حملات ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه و بازنویسی دکترین غرب آسیای واشنگتن
مقاله روزنامه واشنگتنپست در می ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵) با عنوان «تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که ایران داراییهای نظامی آمریکا را بسیار بیشتر از آنچه گزارش شده است، هدف قرار داده است» یک اعتراف با تأخیر براساس اطلاعات فاش شده از وزارت جنگ آمریکا (DOD) و جامعه اطلاعاتی واشنگتن بود که ایران خسارات قابل توجهی به داراییهای آمریکا وارد کرده است. با این حال، واشنگتنپست تنها بخشی از داستان را روایت میکند.
پایگاه کریدل نوشت: واشنگتنپست ۱۰۹ تصویر از صدها تصویر ماهوارهای منتشرشده توسط رسانههای ایرانی را بررسی کرد که اصالت آنها را میتوان با مقایسه آنها با تصاویر با وضوح پایینتر از سیستم ماهوارهای اتحادیه اروپا، «کوپرنیک»، و همچنین تصاویر با وضوح بالا از پلنت در صورت موجود بودن، تایید کرد.
این گزارش به گونهای تنظیم شده بود که آسیب به ۲۱۷ سازه و ۱۱ قطعه تجهیزات را آشکار کند و آسیبپذیری پایگاههای آمریکا را برجسته کند، در عین حال که میزان خسارات و پیامدهای آن را برای حضور نظامی آمریکا در غرب آسیا پنهان میکرد.
گزارش یادشده به پیامدهای تخریب رادارها، شکست دکترین دیرینه آمریکا یا حملات علیه پایگاههای عراق (بیش از ۶۰۰ پایگاه) که عملا پایگاههای آمریکا را از این کشور بیرون راند، نپرداخت.
کریدل اضافه کرد: داستان بزرگتر این است که این پایگاهها ممکن است به هیچ وجه بازسازی نشوند. آنها در معرض خطر هستند، هزینه کمرشکنی دارند و اکنون در محدوده حملات آشکار ایران قرار دارند.
شکست در حفاظت از نیروها
حفاظت از نیروها یک دکترین نظامی است و در نشریه مشترک ستاد مشترک شماره ۳-۱۰ که نیروهای مسلح را به هم متصل میکند، گنجانده شده است.
دفترچه راهنمای میدانی ارتش آمریکا شماره ۳-۱۹.۱ این دکترین را اینگونه توضیح میدهد:
«حفاظت از نیروها شامل اقداماتی است که از اقدامات خصمانه علیه کارکنان وزارت دفاع (از جمله اعضای خانواده)، منابع، تأسیسات و اطلاعات حیاتی جلوگیری میکند یا آنها را کاهش میدهد. این دکترین، اقدامات تهاجمی و دفاعی را هماهنگ و همزمان میکند تا نیروی مشترک بتواند ضمن تضعیف فرصتها برای دشمن، به وظایف خود عمل کند. این شامل دفاع هوایی، فضایی و موشکی؛ دفاع NBC [هستهای، بیولوژیکی و شیمیایی]؛ ضد تروریسم؛ عملیات اطلاعاتی دفاعی؛ و امنیت نیروها و ابزارهای عملیاتی میشود.»
تلفات به بررسی دقیق عمومی و مخالفت در نیروهای مسلح آمریکا منجر میشود. از این رو، در مراحل اولیه جنگهای عراق و افغانستان، وزن بیش از حدی به حفاظت از نیروها داده شد.
نکته مهم، ضرورت محافظت از اعضا و خانوادهها، چه در پایگاه و چه در خارج از پایگاههای آمریکا، است. آمریکا قادر به محافظت از هیچکدام نبود.
فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) با انتقال نیروها از پایگاهها و به هتلها، جان اعضای ارتش خود ایمنی زیادی را فراهم نکرد. سیا و ارتش آمریکا تا هتلها ردیابی شدند. پهپادهای شاهد-۱۳۶ در امارات، عراق، کویت و بحرین تحویلهای «خدمات اتاق» انجام دادند.
حفاظت از پایگاهها
حفاظت از پایگاهها زیرمجموعهای از حفاظت از نیروها است. این شامل، از جمله، دفاع از پایگاهها در برابر موشکها و پهپادها میشود؛ اما این کار را نمیتوان انجام داد. پایگاههای آمریکا در غرب آسیا طی دههها توسعه یافتند؛ بخش عمدهای از این گسترش پس از سال ۲۰۰۱ برای حمایت از آنچه جنگ جهانی علیه تروریسم پس از ۱۱ سپتامبر خوانده میشد، صورت گرفت. هدف اعلام شده برای این پایگاهها و حفظ آنها، "مهار ایران" بود.
کریدل نوشت: فناوریهای ایران در سال ۲۰۲۶، دکترینها و فناوریهای دفاعی آمریکا را در هم کوبید. چگونه آمریکا میتواند پایگاههای خود را حفظ کند در حالی که میداند زرادخانه ایران برتر است؟ سامانههای پدافند هوایی نمیتوانند از پایگاههای آمریکا دفاع کنند و قدرت آتش نیروی هوایی آمریکا نمیتواند پرتابهای موشکی ایران را سرکوب کند.
