان پناهگاه نگاه نکنیم؛ این فضا‌ها می‌توانند چندمنظوره باشند و در شرایط عادی نیز برای خدمات شهری یا رفع بخشی از نیاز‌های محلات، از جمله استفاده به‌عنوان پارکینگ در محدوده‌هایی که با کمبود فضای پارک مواجه هستند، مورد استفاده قرار گیرند.

آبادیان تأکید کرد: پناهگاه‌ها از یک تیپ واحد پیروی نخواهند کرد، اما از مبانی و اصول واحدی برخوردار خواهند بود و جزئیات فنی و طراحی آنها در مراحل بعدی و در قالب ضوابط مربوطه مشخص خواهد شد.

الزامات کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌ها تدوین می‌شود

معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران همچنین از تدوین مقررات جدید در حوزه مصرف انرژی خبر داد و گفت: در حوزه ساختمان، موضوع کاهش مصرف انرژی شامل آب، برق و گاز در حال پیگیری است و شورای راهبری حوزه معماری و شهرسازی نیز در همین زمینه تشکیل خواهد شد.

وی افزود: هدف این است که مجموعه مقررات مربوط به کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌ها تدوین شود و بتوانیم تا پایان نیمه نخست سال ۱۴۰۵ این الزامات را در پرونده‌های ساختمانی اعمال کنیم.

آبادیان در پایان با اشاره به ظرفیت ایجادشده در بودجه شهرداری برای توسعه فضا‌های زیرسطحی گفت: در تبصره بودجه سال ۱۴۰۴ نیز تکالیفی برای توجه به فضا‌های زیرسطحی پیش‌بینی شده است و امیدواریم با تکمیل اسناد و ضوابط، اجرای پروژه‌های مربوط به این حوزه را هرچه سریع‌تر آغاز کنیم.

انتهای پیام/