زنی که ۲۰ سال با سرطان زندگی کرد سوژه مستند محسن سخا شد/ «آن سوی درختان» روایت دلبستگی در سایه جنگ
مستند «لیندا رؤیاهایش را کوک میزند» نتیجه هفت سال همراهی محسن سخا سینماگر با زنی است که بیش از ۲۰ سال با سرطان زندگی کرده است. مستند «آن سوی درختان» نیز با نگاهی انسانی به پیامدهای جنگ، زندگی مادری را روایت میکند که خانه و درختهایش آخرین پیوند او با فرزند شهیدش هستند. محسن سخا، کارگردان این مستند، معتقد است گاهی یک حیاط کوچک و چند درخت، بیش از هر روایت مستقیم و شعاری، میتوانند از جنگ، فقدان و وطن سخن بگویند.
محسن سخا، کارگردان این مستند، درباره شکلگیری ایده این فیلم گفت: ایده فیلم همزمان با جنگ ۱۲ روزه و انتشار خبرهای مربوط به حمله به سایتهای هستهای و احتمال انتشار تشعشعات هستهای شکل گرفت. در آن روزها بیش از خود جنگ، به انسانهایی فکر میکردم که سالهاست در سایه جنگ زندگی میکنند. این پرسش برایم ایجاد شد که کسی که یکبار عزیزش را در جنگ از دست داده است، امروز با سایه یک جنگ دیگر چگونه زندگی میکند و همین سؤال مرا به شخصیت اصلی فیلم رساند؛ مادری که خانه و درختهایش آخرین پیوند او با پسر شهیدش هستند.
کارگردان مستند «فریاد بلوط» افزود: آنچه این سوژه را برایم متمایز کرد، سادگی زندگی این زن بود. او درباره سیاست یا جنگ حرف نمیزند و تنها از خانهاش مراقبت میکند. احساس کردم همین سادگی میتواند عمیقتر از هر سخنرانی، از جنگ، فقدان و دلبستگی به وطن سخن بگوید.
سخا درباره روند تولید فیلم هم توضیح داد: مهمترین چالش، حفظ صداقت روایت بود. تلاشم این بود که واقعیت را بازسازی نکنم یا احساسات را بزرگتر از آنچه هستند نشان ندهم، بلکه اجازه بدهم سکوت، زمان و جزئیات زندگی، روایت فیلم را شکل دهند.
کارگردان مستند «همقدم» درباره تأثیری که دوست دارد فیلم بر مخاطب بگذارد، گفت: امیدوارم مخاطب پس از تماشای فیلم، بیش از آنکه به جنگ فکر کند، به انسان بیاندیشد؛ به مادری که هنوز هر روز به درختهایی آب میدهد که فرزندش سالها پیش کاشته است. اگر تماشاگر بعد از پایان فیلم چند دقیقه در سکوت به مفهوم خانه، خاطره و دلبستگی فکر کند، احساس میکنم فیلم به هدفش رسیده است.
کارگردان «آن سوی درختان» درباره اکران آنلاین مستندها هم گفت: اکران آنلاین فرصت مهمی برای دیدهشدن مستندهاست، بهویژه برای مخاطبانی که امکان حضور در سالنهای نمایش را ندارند. البته این شیوه جای اکران سینمایی را نمیگیرد، اما میتواند بخشی از مشکل دیده نشدن آثار مستند را برطرف کند؛ به شرط آنکه با معرفی مناسب، تبلیغات و گفتوگو با فیلمساز همراه باشد.
این پژوهشگر ادامه داد: مهمترین چالش نمایش مستند در ایران، کمبود فرصت اکران است. بسیاری از آثار پس از پایان تولید تنها در چند جشنواره نمایش داده میشوند و فرصت ارتباط با مخاطب عمومی را پیدا نمیکنند؛ موضوعی که تقویت چرخه نمایش مستند را ضروری میکند.
سخا با اشاره به نقش مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی تأکید کرد: حمایت این مرکز، پشتوانه مهمی برای تولید و نمایش چنین آثاری است، چون مستندهای اینچنینی معمولاً امکان بازگشت سرمایه از مسیر تجاری را ندارند.
کارگردان مستند «در قفس» درباره برگزاری پاتوق مستند هم گفت: ارزشمندترین بخش نمایش مستند، گفتوگوی پس از اکران است. پاتوق مستند این فرصت را ایجاد میکند که فیلم تنها دیده نشود، بلکه درباره آن گفتوگو شکل بگیرد و مخاطب بتواند برداشتها و تجربههای خود را با فیلمساز در میان بگذارد.
سخا در پایان درباره تازهترین فعالیت خود گفت: این روزها مشغول ساخت مستند «لیندا رؤیاهایش را کوک میزند» هستم؛ فیلمی که حاصل هفت سال همراهی با زندگی زنی است که بیش از ۲۰ سال با سرطان زندگی کرده است. این تجربه، نگاه مرا به مفهوم زندگی، امید و تابآوری عمیقتر کرده است.
انتهای پیام/
