گفتوگو|
ترویج فرهنگ صلح؛ مسیری کوتاه برای دسترسی به عدالت/ ۷۸ هزار پرونده توسط داوران حرفهای در استان فارس رسیدگی شده است
رئیس کل دادگستری فارس گفت: سامانه توزیع پرونده به مؤسسات داوری و همچنین سامانه سهگانه ثبت، ارجاع و ابلاغ را در سطح استان راهاندازی کردهایم تا نظارت سیستماتیک بر داوریها اعمال شود که خروجی این اقدامات در سال ۱۴۰۴ رسیدگی به بیش از ۷۸ هزار پرونده توسط داوران حرفهای در استان فارس بوده است.
خبرگزاری میزان -
شورای حل اختلاف، به عنوان یکی از بازوان مردمی قوه قضاییه، نقشی مهم در برقراری صلح و سازش و مدیریت اختلافات محلی ایفا میکند. این نهاد شبهقضایی با هدف کاهش مراجعات مردم به دادگاهها و تسهیل حلوفصل دعاوی ساده و کمهزینه تشکیل شده و امروز به یکی از نزدیکترین درگاههای عدالت به شهروندان تبدیل شده است.
در گفتوگوی رئیس کل دادگستری استان فارس با خبرگزاری میزان تلاش میکنیم جایگاه شورای حل اختلاف را در ساختار قضایی و تأثیر اقدامات انجام شده در دادگستری استان فارس را بررسی کنیم؛ جایی که بسیاری از اختلافات خانوادگی، همسایگی، تجاری خرد و مسائل محلی، پیش از آنکه به پروندههای پیچیده قضایی تبدیل شوند، با گفتوگو، میانجیگری و ریشسفیدی در شورای حل اختلاف مدیریت میشوند.
فلسفه تأسیس چنین شوراهایی، ترویج فرهنگ صلح، افزایش مشارکت اجتماعی در حل منازعات و ایجاد مسیری کوتاهتر و انسانیتر برای دسترسی به عدالت است.
در این گفتوگو، ضمن معرفی ساختار، وظایف و حدود صلاحیت شورای حل اختلاف، به این پرسش میپردازیم که عملکرد شورای حل اختلاف در استان فارس در یک سال اخیر چه بوده و تا چه حد توانسته در کاهش تنشها، اعتمادسازی اجتماعی و سبک کردن بار دادگاهها موفق عمل کند و چالشها و انتظارات مردم از این نهاد چیست.
رئیس کل دادگستری استان فارس در این گفتوگو، از «تغییر پارادایم» در حوزه حل اختلاف سخن میگوید؛ تغییری از پروندهمحوری به صلحمحوری که در سال ۱۴۰۴ به دستاوردهای کمنظیری انجامیده است. آنچه در ادامه میآید، بخشی از پاسخهای ایشان به پرسشهای خبرنگار در خصوص راهبردها، آمارها و چشماندازهای معاونت حل اختلاف استان فارس است.
راهبرد اصلی دادگستری استان فارس در حوزه شوراهای حل اختلاف
رئیس کل دادگستری استان فارس در خصوص راهبرد کلان دادگستری استان در حوزه حل اختلاف میگوید: «راهبرد اصلی معاونت حل اختلاف دادگستری استان فارس در سال ۱۴۰۴، نهادینهسازی فرهنگ صلح و سازش به عنوان یک باور عمومی و ارتقای کارآمدی نظام عدالت ترمیمی بوده است. دنبال این هستیم که عدالت، تنها در دایره دادگاهها محدود نماند، بلکه به میان مردم برود. دستاوردهایی همچون کسب رتبه برتر کشوری در چهار سال متوالی، گویای همت همکاران ما در این مسیر است.
