کارگردانی در مستند تجلی جهان‌بینی فیلمساز است / روایت داور «نوربین» از یک تجربه متفاوت آموزشی

محمدصادق اسماعیلی از جمله مستندسازانی است که در نخستین رویداد آموزشی رسانه‌ای «نوربین» به‌عنوان مدرس و داور حضور داشته است، در گفت‌وگو با میزان درباره انتخاب حوزه کارگردانی اظهار کرد: وقتی وارد عرصه سینمای مستند شدم، طبیعی بود که کارگردانی برایم جذابیت ویژه‌ای داشته باشد. کارگردانی در واقع مدیریت یک فرآیند تولید است؛ فرآیندی که از ایده تا اجرا و ارائه نیازمند هدایت و تصمیم‌گیری مستمر است.

وی افزود: برای من مهم بود وارد فضایی شوم که بتوانم این مدیریت را بر عهده بگیرم و جهان‌بینی و ساخته‌های ذهنی خودم را در قالب یک اثر عینی متجلی کنم. هرچه جلوتر آمدم، بیشتر متوجه شدم که کارگردانی در سینمای مستند بیش از هر حوزه دیگری مبتنی بر نگاه شخصی فیلمساز است و کارگردان ناگزیر است نسبت خود را با سوژه و واقعیت پیرامون مشخص کند. همین مسئله باعث شد کارگردانی به اولویت اصلی من در فرآیند فیلمسازی تبدیل شود.

اسماعیلی در ارزیابی رویداد آموزشی رسانه‌ای «نوربین» نیز گفت: در ابتدای امر که پیشنهاد تدریس کارگردانی در این دوره مطرح شد، تردید داشتم و با خودم می‌گفتم مگر می‌شود در چند روز کوتاه فیلمسازی را آموزش داد؛ به‌ویژه اینکه سال‌ها در فضای آموزش فعالیت کرده‌ام و می‌دانم این مسیر نیازمند زمان است.

وی ادامه داد: اما وقتی در جمع هنرجویان قرار گرفتم و انگیزه و انرژی آن‌ها را از نزدیک دیدم، نگاهم تغییر کرد. انگیزه قدرتمندی که در درون‌مایه هنرجویان وجود داشت نشان داد این رویداد می‌تواند نقطه عطفی در شناخت آن‌ها از سینمای مستند باشد. به نظرم «نوربین» یکی از متفاوت‌ترین رویدادهایی است که تاکنون تجربه حضور در آن را داشته‌ام و ظرفیت تأثیرگذاری جدی بر نگاه نسل جوان به مستندسازی را دارد.

این مستندساز درباره مهم‌ترین مؤلفه برای تبدیل‌شدن به یک کارگردان مستند نیز بیان کرد: مهم‌ترین مؤلفه، لذت بردن از فرآیند است. اگر کسی از فیلمساز بودن لذت نبرد، در این مسیر دوام نخواهد آورد. باید از تعامل با سوژه‌ها، از مواجهه با واقعیت و از حضور در اتمسفر تولید لذت برد. سینمای مستند بیش از آنکه یک حرفه صرف باشد، یک زیست است و اگر این زیست را دوست داشته باشید، می‌توانید در آن رشد کنید و اثرگذار باشید.

رویداد آموزشی رسانه‌ای «نوربین» از ۱۴ دی تا ۱۰ بهمن‌ماه به همت مدرسه هنر و رسانه تزکیه و با همکاری سازمان هنری رسانه‌ای اوج و شهرداری منطقه ۲ تهران برگزار شد و آیین اختتامیه آن با اکران و معرفی آثار برگزیده در تالار ایوان شمس برگزار می‌شود.

در بخش داوری مستند، محمدصادق اسماعیلی، یاسر فریادرس، مهدی مطهر، ابوذر حیدری و یحیی رضایی آثار را ارزیابی کرده‌اند و در بخش پوستر فیلم نیز روح‌الله مختاری، سینا رعیت‌دوست و محمد شکیبا داوری آثار را بر عهده داشته‌اند.