لرستان؛ نقطه عزیمت عدلیه از «دادرسی الکترونیک» به «دادرسی هوشمند»/کاظمی‌فرد: دستگاه قضا در میانه یک مهاجرت بزرگ فناورانه قرار دارد

محمد کاظمی‌فرد، رئیس این مرکز، در رأس هیأتی از مدیران و مسئولان حوزه فناوری اطلاعات دستگاه قضا و در راستای ارزیابی روند توسعه هوشمندسازی، بررسی آخرین وضعیت پروژه‌های فناورانه و نظارت بر اجرای طرح‌های نوین قضایی، به استان لرستان سفر کرد.

وی در نشست مشترک با رئیس‌کل دادگستری، اعضای شورای قضایی، رؤسای دادگستری‌ها و دادستان‌های استان لرستان، با اشاره به تحولات بنیادین حوزه فناوری اطلاعات در عدلیه اظهار داشت: امروز در حوزه فناوری اطلاعات دستگاه قضا، اتفاقات جدید و تعیین‌کننده‌ای در سطح کشور در حال رقم خوردن است. تجربه نشان داده است که هرکجا میان مدیریت ارشد دادگستری و معاونت فناوری اطلاعات تعامل و هم‌افزایی وجود داشته، طرح‌های نوآورانه با موفقیت به اجرا درآمده‌اند.

تعامل مدیریتی؛ زیربنای تحقق عدالت هوشمند

کاظمی‌فرد با قدردانی از نگاه تحول‌گرایانه مدیریت ارشد دادگستری لرستان تصریح کرد: اعتقاد و اعتماد مدیران عالی قضایی به حوزه فناوری اطلاعات، نقشی راهبردی در پیشبرد برنامه‌های سند تحول دارد و استان لرستان نمونه‌ای موفق از ظرفیت‌سازی مؤثر در این عرصه به شمار می‌رود. طرح‌های اجرایی در این استان ثابت می‌کند که با بهره‌گیری صحیح از ظرفیت‌ها، می‌توان سطح کیفی خدمات قضایی را به‌طور محسوسی ارتقا داد.

آغاز رسمی گذار به «سمپ هوشمند» 

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با بیان اینکه دستگاه قضا در حال عبور از دادرسی الکترونیک و ورود به عرصه دادرسی هوشمند است، خاطرنشان کرد: سامانه «سمپ هوشمند» با بهره‌گیری از فناوری هوش مصنوعی، دیگر صرفاً یک ابزار کاربردی نیست، بلکه به یک دستیار هوشمند و تسهیل‌گر در فرآیند پیچیده دادرسی تبدیل شده است.

وی در ادامه افزود: بارگذاری آزمایشی سمپ هوشمند در چند استان کشور از جمله لرستان آغاز شده و فرآیند رفع اشکالات و تکمیل زیرساخت‌های آن در دست اقدام است. پیش‌بینی می‌شود تا پیش از هفته قوه قضاییه، بهره‌برداری کامل از این سامانه در یکی از استان‌ها آغاز شود که این امر، نقطه آغاز رسمی مهاجرت عدلیه به سوی دادرسی هوشمند خواهد بود.

بلوغ دادرسی الکترونیک؛ دستاورد‌ها و آمار‌های کلیدی

کاظمی‌فرد با اشاره به رسیدن قوه‌قضاییه به مرحله بلوغ در دادرسی الکترونیک، دستاورد‌ها و آمار‌های کلیدی این حوزه را به شرح زیر تبیین کرد:

 ▪️انجام ۹۷ درصد ابلاغیه‌های قضایی به‌صورت کاملاً الکترونیک.

 ▪️ثبت و صدور غیرحضوری بیش از ۷۰ درصد درخواست‌های گواهی عدم سوءپیشینه.

 ▪️کاهش میانگین زمان صدور گواهی عدم سوءپیشینه (با حجم سالانه بیش از ۳ میلیون درخواست) به کمتر از یک روز

 ▪️ثبت غیرحضوری ۴۰ درصد از درخواست‌های دریافت شناسه ثنا.

 ▪️ ثبت غیرحضوری ۷۵ درصد دادخواست‌ها و شکواییه‌های وکلا و ارائه ۵۰ درصد لوایح از طریق خودکاربری.