طرح حمله ایران
کارشناسان طرح حمله را تجزیه و تحلیل کردند و مشخص شده که چگونه فرماندهان ایرانی از یک کمپین اشباع هوشمندانه و چندلایه که جنگ الکترونیک، پهپادها و موشکهای کروز و بالستیک را با هم ترکیب میکرد، برای بارگذاری بیش از حد و تضعیف شبکههای دفاعی «شناسایی-تصمیمگیری-درگیری» آمریکا استفاده کردند. این استراتژی سرکوب «شبکه محور» از SEAD یا DEAD سنتی (سرکوب یا نابودی پدافند هوایی دشمن) پیشی گرفت.
به زبان ساده، این بدان معناست که ایران ابتدا با از بین بردن شبکه رادارها، رادومها (دیشهای ماهوارهای پوشیده شده با مواد محافظ) و سیستمهای فرماندهی و کنترل در سراسر منطقه، آمریکا را کور کرد؛ بنابراین پایگاههای آمریکا عملا بیدفاع ماندند.
برای روشن شدن موضوع، رادوم رادار هشدار اولیه AN/FPS-۱۳۲ درام دهال قطر، رو به ایران قرار داشت تا پرتاب موشکها را شناسایی کند، به شبکه سراسری منطقه هشدار دهد و پرتابهها را ردیابی کند. این رادار در روز نخست تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران منهدم شد. این رادار تنها رادار AN/FPS-۱۳۲ در غرب آسیا بود.
یک باتری رهگیر پدافند هوایی حرارتی ارتفاع بالا (THAAD) بدون رادار AN/TPY-۲ آن، یک زینت گرانقیمت است، مگر اینکه به یک رادار AN/TPY-۲ جدید متصل شود. ۷ رادار AN/TPY-۲ در سراسر غرب آسیا وجود داشت؛ ۲ یا احتمالا تنها ۳ رادار سالم ماندهاند. چندین رادار پاتریوت (AN/MPQ-۵۳/۶۵) نابود یا آسیب دیدهاند.
فناوری پیشرفته ایران
رسانههای غربی بر تصاویر ماهوارهای متمرکز هستند. با این حال، انواع ماهوارهها متنوع هستند. به عنوان نمونه، مدلهایی که برای نقشهبرداری سهبعدی زمین (TERCOM)، اطلاعات الکترونیکی (ELINT) یا رله داده طراحی شدهاند.
TERCOM موشکهای کروز ایرانی را هدایت میکند. ELINT سیگنالهای الکترونیکی را جمعآوری میکند و با مثلثبندی آنها با ماهوارههای دیگر، منابع انتشار فرکانس رادیویی (RF) را مکانیابی میکند. ماهوارههای رله به سرعت به ایستگاههای زمینی مخابره میکنند؛ از این رو، دادهها در لحظه هستند.
ایران آشکارا به فناوریهای پیشرفته تشخیص فضایی دسترسی دارد که امضای RF رادار پنهان را شناسایی میکند. اثر انگشت الکترونیکی رادار AN/TPY-۲ توسط ماهوارهها مکانیابی شد و مختصات هدف در رایانه داخلی پرتابه برنامهریزی شد.
نمونه آخر، انهدام یک هواپیمای آواکس (سیستم هشدار و کنترل هوابرد) E-۳ Sentry در عربستان است. آمریکا پس از اینکه پایگاههای نزدیکتر به ایران غیرقابل استفاده شدند، به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان، حدود ۶۶۰ کیلومتر از جنوب ایران، عقبنشینی کرد. E-۳ حامل یک رادار AN/APY-۲ (در داخل روتودوم) است.
کریدل نوشت: این موضوع جنبههایی از قابلیتهای ایران را آشکار میکند که مطمئناً افسران اطلاعاتی آمریکا را نگران کرده است: یک پهپاد ایرانی به عمق عربستان نفوذ کرد؛ دادههای لحظهای را از ماهوارهای که روی E-۳ در حال حرکت بود، دریافت کرد؛ سپس پهپاد، احتمالاً با استفاده از یک جستجوگر الکترواپتیکی برای شناسایی بصری و قفل کردن به هدف و اصابت دقیق به روتودوم از روی دماغه. شاهکار بزرگی بود. هیچ حاشیه خطایی وجود نداشت.
بازسازی ممکن است شکست بزرگتری باشد
ناشناختههای زیادی برای تخمین هزینههای بازسازی ۱۶ پایگاه وجود دارد، به ویژه از آنجایی که میزان آسیبها مشخص نیست. کشورهای میزبان و آمریکا تاکنون میلیاردها دلار در طول دههها هزینه کردهاند. بیشتر هزینههای آمریکا طبقهبندی شده است. در مجموع، صدها میلیارد دلار هزینه شده است که نجومی خواهد بود.
هزینه جایگزینی احتمالا ۲ برابر است؛ تخمینها نشان میدهد که ساخت رادار جدید AN/FPS-۱۳۲، ۵ تا ۷ سال طول میکشد.
حفاظت از نیروها برای دکترین نظامی آمریکا حیاتی است. انتظار نمیرود بازسازی پایگاهها تا زمانی که وزارت دفاع آمریکا فناوریهایی را برای محافظت از پایگاهها و اعضا در برابر سلاحهای ایران ابداع کند، انجام شود. وزارت دفاع آمریکا تحت این دیدگاه که آمریکا برتری تکنولوژیکی نسبت به دیگران دارد، تلاش کرده بود، اما آنچه بهترین سیستمهای آمریکایی خوانده میشدند، توسط برتری فکری و تکنولوژیکی ایران شکست خوردند.
انتهای پیام/
