هشدار فوق‌تخصص اطفال؛ در میدان نبرد، «شیر مادر» آخرین سنگر دفاع بیولوژیک نوزاد در برابر مرگ است

رضا سعیدی، فوق‌تخصص اطفال و استاد دانشگاه علوم پزشکی، در گفت‌وگو با میزان ضمن اشاره به اهمیت تداوم تغذیه با شیر مادر در شرایط جنگ، بحران و ناامنی، گفت: حمایت از مادران شیرده باید به یکی از اولویت‌های نظام سلامت و برنامه‌های امدادی تبدیل شود؛ زیرا اضطراب، جدایی مادر و نوزاد و نبود محیط مناسب می‌تواند روند شیردهی را مختل کند و سلامت نوزادان را در معرض خطر قرار دهد.

وی با اشاره به هفته جهانی ترویج تغذیه با شیر مادر افزود: محور اصلی این مناسبت، اولویت دادن به تغذیه با شیر مادر و ایجاد نظام‌های حمایتی پایدار برای مادران است. به گفته سعیدی، شیر مادر در شش ماه نخست زندگی، نیاز‌های اصلی نوزاد را تأمین می‌کند و پس از شش ماهگی نیز باید در کنار غذای کمکی ادامه یابد. از یک‌سالگی، غذا‌های سفره خانواده نیز می‌تواند با رعایت تناسب سنی، نرم و مناسب‌سازی شده و در اختیار کودک قرار گیرد.

این فوق‌تخصص اطفال تأکید کرد: تاکنون هیچ نوع شیرخشک یا غذای جایگزینی نتوانسته تمام مزایای تغذیه با شیر مادر را برای نوزاد فراهم کند. بر همین اساس، خانواده‌ها باید تنها در صورت ضرورت و با نظر کادر درمان به گزینه‌های جایگزین روی آورند. مهر مادر و شیر مادر جایگزین ندارند،خانواده‌ها در شرایط عادی و بحرانی، برای حفظ شیردهی از مادر حمایت کنند.

سعیدی درباره تأثیر اضطراب و ترس ناشی از جنگ بر شیردهی اظهار کرد: استرس شدید می‌تواند با ایجاد تغییرات هورمونی، روند جاری شدن شیر را دشوار کند؛ بنابراین، فراهم کردن محیطی آرام، حتی در حد امکان، برای مادر اهمیت زیادی دارد. اکسی‌توسین، برخلاف برخی برداشت‌های نادرست، هورمون استرس نیست؛ بلکه به دلیل نقشی که در ایجاد آرامش، پیوند عاطفی و جاری شدن شیر دارد، به «هورمون عشق» نیز شناخته می‌شود.

زنجیره حیاتی «شیر مادر» را با جایگزین‌های مصنوعی قطع نکنید

وی ادامه داد: در شرایطی که مادر دچار شوک شده یا برای مدتی از نوزاد جدا می‌شود، اطرافیان باید به او فرصت استراحت بدهند، مایعات کافی در اختیارش قرار دهند و از نظر روانی حمایت کنند. در صورت امکان، در آغوش گرفتن نوزاد و تماس پوست با پوست می‌تواند به تحریک ترشح اکسی‌توسین و پرولاکتین و بازگشت جریان شیر کمک کند. حتی نگاه کردن به تصویر نوزاد یا شنیدن صدای او نیز ممکن است در تحریک این فرایند مؤثر باشد.

این استاد دانشگاه افزود: اگر مادر به هر دلیل قادر به شیردهی نباشد، نخستین گزینه جایگزین، استفاده از شیر مادر دیگر یا شیر اهدایی است. در کشور، تعدادی از بیمارستان‌ها دارای بانک شیر مادر هستند و شیر اهدایی پس از فرایند‌های لازم، از جمله پاستوریزه شدن، برای نوزادان نیازمند، به‌ویژه نوزادان نارس، استفاده می‌شود.

سعیدی با اشاره به فعالیت بانک‌های شیر در برخی بیمارستان‌ها، از جمله بیمارستان مفید تهران، گفت خانواده‌ها باید برای دریافت اطلاعات و بررسی امکان دسترسی به شیر اهدایی، با مراکز درمانی و بانک‌های شیر تماس بگیرند. وی در پایان تأکید کرد: در صورتی که شیر مادر، شیر اهدایی یا شیر مادرِ جایگزین در دسترس نباشد، استفاده از شیرخشک باید با راهنمایی کادر درمان انجام شود؛ اما حتی در سخت‌ترین شرایط نیز نباید حمایت از مادر شیرده و تلاش برای حفظ زنجیره تغذیه با شیر مادر به فراموشی سپرده شود.

 انتهای پیام/