سیاست‌های هژمونیک ترامپ؛ کشور‌ها در حال ایجاد نظم نوین جهانی

سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه ترامپ بسیاری از کشورها را به فکر واداشته تا درصدد ایجاد نظم نوین مبتنی بر چندجانبه‌گرایی باشند.

خبرگزاری میزان -

گرینلند در حال حاضر امن است، اما اغراق نیست اگر گفته شود که بقیه جهان، حتی پس از عقب‌نشینی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از تهدیدهایش برای تصرف این سرزمین، آمریکا را با دیدی جدید می‌بینند.

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا هفته گذشته در داووس به روشنی درباره «گسست» در سیستم قدیمی مبتنی بر قوانین صحبت کرد و همچنین به سران جهان تکلیفی محول کرد.

او استدلال کرد زمان آن رسیده است که «قدرت‌های متوسط» برای ایجاد یک نظم جهانی جدید با هم متحد شوند؛ همچنین ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین افزود که اروپا باید از «گم شدن» دست بردارد و شروع به ایجاد ظرفیت نظامی مستقل از آمریکا کند.

در سراسر اروپا، چارچوب عملی کمی برای پیمایش ظهور نظم جهانی جدید وجود دارد؛ اروپا به عنوان یک نهاد ژئوپلیتیکی، به فوریت به یک استراتژی منسجم برای چگونگی حرکت به جلو نیاز دارد؛ به جای اینکه به غیرقابل پیش‌بینی بودن متحد سابق خود که زمانی قابل اعتمادترین متحدش بود، دل ببندد، وقت آن رسیده است که گام‌های مشخصی به سمت استقلال استراتژیک، اقتصادی، امنیتی و انرژی بردارد و تاب‌آوری کلی را تقویت کند.

کشور‌های اروپایی، چه به‌صورت فردی و چه به‌صورت جمعی، باید یاد بگیرند که روی پای خود بایستند، به‎ویژه در مورد امنیت. این امر همچنین مستلزم اجتناب از وسوسه مقصر دانستن آمریکا یا زیاست فعلی آن برای فرسایش اتحاد غرب است.

گزینه‌های قدرت‌های متوسط محدود است؛ به‌عنوان مثال، کانادا نمی‌تواند بیش از حد با آمریکا در تضاد باشد وگرنه آنها در معرض کشف معنای واقعی دکترین مونرو قرار می‌گیرند.

سایر قدرت‌های متوسط مانند لهستان، ژاپن یا برزیل براساس جغرافیا و اقتصاد خود، منافع اساسا متفاوتی دارند؛ تلاش برای ادغام این کشور‌ها در یک بلوک منسجم کاری بیهوده بوده است.

قدرت‌های متوسط درست مانند قدرت‌های بزرگ، منافع و قابلیت‌های متفاوتی دارند و رفتار آنها نیز متفاوت است؛ اکنون، مانند همیشه، قدرت‌های متوسط باید در نظر بگیرند که موقعیت قدرت و جغرافیای آنها چه انعطاف‌پذیری‌هایی به آنها می‌دهد و در برابر چه تهدید‌هایی باید از خود محافظت کنند.

اتحادیه اروپا پس از دو دهه مذاکره، آنچه را که مقام‌های اروپایی آن را «مادر تمام معاملات تجاری» با هند توصیف می‌کنند، تسریع کرد؛ اقدامی که به‎طور گسترده به‌عنوان پاسخی به چرخش واشنگتن به درون تلقی می‌شود.

این توافق که در دهلی نو، بین دو بازار بزرگ جهان اعلام شد، در حالی صورت می‌گیرد که واشنگتن هم این قدرت آسیایی و هم بلوک اتحادیه اروپا را با تعرفه‌های سنگین واردات هدف قرار می‌دهد.

آمریکا به دلیل ادامه خرید نفت دهلی نو از روسیه، ۵۰ درصد تعرفه بر کالا‌های هندی، از جمله جریمه ۲۵ درصدی، اعمال کرده است.

تهدیدات تعرفه‌ای ترامپ بر سر گرینلند، اتحادیه اروپا را به لرزه درآورد، اگرچه آنها را لغو کرد؛ کارشناسان معتقدند که این امر آسیب‌پذیری‌های اتحادیه اروپا را آشکار کرد.

بیانیه‌های سران هند و اتحادیه اروپا، چشم‌انداز ژئوپلیتیکی وسیع‌تر پیرامون این توافق‌نامه را که قرار است در اواخر سال ۲۰۲۶ نهایی شود، برجسته کرد.

اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا گفت: این داستان دو غول تجاری است؛ دومین و چهارمین اقتصاد بزرگ جهان، دو غولی که مشارکت را به شیوه‌ای برد-برد واقعی انتخاب کردند. پیامی قوی مبنی بر اینکه همکاری بهترین پاسخ به چالش‌های جهانی است.

نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، این توافق‌نامه را «بزرگترین توافق‌نامه تجارت آزاد در تاریخ» نامید؛ مودی گفت: نظم جهانی امروز در آشفتگی بزرگی است. در چنین شرایطی، مشارکت بین هند و اتحادیه اروپا ثبات در نظام بین‌المللی را تقویت خواهد کرد.

توافق‌نامه اتحادیه اروپا و هند پس از آن صورت می‌گیرد که اتحادیه اروپا پیمان بزرگی را با بلوک مرکوسور آمریکای جنوبی امضا کرد و توافق‌نامه‌هایی را با اندونزی، مکزیک و سوئیس منعقد کرد، زیرا به دنبال مقابله با یکجانبه‌گرایی بیشتر آمریکا است.

رئیس‌جمهور غنا به نمایندگان حاضر در نشست داووس گفت که در نظم جهانی در حال بروز، آفریقا قصد دارد در میز مذاکره باشد؛ نظم چندجانبه و سیستم مبتنی بر قانون ممکن است در معرض تهدید باشد، اما می‌توان یک «ائتلاف اراده» جدید براساس یک دیدگاه مشترک و احترام متقابل ایجاد کرد.

نکته قابل توجه این است که واکنش اروپا در داووس به پایان نرسید؛ نخست‎وزیر دانمارک این موضوع را صریح‌تر بیان کرد.

مته فردریکسن استدلال کرد: یکی از چیز‌هایی که می‌توان از وقایع هفته‌های اخیر استنباط کرد این است که نظم جهانی قدیمی دیگر وجود ندارد؛ نمی‌دانم که آیا بازخواهد گشت یا خیر، اما احتمالاً برنخواهد گشت.

انتهای پیام/