فرانک آرتا: کمبود بودجه دست سازنده را در ساخت آثار ارزشمند و ماندگار میبندد
فرانک آرتا، کارگردان مستند پرتره ایرج اسکندری در گفتوگو با میزان در مورد این مستند با عنوان «به رنگ خیال» گفت: «به رنگ خیال» مستندی است که پرتره استاد ایرج اسکندری نقاش، مجسمهساز و استاد دانشگاه را در شبکه مستند به تصویر میکشد.
او افزود: مستند «به رنگ خیال» درباره زندگی هنری ایرج اسکندری از پیشگامان هنر نقاشی دیواری پس از انقلاب است که به روند فعالیت هنری استاد از جوانی تا امروز میپردازد. مسیری که روند رشد و تعالی این هنرمند را مطرح میکند، زیرا این هنرمند از سبک فیگوراتیو به سبک آبستره ودر برخی از آثارش به عبارتی از نگاه ایدئولوژیک به تغزل رسیده، از مفاهیم و المانهای نقاشی ایرانی بهره برده و پویایی درمسیر کارنامه هنری این هنرمند به خوبی قابل پیگیری است.
آرتا تصریح کرد: این نقاش پس از انقلاب اسلامی، جدا از پرداختن به نقاشی و مجسمهسازی، به تدریس در دوره فوق لیسانس دانشکده هنرهای تزئینی پرداخت و در جریان تعطیلی موقت دانشگاهها در طول انقلاب فرهنگی به خدمت سربازی رفت و عهدهدار تبلیغات عقیدتی و سیاسی نیروی زمینی شد. پس از آن مجدداً به تدریس طراحی و نقاشی در دانشکده هنرهای تزئینی مشغول شد.
او درباره ایرج اسکندری بیان کرد: ایرج اسکندری همواره در پی نمایش مفاهیم قدسی و عرفانی در آثارش بوده است و در این مجموعه با الهام از هنر اسلامی شرقی، از فیگور و امر محسوس گذر کرده و در ساختاری هندسی سعی در نمایش عالم مثال دارد. استفاده از آیینههای کوچک و تونالیته رنگهای درخشان، بهویژه قرمز، همراه با خطوطی برجسته، ترکیبی ناب از نور و رنگ را در معرض دید قرار میدهد. آیینه به عنوان بازتابدهنده نور جایگاهی والا در هنر اسلامی دارد و ترکیب آن با مفاهیم هنر نوگرا همواره دغدغه ایرج اسکندری بوده است. اسکندری در عرصه مجسمهسازی نیز فعالیت میکند.
این مستندساز، درباره سایر آثارش بیان کرد: در مستندپرترههای دیگری که تولید کردم به افرادی همچون استاد محمد جوادی پور، پدر هنرگرافیک ایران پرداختهام. البته آقای مرتضی ممیز پدر هنر گرافیک نوین ایران هستند. همچنین به استاد احمد اسفندیاری که هردو از پیشگامان هنر نوگرای ایران هستند و شاگردِ شاگردان مرحوم کمال الملک بودند. اگرچه این دو بزرگوار الان دیگر در قید حیات نیستند، اما توانستم چهره و توانمندی این افراد را در قاب مستند برای آیندگان ضبط و نگهداری کنم.
همچنین فیلم مستند «یاد» که به آثار هنرمند ارزشمند یعنی استاد کاظم چلیپا میپردازد را آماده نمایش دارم که امیدوارم به زودی در تلویزیون پخش شود ومورد توجه مخاطبان قرار گیرد.
وی به همکاران خود در عرصه ساخت و تولید «به رنگ خیال» پرداخت و افزود: فیلمبرداری مستند «به رنگ خیال» را محمدرضا دلشاد و تدوینگری و صداگذاری را دنیا چهرازی بر عهده داشته است.
آرتا علل پرداخت به پرتره ایرج اسکندری را مورد بررسی قرار داد و تاکید کرد: چهرههای بنام و مهمی در عصر ما زندگی میکنند که تا به حال هیچ مستندسازی به آنان نپرداخته است. بنابراین لزوم توجه به آنان احساس میشود.
وی ویژگیهای منحصربهفرد مستند «به رنگ خیال» را مطرح و اظهار کرد: هر نقاشی توانمندیهای خاص خود را دارد، از این رو پرداختن به این ویژگیها میتواند زمینه را برای تولید اثری متفاوت رقم بزند.
فرانک آرتا در پایان ضمن اشاره به چالشهای عرصه مستندسازی، تشریح کرد: کمبود بودجه دست سازنده را در ساخت آثار ارزشمند و ماندگار میبندد و محدودیتهای فراوانی را برای آنان به همراه دارد. از این رو تلویزیون باید به دنبال فراهم کردن شرایط مناسب برای تولید روزافزون مستندات اثرگذار و ارزشمند باشد. چون اصولا خاستگاه «فیلم مستند» در همه جای دنیا، تلویزیون است. معمولا هم سرمایهگذاران در بخش خصوصی سراغ سوژههای بسیار خاص میروند که هم درآمد داشته باشد و هم بتواند در سطح بین المللی بدرخشد که بااین رویکرد نمیتواند همه نوع فیلم مستند را تولید وحمایت کند.