 ▪️به‌نتیجه رسیدن ۷۵ درصد اوراق جلب سراسری ظرف مدت ۳۳ روز (کاهش چشمگیر نسبت به فرآیند یک‌ساله در گذشته).

 ▪️کاهش زمان شناسایی و انسداد حساب‌های بانکی اشخاص از ۴۰۰ روز به حدود چهار دقیقه از طریق سامانه هوشمند استعلامات مالی.

وی همچنین یادآور شد که در حال حاضر امکان شناسایی برخط املاک، پلاک انتظامی، دارایی‌های بورسی و طلا فراهم شده و به‌زودی امکان شناسایی سیم‌کارت‌های اشخاص نیز به این سامانه افزوده خواهد شد.

وثیقه‌گذاری هوشمند؛ گامی در جهت حبس‌زدایی

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه از رونمایی خدمتی جدید در حوزه وثایق خبر داد و گفت: در این طرح که تا هفته قوه قضاییه عملیاتی می‌شود، پس از معرفی ملک به‌عنوان وثیقه، قیمت منطقه‌ای آن بر اساس داده‌های سازمان امور مالیاتی به‌صورت برخط محاسبه و در اختیار مقام قضایی قرار می‌گیرد.

بدین‌ترتیب، نیاز به اعزام موقت متهم به زندان تا زمان انجام فرآیند کارشناسی ملک برطرف شده و قاضی می‌تواند در لحظه، ارزش وثیقه را بررسی و دستور بازداشت برخط ملک را صادر نماید.

دادرسی هوشمند و تمرکز بر امر قضاوت

کاظمی‌فرد با تأکید بر اینکه قوه‌قضاییه در ابتدای مسیر دادرسی هوشمند است، اظهار داشت: هدف غایی ما به حداقل رساندن مداخلات انسانی در فرآیند‌های تکراری و اداری است. همان‌گونه که در مراحل پیشین توسعه سامانه‌ها، فرآیند ابلاغ دادنامه و اجرائیه خودکارسازی شد، امروز پروژه‌هایی نظیر وقت‌دهی هوشمند، ارجاع هوشمند کارشناسی و پرونده در دستور کار است تا تمرکز قضات صرفاً بر امر خطیر قضاوت معطوف گردد.

وی همچنین با اشاره به تجربه موفق دادگستری گرمسار در مدیریت تمام‌الکترونیک پرونده‌ها، حذف بایگانی فیزیکی را گامی ارزشمند در کاهش هزینه‌های غیرضروری دانست.

توسعه خدمات قضایی؛ از مناطق محروم تا اتباع خارجی

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به رویکرد جهادی دستگاه قضا در ارائه خدمات گفت: استقرار دفاتر سیار خدمات الکترونیک قضایی در مناطق محروم و امکان ملاقات برخط زندانیان با خانواده‌ها، از جمله اقدامات حمایتی مستمر دستگاه قضا است.

وی افزود: در دوره تحول و تعالی، امکان دسترسی اتباع خارجی به خدمات الکترونیک نیز فراهم شد؛ به‌نحوی‌که در سال گذشته، بالغ بر ۷۰ هزار نفر از اتباع با همکاری وزارت کشور موفق به دریافت «شناسه ثنا» شدند. همچنین در سال جاری، بیش از یک‌هزار دفتر خدمات الکترونیک قضایی جدید به چرخه خدمت‌رسانی کشور افزوده خواهد شد.

تحلیل داده و راه‌اندازی «شعبه الکترونیک» 

کاظمی‌فرد، تحلیل داده‌ها را رکن اساسی حکمرانی هوشمند قضایی توصیف کرد و گفت: سامانه مدیریتی «پایش»، امکان ارزیابی و تحلیل روند‌های ۱۴ ساله دستگاه قضا را فراهم آورده و بهره‌گیری از آن در شورا‌های قضایی استان‌ها، امری ضروری است.

وی در پایان با اشاره به دستور ریاست محترم قوه قضاییه مبنی بر راه‌اندازی «شعبه الکترونیک» بیان کرد: این دستاورد نوین، امکان رسیدگی تخصصی یک قاضی به پرونده‌های سایر حوزه‌های قضایی استان را فراهم می‌آورد. در حال حاضر فرآیند مربوط به اجراییه چک در این شعب فعال شده و سایر موضوعات حقوقی نیز به‌تدریج به آن افزوده خواهد شد.

انتهای پیام/