حجم پروندهها و میزان مصالحه
حجتالاسلام والمسلمین سید صدراله رجایی نسب در پاسخ به پرسشی درباره آمار رسیدگیها، رئیس کل دادگستری استان فارس بیان داشت: «در سال ۱۴۰۴ مجموعاً ۲۱۹ هزار و ۷۵۴ فقره پرونده در شوراهای حل اختلاف استان رسیدگی و مختومه شده است. نکته حائز اهمیت این است که ۶۰ درصد از پروندههای قابل سازش، یعنی ۱۳۰ هزار و ۳۸۱ پرونده، با تلاش صلحیاران و اعضای شوراهای حل اختلاف به صلح و سازش ختم شده است. این یعنی کاهش تنشهای اجتماعی و پیشگیری از اطاله دادرسی که اولویت جدی و اصلی ماست.
رسیدگی به پروندههای قتل و آزادی زندانیان
وی در خصوص پروندههای قتل، به عنوان حساسترین نوع پروندههای مطرح در شوراهای حل اختلاف گفت:پروندههای قتل، بالاترین درجه اهمیت را برای ما دارند. در سال ۱۴۰۴ با بهرهگیری از ظرفیتهای معنوی و بزرگان استان، ۴۱ فقره پرونده قتل به صلح و سازش منجر شد. همچنین شاهد آزادی ۲ هزار و ۱۹۳ نفر از زندانیان به واسطه تلاشهای شعب ویژه شوراهای حل اختلاف مستقر در زندانها بودیم که این امر در کاهش جمعیت کیفری نقش بسیار مؤثری داشته است و این در حالی است که استان فارس در هشت سال گذشته در صلح و سازش پروندههای قتل، رتبههای برتر کشوری را کسب کرده است.
نقش ستاد صبر و هیئتهای صلح
در بخش دیگری از این گفتوگو رئیس کل دادگستری استان فارس به نقش «ستاد صبر» و تأثیر اقدامات انجام شده در این ستاد بر پروندههای صلح و سازش اشاره کرد و اظهار داشت: از دیدگاه ما ستاد صبر، پیشانی فعالیتهای فرهنگی در مجموعه شوراهای حل اختلاف است.
وی با بیان اینکه هیئتهای صلح را به عمق جامعه بردهایم، اظهار کرد: از حرمهای مطهر و بقاع متبرکه گرفته تا ۱۵ اداره و سازمانی که بیشترین تعداد ورودی پرونده را داشته است، کانونهای دانشآموزی در ۲۰ مدرسه، دانشگاهها و حتی حوزههای علمیه. این شبکه گسترده صلحیاران باعث شده تا ۱۶ هزار و ۶۵۷ فقره پرونده در سال ۱۴۰۴ مستقیماً توسط این عزیزان ارجاع و رسیدگی شود که حدود ۵۷ درصد آنها به سازش ختم شده است.
رئیس کل دادگستری استان فارس تاکید کرد: در حوزه ستاد صبر، دادگستری استان اکنون یک مجموعه پیشرو در امر صلح و سازش است؛ از تدوین شیوهنامههای ارجاع پرونده به هیئت صلح گرفته تا ایجاد سازوکار نحوه مداخله صلحیاران، همگی نشاندهنده این است که استان فارس به دنبال حل ریشهای مشکلات است.
تحول دیجیتال و رسیدگی الکترونیکی
حجتالاسلام والمسلمین رجایی نسب درباره الکترونیکی شدن فرایندهای رسیدگی در شعب دادگاههای صلح و شوراهای حل اختلاف گفت: تحول دیجیتال در قوه قضائیه یک ضرورت بود که با همت و برنامه ریزیهای انجام شده و تقویت زیرساختها اجرا شد و امروز با افتخار عرض میکنم که در مرکز استان، بیش از ۵۶ درصد پروندهها بدون کاغذ و بهصورت کاملاً الکترونیکی رسیدگی میشوند که این امر در کنار شفافیت، سرعت و دقت را برای مردم به ارمغان آورده است.
