تب مالت، بیماری خطرناک مشترک بین انسان و دام

خبرگزاری میزان- به گزارش روابط عمومی موسسه رازی، سعید عالمیان در جلسه سخنرانی علمی با موضوع "چالش‌های پیش روی برنامه کنترل بروسلوز" که با حضور مدیران و کارشناسان بخش‌های مختلف موسسه رازی در سالن دانش کتابخانه رازی برگزار شد، بروسلوز را از بیماری‌های مشترک بین انسان و دام نام برد و گفت: این بیماری طیفی وسیع از پستانداران اهلی و وحشی را مبتلا می‌کند، انتشار جهانی دارد و بروسلا آبورتوس پرانتشارترین عضو خانواده بروسلا‌ها و باعث خسارات اقتصادی زیاد به دامداران و تهدید سلامت جوامع انسانی است.

وی، سقط بره و گوساله و کاهش جمعیت دامی، کاهش تولید شیر و گوشت مورد نیاز جامعه و زیان‌های اقتصادی به دامدار و جامعه را از تبعات خسارت زای این بیماری عنوان کرد و افزود: هر چه شیوع بیماری در بین دام‌ها بیشتر باشد انسان‌های بیشتری آلوده شده و از طریق تحمیل مخارج درمان، غیر فعال شدن نیروی کار و توان دامداران و کشاورزان، زیان‌های فراوانی به بار می‌آید.

رئیس بخش تحقیق و تولید واکسن و آنتی ژن‌های بروسلوز موسسه رازی، اضافه کرد: بیماری از طریق تماس مستقیم از راه ملتحمه چشم، یا ازطریق تماس خراش‌ها و جراحات پوست با ترشحات، مواد دفعی، یا بافت‌های حیوانات آلوده یا اشیاء آغشته به ترشحات عفونی، انتقال تنفسی از طریق استنشاق ذرات عفونی معلق در آغل، اصطبل و آزمایشگاه، مصرف شیرخام و فرآورد ه‌های لبنی آلوده خصوصا پنیر تازه، خامه و سرشیر، به سرعت سرایت می‌کند اگرچه احتمال انتقال بیماری به انسان از گوشت و فرآورده‌های آن کمتر از استفاده از فرآورد ه‌های لبنی آلوده و انتقال بروسلوز از انسان به انسان نیز بسیار نادر است.

به گفته وی، تلقیح مصنوعی، واکسیناسیون و نمونه برداری از خون در برنامه‌های خون گیری از دام به موارد متعدد بروسلوز در بین دامپزشکان و تکنسین‌ها منجر شده است.

عالمیان، سقط جنین یا زایمان زودرس را نشانه اصلی ابتلا به بروسلوز در تمام حیوانات به ویژه نشخوارکنندگان نام برد و گفت: مهمترین علامت بیماری بروسلوز در گاو ماده سقط جنین در ماه‌های پنجم آبستنی به بعد و عموما سقط جنین همراه ‏جفت ماندگی است و اکثرا از طریق تغذیه مواد غذایی و آب آلوده به میکروب و یا لیسیدن جنین سقط ‏شده یا جفت آلوده و تشریحات تناسلی آلوده گاو‌های بیمار به گاو‌های سالم منتقل می‌شود.

عضو هیئت علمی موسسه رازی، تصریح کرد: شدیدترین حالت تب مالت (بروسلوز) از طریق گوسفند، بز و قوچ به انسان منتقل می‌شود که می‌تواند فرد مبتلا را تا ماه‌ها و سال‌ها درگیر کند.

وی یادآور شد: بیشتر عفونت‌ها نیز از طریق مصرف شیر خام یا پنیر تهیه شده از شیر غیرپاستوریزه ‏گوسفند و بز ایجاد می‌شود، اما در بسیاری از نواحی که گوسفند و بز در کنار گاو پرورش داده می‌شوند یا از مراتع و ‏چراگاه‌های مشترک استفاده می‌کنند انتقال این میکروب توسط گاو نیز ممکن است صورت بگیرد.

