کارکردهای اجتماعی و فرهنگی انسانساز مساجد/ مساجد قلب تپنده و پیوند دهنده آسمان و زمین
حجتالاسلام مرتضی احمدی در گفتوگو با میزان ضمن اشاره به اهمیت و جایگاه مسجد، مساجد را قلب تپنده و پیونددهنده آسمان و زمین دانست و بیان کرد: در تعریف فلسفه وجودی مسجد این نکته مشخص است که مساجد خانه خداوند متعال است و مکانی مقدس؛ هر جا صیغه مسجد خواند میشود، جایگاه ویژهای بین مردم پیدا میکند. بعد از آتشسوزی مسجدالاقصی در سال ۱۳۴۸ که به دست یهودیان شکل گرفت، این روز با عنوان روز مساجد مطرح و نامگذاری شد.
وی ادامه داد: مسجد از دیدگاه امام خمینی(ره) با عنوان سنگر معرفی شده است. در اینجا سنگر به معنای مقابله با دشمن تعبیر میشود، به همین دلیل مسجد مکانی برای تربیت و رسیدن به معرفت انسانی و دور شدن از وسوسههای شیطان و دشمنان است. پس مسجد مکانی برای اتصال انسان به عنوان اشرف مخلوقات با آسمان و خداوند متعال است. طی هشت سال دفاع مقدس مساجد پایگاههایی برای رویکردهای اجتماعی و فرهنگی محسوب شده و حتی بسیاری از رزمندگان از طریق این پایگاهها به جبهه اعزام میشدند و در مقابل دشمن از کشور محافظت میکردند، از این رو باید مساجد را جایگاههایی برای فرهنگسازی و رسیدن به معرفت انسانی دانست.
احمدی به آمارهای منتشرشده از سوی ستاد اقامه نماز اشاره و بیان کرد: ستاد اقامه نماز تعداد مساجد در سطح کشور را حدود ۷۰هزار اعلام کرد که باید از آنها به عنوان مسجد تراز نام برد. این مساجد کارکردهای اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی، اقتصادی، سیاسی و تبلیغی دارند و بدین ترتیب مکانی برای تربیت نسلهای آینده خواهند بود. در گذشته مساجد را در ابتدای شهرها و یا بازارها میساختند تا هنگامی که صدای اذان برمیخیزد، فریضه امر به معروف و نهی از منکر اجرایی شود و از آنجا که نمازگزاران امر و رضایت خداوند متعال را بر هر نکته دیگر مقدم میدانند، به معنی تربیت انسانها برای توجه به توحید محسوب شده و کارکرد مذهبی و اعتقادی جامعه را تعریف میکنند.
این کارشناس علوم قرآنی به برگزاری اعتکاف در مساجد اشاره و تصریح کرد: وقتی تأکید بر این نکته است که محل برگزاری اعتکاف باید در مساجد جامع باشد، در حقیقت مساجدی را مشخص میکند که در آنها کارکردهای اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی و سیاسی فعال هستند و تأثیرات خود را روی افراد خواهند گذاشت.
وی اهمیت برگزاری نمازهای جماعت را مورد بررسی قرار داد و اظهار کرد: در دین اسلام بر قرائت نماز در مساجد تاکید شده تا نماز در صفوفی مشخص برپا شود؛ بدین ترتیب فرهنگ اتحاد و همدلی در بین مردم رواج یافته و توسعه مییابد. این بخشی از کارکرد ارزشمند مسجد از نگاه اجتماعی است.
احمدی وظیفه امام جماعت را در شکلگیری یک مسجد فعال و کاربردی مطرح و تأکید کرد: البته مساجد زمانی میتوانند کارکردهای ارزندهای را به جامعه ارائه کنند که امام جماعت دغدغهمندی داشته باشند و در کنار او پیر غلامان و جوانان نیز برای پیشبرد اهداف و رویکردهای مسجد تلاش کنند. وقتی امام جماعت مسجدی فعال نباشد، آن مسجد نیز رونق نداشته و در ادامه رشد و تعالی نمازگزاران را به همراه نخواهد داشت و صرفاً کارکردهای عبادی، آن هم تا حدودی به اجرا گذاشته میشود.
وی تأکیدات پیامبر اسلام(ص) در مورد جایگاه مسجد را مطرح و بیان کرد: پیامبر اسلام(ص) تشکیل صفوف منظم به منظور بر پا کردن نماز جماعت در مساجد را همواره مورد تأکید قرار میدادند، زیرا نماز جماعت دستاوردهایی را با خود به همراه میآورد که یکی از آنها روحیه تعاون است که در ابعاد اجتماعی تأثیر شگرفی دارد.
انتهای پیام/
