ترامپ و تهدید وجودی برای حقوق بشر جهانی

حقوق بشر هرگز تضمین نمی‌شود. آزادی‌هایی که گرامی داشته می‌شوند، پس از فجایع قرن بیستم، به تدریج به دست آمدند، زمانی که دولت‌ها، هرچند به‌طور ناقص، پذیرفتند که قدرت دولت باید توسط قانون، نهاد‌ها و یک مبنای مشترک از کرامت انسانی محدود شود.

کارشناسان می‌گویند که امروزه آن ساختار در حال فروپاشی است. تحت فشار بی‌وقفه دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نظم مبتنی بر قوانینی که به اجرای حقوق بشر کمک می‌کرد، به سرعت در حال فرسایش است.

آیا حقوق بشر می‌تواند بدون قوانینی که آن را ایجاد کرده‌اند، زنده بماند؟ می‌تواند، اما نه با ادامه وضع موجود در حال فروپاشی. حقوق بشر تنها در صورتی زنده خواهد ماند که چیز جدیدی ساخته شود؛ یک اتحاد پایدار حقوق بشری که از هنجار‌های اصلی دفاع کند (حتی زمانی که یک ابرقدرت نقصان پیدا می‌کند) و سرکوب را پرهزینه کند.

دیده‌بان حقوق بشر در مقاله‌ای نوشت: مطمئنا، وخامت حمایت از حقوق بشر به قبل از بازگشت ترامپ به ریاست‌جمهوری بازمی‌گردد. در طول ۲ دهه گذشته، دموکراسی در سراسر جهان در حال عقب‌نشینی بوده و به‌همراه آن، موانعی (مانند دادگاه‌های مستقل، رسانه‌های آزاد و نهاد‌های پاسخگو) که انجام و پنهان کردن سوءاستفاده‌ها را دشوارتر می‌کنند، از بین رفته‌اند. وقتی نرده‌های دموکراتیک فرسایش می‌یابند، طیف وسیعی از حقوق می‌تواند با آنها فرسایش یابد. اگرچه دموکراسی‌ها نوشدارویی برای حقوق بشر نیستند، اما بهترین دفاعی هستند که در حال حاضر وجود دارد. 

تنها در یک سال، دولت آمریکا به‌شدت به سمت تضعیف ضمانت‌های اصلی دموکراتیک حرکت کرده است؛ حمله به استقلال قضایی، سرپیچی از احکام دادگاه، سیاسی کردن نهاد‌هایی که قرار بود بی‌طرف باشند، و استفاده از قدرت دولت برای ارعاب منتقدان در سراسر جامعه، از جمله خبرنگاران، دانشگاه‌ها، شرکت‌های حقوقی و حتی مجریان برنامه‌های گفت‌وگوی تلویزیونی. این اقدام‌ها نشان می‌دهد که پاسخگویی قابل مذاکره است و می‌توان از قدرت بدون هیچ پیامدی سوءاستفاده کرد.

رویکرد دولت آمریکا به مهاجرت به‌ویژه آشکار بوده است. یک رئیس‌جمهور ممکن است مرز‌ها را تشدید کند و سیاست‌های سختگیرانه مهاجرتی را دنبال کند، اما هیچ حکم انتخاباتی به دولت یک کشور اجازه نمی‌دهد که حق پناهندگی را از کسی سلب کند یا مهاجران را در شرایط بازداشت تحقیرآمیز قرار دهد.

دولت ترامپ حتی فراتر از مرز‌های آمریکا محدودیت‌های قوانین بین‌المللی در مورد نیروی کشنده را آزمایش کرده است، در حالی که با تعهدات بین‌المللی با بی‌تفاوتی یا تحقیر رفتار می‌کند. زمانی که سایر دولت‌ها به‌دلیل تعرفه‌ها یا تلافی‌جویی آمریکا سکوت می‌کنند، به همدست جهانی تبدیل می‌شوند که در آن قدرت، نه اصول، تصمیم می‌گیرد چه کسی محافظت شود. 

در مدت کوتاهی، دولت آمریکا گزارش‌های حقوق بشر را سیاسی کرده، از نهاد‌های کلیدی چندجانبه خارج شده و برنامه‌های کمکی که جان انسان‌ها را نجات می‌دادند را از بین برده است. این دولت همزمان با خودکامگان صمیمی شده و متحدان دموکراتیک را تحقیر کرده و دادگاه کیفری بین‌المللی را تضعیف کرده است.

• بیشتر بخوانید:
• آینده تاریک حقوق بین‌الملل
• ۲۰۲۶؛ سال جنگ آشکار آمریکا با حقوق بین‌الملل و حقوق بشر

زمانی که آمریکا بی‌اعتنایی خود را به قوانین و نهاد‌هایی که سوءاستفاده را محدود می‌کنند نشان می‌دهد، دست هر کشوری را که معتقد است حقوق برای استفاده علیه کشور‌های رقیب است، تقویت می‌کند.

دیده‌بان حقوق بشر نوشت: پیامد‌های این موضوع، به‌ویژه در زمینه عدالت بین‌المللی، از همین حالا قابل مشاهده است. 

به‌عنوان نمونه، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی با وجود اینکه تحت تعقیب دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) است، نه تنها به سفر خود ادامه داده، بلکه بار‌ها در آمریکا با ترامپ ملاقات کرده است. 

احکام دیوان کیفری بین‌المللی هنوز هم تا حدودی موثر هستند؛ به‌عنوان نمونه نتاینیاهو از شرکت در برخی نشست‌ها یا اجلاس‌ها خودداری می‌کند. اما پیام بزرگتر، تکان‌دهنده است؛ اگر به اندازه کافی قدرتمند باشید، می‌توانید از پاسخگویی بیشتر مصون بمانید. 

تغییر سریع در موضع واشنگتن و از بین بردن نظم پس از جنگ جهانی دوم که به ایجاد آن کمک کرده بود، حقیقت تلخی را آشکار کرده است؛ این سیستم نمی‌تواند به هیچ قدرتی وابسته باشد. 

انتهای پیام/