تمرکز بر داوری و پیشگیری از ورودی پروندهها
رئیس کل دادگستری استان فارس همچنین به چالش ورودی پروندهها و برنامههای تدوین شده برای کاهش این ورودی اشاره کرد و افزود: ما در دادگستری استان فارس به عنوان یکی از اولین حوزههای قضایی کشور که به امر داوری توجه داشته است تلاش کردیم بر موضوع جایگزینهای قضایی بخصوص داوری تمرکز ویژه داشته باشیم.
وی خاطر نشان کرد: با الزام به اصلاح قراردادهای بخش غیردولتی و ترویج شرط داوری در قراردادهای املاک، توانستهایم از ورود بیش از ۳۰ هزار پرونده به به محاکم استان جلوگیری کنیم. همچنین با راهاندازی سامانههای هوشمند نظارتی، در سال ۱۴۰۴ بر روند فعالیت بیش از ۴۰ هزار پرونده در حوزه داوری نظارت دقیق انجام شده است که بیش از ۸۰ درصد آنها منجر به صلح و سازش شده است.
ساماندهی داوری و سامانههای تخصصی
حجتالاسلام والمسلمین رجایی نسب در ادامهی موضوع نگاه تخصصی مجموعه قضایی استان به امر داوری به دغدغههای مردم و تجّار در این حوزه پرداخت و تصریح کرد: در حال تحول در حوزه داوری و میانجیگری هستیم. سیاست ما ترویج داوری در قراردادهای غیردولتی است و به دنبال این هستیم که شرط داوری در تمامی قراردادها گنجانده شود. علاوه بر آن، برای اولین بار در سطح کشور، سامانه توزیع پرونده به مؤسسات داوری و همچنین سامانه سهگانه ثبت، ارجاع و ابلاغ را در سطح استان فارس راهاندازی کردهایم تا نظارت سیستماتیک بر داوریها اعمال شود که خروجی این اقدامات در سال ۱۴۰۴ رسیدگی به بیش از ۷۸ هزار پرونده توسط داوران حرفهای در استان فارس بوده است.
گسترش فرهنگ صلح و تعامل با نهادهای فرهنگی
وی با بیان این نکته که سیاست اصلی ما در دادگستری استان فارس تغییر رویکرد از پروندهمحوری به سمت صلحمحوری است. گفت: در همین راستا، همکاریهای جدی و گستردهای را با نهادهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی نظیر حوزههای علمیه، دانشگاهها، صدا و سیما و حتی ظرفیتهای فضای مجازی آغاز کردهایم. هدفمان این است که پیام صلح و سازش به گفتمان غالب در جامعه تبدیل شود. در همین راستا، در سال ۱۴۰۴ به منظور ترغیب مردم به استفاده از جایگزینهای قضایی، تعداد ۲۰ نشست تخصصی برگزار شده است.
ارتقای کیفیت خدمات شوراهای حل اختلاف
رئیس کل دادگستری استان فارس درباره کیفیت خدمات شوراهای حل اختلاف استان فارس نیز بیان داشت: اصلاح عملکرد شوراها در اولویت کاری ماست. در همین راستا در سال ۱۴۰۴، به منظور بررسی دقیق و تحلیل نحوه ارائه خدمات در سطح استان و شناسایی نقاط قوت و ضعف عملکردی، شناسایی تجارب موفق کارکنان در حوزه حل اختلاف را به عنوان یک الگو در دستور کار قرار دادیم تا تجربیات ارزشمند، به سایر شعب نیز تسری یابد.
حجتالاسلام والمسلمین رجایی نسب خاطر نشان کرد: علاوه بر این اقدام شناسایی ایدههای خلاقانه و نوآورانه همکاران را با جدیت دنبال کردهایم که این مشارکت فعالانه، موتور محرک شوراهای حل اختلاف است.
آموزش تخصصی نیروها و ارتقای مهارتها
وی آموزش تخصصی کارکنان شورا را یکی از امور دارای اولویت در مدیریت شوراای حل اختلاف و کمیسیون آموزش استان خواند و تصریح کرد: آموزش، اولویت غیرقابل انکار ماست چرا که در هدف گذاری خود به دنبال ارتقای مهارت اعضا و کارکنان هستیم.
