شایسته‌سالاری در آیینه شاهنامه

طبق اعلام موسسه فرهنگی و مطالعاتی بزرگمهر حکیم، سی‌ونهمین نشست تخصصی شاهنامه‌پژوهی به دبیری محمد رسولی و با حضور فعالان فرهنگی، اندیشمندان و جمعی از شاهنامه‌پژوهان، با هدف تعمیق مطالعات شاهنامه‌ای و گسترش گفتمان فرهنگی پیرامون اثر سترگ ابوالقاسم فردوسی، در محل این موسسه برگزار شد. 

در این نشست، ابعاد علمی و مدیریتی روایت، آزمودن زال توسط دانشمندان دربار منوچهرشاه، در دوره تاریخی منوچهریان در شاهنامه مورد بررسی قرار گرفت. 

در ابتدای این برنامه، محمد رسولی با اشاره به فراخوانده شدن زال، فرزند سام، به دربار منوچهر اظهار کرد: طرح پرسش‌های علمی از زال و سپس برگزاری آزمون‌های پهلوانی و رزمی برای او، اقدامی نمادین و هدفمند بوده است. 

وی افزود: با توجه به اهمیت راهبردی منطقه سیستان بزرگ، شاه و بزرگان کشور درصدد بودند از طریق ارزیابی هوش، دانش و آمادگی جسمانی زال، شایستگی او را برای تصدی مسئولیت‌های مهم کشوری بسنجند. 

این شاهنامه‌پژوه افزود: زال پس از موفقیت در سه آزمون مهم هوش، دانش و توان رزمی، منشور اداره بخشی از جنوب‌غرب ایران را دریافت کرد، رخدادی که بیانگر آن است آزمون وی نه از سر تردید، بلکه در چارچوب اصل شایسته‌گزینی و تأمین منافع عمومی انجام شده است. 

این استاد دانشگاه و حقوقدان با پیوند دادن این روایت به مباحث حقوق عمومی تصریح کرد: در حقوق عمومی، حق مردم آن است که مناصب و مسئولیت‌های کشوری به افراد سالم، کارآمد و شایسته واگذار شود. شاهنامه نیز به‌عنوان راهنمای حیات سیاسی و اجتماعی، بر اصل شایسته‌سالاری تأکید داشته و واگذاری مسئولیت‌ها را مبتنی بر عملکرد و توانایی می‌داند، نه بر پایه ظاهرسازی و تملق. 

وی در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه عشق در شاهنامه پرداخت و گفت: داستان زال و رودابه نخستین روایت عاشقانه برجسته این اثر است. عشق پاک این دو، با وجود فراز و فرودهای فراوان، سرانجام به وصلت انجامید و ثمره آن تولد قهرمانی بزرگ به نام رستم بود، شخصیتی که به‌عنوان ابرانسان در فرهنگ ایرانی شناخته می‌شود. 

همچنین در بخش پایانی برنامه، موضوع نمادهای ایرانی و نسبت آن‌ها با باورهای دینی مورد بررسی قرار گرفت. حاضران با تأکید بر ریشه‌های آیینی این نمادها تصریح کردند آیین‌های ایرانی نه‌تنها با اعتقادات اصیل دینی تعارضی ندارند، بلکه در مواردی به تقویت و تعمیق آن‌ها یاری رسانده‌اند، از جمله آنکه سوگ سیاوش در شکل‌گیری آیین‌های سوگواری شیعی نقش‌آفرین بوده است. 

انتهای پیام/