عالمیان، اضافه کرد: این بیماری قادر است در مواردی نادر حیوان را از پای درآورد، ولی اگر حیوان از بیماری جان سالم به در ببرد میکروب در ‏طحال، کبد، رحم و غدد لنفاوی برای مدت چندین سال جای گرفته و به بروسلوز مزمن تبدیل خواهد شد، در طی عفونت مزمن ‏ممکن است میکروب به مدت چندین سال از طریق ادرار، شیر و ترشحات رحمی دفع و باعث گسترش آلودگی شود.

عضو هیئت علمی موسسه رازی، شیوع بالای آلودگی دامی در برخی مناطق به ویژه عشایری، عرضه و فروش فراورده‌های لبنی غیربهداشتی خارج از نظارت، جابه جایی و گردش غیراصولی دام‌ها به ویژه عشایری در کشور و همچنین قاچاق از کشور‌های همسایه را از مهم‌ترین چالش‌های کنترل بروسلوز در دام نام برد و گفت: در مورد انسان نیز این چالش‌ها متعدد است که می‌توان به مواردی همچون، بیماری هزار چهره است و در اشکال مختلف حاد، تحت حاد و مزمن تظاهر می‌کند؛ چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی موثر در سبک زندگی مردم، تنوع راه‌های انتقال (خوراکی، تزریقی، استنشاقی، ...)، پیچیدگی‌های افتراقی عود بیماری از ابتلا مجدد، عدم تبعیت کامل بیماران برای تکمیل دوره درمان به رغم طولانی بودن دوره درمانی، ناکافی بودن همکاری بخش خصوصی (آزمایشگاهی و بالینی) در گزارش موارد ابتلا و نیاز پزشکان به آگاهی از چهر‌های متنوع بیماری تب مالت، کم اطلاعی مردم در ارتباط با راه‌های پیشگیری از بیماری، اسیب پذیری مادران و کودکان روستاییو وضعیت نامناسب غیربهداشتی دامداری سنتی اشاره کرد.

رئیس بخش تحقیق و تولید واکسن و آنتی ژن‌های بروسلوز موسسه رازی، رعایت راهکار‌های کنترلی و پیشگیری از ابتلا به این بیماری را بسیار مهم دانست و تصریح کرد: باکتری بروسلا، قدرت تهاجمی بالایی دارد و به سرعت منتقل می‌شود بنابراین ضروری و لازم است راهکار‌های کنترل و پیشگیری با دقت اجرا و رعایت شود.

وی گفت: استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، ایلام، کرمانشاه، همدان، مازندران و لرستان به ترتیب مناطق با شیوع بالای بروسلوز شناخته شده اند و ضرورت است برنامه پایش عمیق در این مناطق اجرا شود.

عالمیان، ایجاد و هماهنگی بین بخشی را به عنوان مهم‌ترین راهکار در پیشگیری و کنترل این بیماری عنوان کرد و افزود: جلوگیری از روش‌های دامپروی سنتی، آموزش کارکنان، پزشکان و دامپزشکان، ارتقای ایمنی زیستی در دامداری سنتی و کشتار دام، تقویت کارخانه‌های پاستورزاسیون و تولید فراورده‌های پاستوریزه، اصلاح عادات غذایی سنتی غیربهداشتی، آموزش جامعه و گروه‌های در معرض خطر و ارتقای ظرفیت مناسب آزمایشگاهی از موارد موثر در پیشگیری و کنترل بیماری است.

عضو هیئت علمی موسسه رازی، با تاکید بر این که رفع چالش‌ها به تنهایی و توسط یک نهاد ممکن نیست، گفت: مهمترین استراتژی کنترل بروسلوز، همانند تمامی بیماری‌های قابل انتقال از حیوان به انسان، استراتژی سلامت واحد است و برنامه ریزی دقیق و پاسخ شبکه‌ای هماهنگ نیاز دارد.

وی در پایان این سخنرانی علمی، از عبدالعزیز اردلان، عبداله عبادی و اسماعیل ذوقی از روسای اسبق بخش تحقیق و تولید واکسن و آنتی ژن‌های بروسلوز موسسه رازی و از دانشمندان بنام و تاثیرگذار این حوزه یاد کرد.

انتهای پیام/