رئیس کل دادگستری فارس همچنین به آمار فعالیتهای آموزشی اشاره و اعلام کرد: در سال گذشته، ۱۶ دوره آموزشی برگزار شد که در مجموع ۱۲۷ هزار و ۵۵۲ نفرساعت آموزش ارائه شد. این آموزشها به گونهای انجام شد تا هر فرد متناسب با پست سازمانیاش، تخصصیتر عمل کند.
نظارت میدانی و رصد شاخصها
رئیس کل دادگستری فارس در خصوص نظارت بر شعب شوراهای حل اختلاف که در معیت دادگاههای صلح به فعالیت میپردازند گفت: دادگستری استان فارس در بخش نظارت، برنامههای منظمی را برای رؤسای حوزههای قضایی تعریف کرده است تا به صورت میدانی از مراکز ارائه خدمات حل اختلاف بازدید کنند. هدف از این بازدیدها، صرفاً ارزیابی نیست، بلکه شناسایی نقاط ضعف و ارائه راهکارهای تقویتکننده است.
وی بیان داشت: این اقدامات منجر به هدایت صحیح پروندهها در شعب حقوقی و کیفری و رصد ماهیانه شاخصهای تحقق اهداف، مطابق برنامههای تدوین شده در شورای حل اختلاف استان است تا اقدامات در مسیر صلح و سازش، اثرگذاری واقعی داشته باشد.
اقدامات رسانهای و فرهنگسازی عمومی
رئیس کل دادگستری استان فارس برنامه ریزی در بخش رسانه و فرهنگسازی عمومی را یکی از نقاط عطف برنامههای کاربردی در مجموعه شوراهای حل اختلاف استان عنوان کرد و در تشریح این رویکرد گفت: ظرفیت سکوهای اطلاع رسانی در فضای مجازی زمینه مناسبی را برای اقدامات اطلاع راسنی و فرهنگ سازی را فراهم کرده است.
حجتالاسلام والمسلمین رجایی نسب خاطر نشان کرد: با صدا و سیمای استان اقدامات مشترک فراوانی را اجرا کردهایم که بخشی از آن تهیه و پخش ۱۰۰ ساعت برنامه رادیویی و ۹۰ ساعت برنامه تلویزیونی با موضوعات گذشت، گفتوگو و صبر در صدا و سیمای فارس است.
وی بیان کرد: علاوه بر این اقدام برای توسعه فرهنگ اصلاح ذات البین و صلح و سازی در بطن جامعه، مسئولان قضایی در ردههای گوناگون از جمله رؤسای حوزههای قضایی در ۵۴ شهرستان و شهر استان فارس در محیطهای عمومی همانند مساجد، مدارس و دانشگاهها حضور مییابند استفاده از جایگزینهای قضایی را به زبان ساده برای مردم تشریح میکنند.
رئیس کل دادگستری استان فارس در بخش پایانی این گفتوگو با توصیه مردم در خصوص فرهنگ گذشت و صلح تصریح کرد: این امر مهم قدرت حل مشکل در جامعه را افزایش و سرمایه اجتماعی و بهره گیری از ظرفیتهای مردمی را تقویت میکند.
وی تأکید کرد: صلح و سازش، نه به عنوان یک توصیه اخلاقی، بلکه یک حق قانونی و اجتماعی برای مردم است تا از پیچ و خم طولانی رسیدگیهای قضایی دور بمانند.
حجتالاسلام والمسلمین رجایی نسب اظهار کرد: ما برای احیای حق و آرامش در جامعه تنها به دنبال قضاوت صرف نیستیم بلکه به دنبال این هدف متعالی هستیم که با فشردن دست یاری همه شهروندان و فعالان اجتماعی همدلی همه اقشار را تقویت کنیم و زمینه کاهش اختلافات و منازعات و در نتیجه بسط و توسعه رامش و امنیت اجتماعی در سراسر استان فارس را فراهم کنیم.
انتهای پیام/
ارسال دیدگاه
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند *
