هدف قرار دادن مدارس و بیمارستانها نمونهای از فروپاشی استانداردهای حقوق بشر/ سکوت معنادار جامعه جهانی نتیجه ساختار معیوب سازمانهای بینالمللی است
وحید دهنوی کارشناس حقوق بین الملل و عضو هیئت علمی دانشگاه در تشریح ابعاد حقوقی تجاوز نظامی صورتگرفته به کشورمان از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی در گفتوگو با میزان اظهار کرد: این اقدام با یک عملیات تروریستی آغاز شد؛ در واقع ابتدای این حمله نظامی، یک اقدام تروریستی بسیار بزرگ علیه عالیترین مقام یک کشور و به عبارتی یک رهبر نظامی و مذهبی شناختهشده در سطح جهان صورت گرفت.
وی افزود: حمله به عالیترین مقام یک کشور و یکی از برجستهترین چهرههای مذهبی در جهان، نقض فاحش حقوق بینالملل محسوب میشود و اگر گفته شود این اقدام نقض مجموعهای از قواعد حقوق بینالملل از جمله بند ۴ ماده ۲ منشور سازمان ملل متحد است، سخنی به گزاف گفته نشده است.
دهنوی ادامه داد: پس از این اقدام تروریستی، حملات گسترده نظامی علیه اهداف مختلف از جمله اماکن نظامی و غیرنظامی صورت گرفت. در حقوق بینالملل تعرض به اماکن غیرنظامی ممنوعیت جدی دارد و محدودیتهای مشخصی برای آن در نظر گرفته شده است.
وی با اشاره به حمله به مراکز آموزشی گفت: یکی ازموضوعات مهم در این حمله، هدف قرار دادن اماکن آموزشی بود. در حقوق بینالملل، مراکز آموزشی جزو اماکن حفاظتشده محسوب میشوند و حمله به آنها ممنوع است. در این حادثه بیش از ۱۷۰ دانشآموز بیدفاع که برای تحصیل و ساختن آینده خود و کشورشان در کلاسهای درس حاضر شده بودند، به خاک و خون کشیده شدند. چنین اقدامی کاملاً مغایر با حقوق بشردوستانه بینالمللی است، حتی اگر در شرایط مخاصمه و جنگ رخ دهد.
دهنوی تصریح کرد: حمله به بیمارستانها، اماکن غیرنظامی، تجهیزات امدادی و نیروهای امدادرسان از جمله نیروهای هلالاحمر نیز از دیگر مواردی است که در این حمله مشاهده شد. این اقدامات پیش از آنکه صرفاً حمله به یک بیمارستان یا مرکز امدادی باشد، در حقیقت حمله به اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی است.
وی ادامه داد: نکته قابل تأمل آن است که چنین اقداماتی از سوی کشورهایی صورت میگیرد که خود را مدعیان اصلی حقوق بشر و حقوق بینالملل معرفی میکنند. همین موضوع نشان میدهد که بسیاری از این ادعاها پوچ و واهی است و در عمل تنها منافع سیاسی و راهبردی آنها دنبال میشود.
این کارشناس حقوقی با اشاره به کنوانسیونهای چهارگانه ژنو گفت: این کنوانسیونها و پروتکلهای الحاقی آنها حمله به اماکن غیرنظامی و آسیب رساندن به افراد غیرنظامی را در زمان جنگ ممنوع میدانند. با این حال، در روزهای اخیر شاهد حملات گسترده به مناطق مسکونی در تهران بودیم که در نتیجه آن مردم بیدفاع در خیابانها جان باختند یا اموالشان دچار خسارت شد.
دهنوی افزود: این روند نشان میدهد که کنوانسیونهای چهارگانه ژنو عملاً به اعلامیههایی بدون ضمانت اجرا تبدیل شدهاند، زیرا همان کشورهایی که مدعی دفاع از حقوق بینالملل هستند، خود به این قواعد پایبند نیستند.
وی همچنین به حمله به اماکن تاریخی اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از موارد قابل توجه در این حمله، تعرض به اماکن باستانی و تاریخی است. بر اساس قواعد بینالمللی و تعهداتی که در چارچوب سازمان یونسکو تعریف شده، حفاظت از میراث فرهنگی و تاریخی کشورها الزامی است، اما این تعهدات نیز مورد نقض قرار گرفته است.
دهنوی تصریح کرد: امروز ایالات متحده آمریکا نهتنها مصداق تروریسم دولتی است، بلکه در بسیاری از اقدامات خود مسیر رژیمی را در پیش گرفته که به کودککشی متهم است. حوادث اخیر در ایران نیز نشان میدهد که این رویکرد به شکل آشکار علیه مردم غیرنظامی به کار گرفته شده است.
دهنوی تصریح کرد: امروز ایالات متحده آمریکا نهتنها مصداق تروریسم دولتی است، بلکه در بسیاری از اقدامات خود مسیر رژیمی را در پیش گرفته که به کودککشی متهم است. حوادث اخیر در ایران نیز نشان میدهد که این رویکرد به شکل آشکار علیه مردم غیرنظامی به کار گرفته شده است.
وی با اشاره به سکوت برخی دولتها در قبال این تحولات گفت: سکوتی که در سطح بینالمللی مشاهده میشود، بیش از هر چیز ناشی از ساختار معیوب سازمانهای بینالمللی است؛ ساختاری که نیازمند اصلاح اساسی است تا همه کشورها بتوانند از حقوق برابر در نظام بینالملل برخوردار شوند.
او افزود: علاوه بر این، حاکم بودن استانداردهای دوگانه در نظام بینالملل نیز عامل دیگری برای این سکوت است. بسیاری از کشورها به دلیل نگرانی از واکنش ایالات متحده آمریکا از محکوم کردن این اقدامات خودداری میکنند، هرچند برخی کشورها نیز این اقدامات را محکوم کرده و حتی اجازه استفاده از خاک خود علیه ایران را ندادهاند.
دهنوی تأکید کرد: با وجود این سکوتها، از منظر حقوق بینالملل اقدامات انجامشده نقض آشکار قواعد این نظام حقوقی است و حتی ابتداییترین اصول و الفبای حقوق بینالملل نیز در آن رعایت نشده است.
وی در پایان درباره حق دفاع جمهوری اسلامی ایران گفت: در حقوق بینالملل، همه کشورها در صورت قرار گرفتن در معرض تجاوز، از حق دفاع مشروع برخوردارند. این حق هم در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد و هم در قواعد عرفی حقوق بینالملل به رسمیت شناخته شده است.
دهنوی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران نیز از تمامی ظرفیتهای خود برای دفاع همهجانبه از کشور استفاده خواهد کرد و این اقدام کاملاً منطبق با موازین حقوق بینالملل و حقوق بشردوستانه است. در عین حال، ایران همواره اصول اخلاقی را نیز در این مسیر رعایت کرده و خواهد کرد.
انتهای پیام/
