قاسم یاحسینی: متاسفانه حقوق مولف رعایت نمیشود/ وقتی مولفان به کارگزاران چاپ تبدیل میشوند
قاسم یاحسینی در گفتوگو با میزان درباره نقش قوه قضاییه در حفظ و رعایت حقوق مولفان گفت: متاسفانه اثری از توجه به حقوق مولف دیده نمیشود؛ چندین سال فعالیت در حوزه نویسندگی به من نشان داده است که قوانین حقوقی، وجود دارد، اما کافی نیستند.
وی عوامل موثر بر قانون دستمزدهای نویسندگان را مطرح کرد و ادامه داد: عوامل متعددی سبب شده است تا رابطه ناشر و نویسنده تحت تاثیر عوامل اقتصادی قرار گرفته در نتیجه افزایش هزینههای چاپ و کاغذ دشواری بیشتری را برای ناشران فراهم میکند. همین امر سبب میشود که بیشترین فشار روی مولف باشد و دشواریهای کار نویسنده بیشتر شود.
یاحسینی به وضعیت نامناسب نویسندگان پژوهشمحور اشاره و بیان کرد: نویسندگانی که عموما تولید محتوای کتابهایشان بر اساس مطالب پژوهشی شکل میگیرد به علت هزینههای بالا دچار مشکلات فراوان میشوند؛ این در حالی است که هزینه پژوهشها اخیراً حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان تخمین زده میشود. از سوی دیگر چنانچه این مهم را در نظر داشته باشیم که یک نویسنده حدود ۲۵ میلیون تومان هزینه پژوهش برای یک کتاب میکند و بعد در نهایت کتاب با تیراژی محدود و دستمزدی حدود یک میلیون تومان روبهرو میشود، آیا توان و نیرویی برای ادامه کار خود دارد؟ آیا با توجه به شرایط اقتصادی، نویسنده میتواند چنین فرایندی را ادامه دهد؟ سرنوشت کتابهای پژوهشمحور به کجا ختم خواهد شد؟
قرارهای مولفان
وی به قراردادهای شکل گرفته بین نویسنده و ناشران پرداخت و افزود: قراردادهایی که با مولفان یا نویسندگان بسته میشود، بسیار نامناسب است، به حدی که کتاب با تیراژ کم تولید شده و از سوی دیگر هزینه چاپ آن را خود نویسنده پرداخت میکند.
این نویسنده کتاب، چالش دیگر نویسندگان را مورد بررسی قرار داد و ابراز کرد: پس از پشت سر گذاشتن پروسه چاپ، کتاب به بخش توزیع داده نمیشود و این کالای فرهنگی به نویسنده سپرده میشود. در چنین شرایطی و در نهایت کتابها یا از زیر میز نهارخوری و یا زیر تخت سر در میآورد، زیرا توزیعی از سوی ناشر انجام نمیشود و همگی به نوعی روی دست نویسنده میماند. به عبارت دیگر برخی از ناشران تبدیل به کارگزاران چاپ میشوند و این مشکلی بزرگ برای نویسنده و چرخه تولید کتاب محسوب میشود.
وی در مورد یکی از تجربههای دردناک و سختی که در حوزه نویسندگی تجربه کرده است، اظهار کرد: چندی پیش یکی از کتابهای من توسط انتشارات مزدا در آمریکا ترجمه شد. در این کتاب نام من به عنوان نویسنده قید نشد و کتاب از زبان یک سوم شخص بیان شد. این کتاب که نامش «زیتون سرخ» است به نوعی کپی رایت شده و اعتراضات من به هم جایی نرسید.
هزینههای وکیل در خارج از کشور
یاحسینی به پیگیریهای قانونی برای دست یافتن به حقوق اولیه خود اشاره و بیان کرد: برای اینکه بتوانم حقوقم را به دست آورم با برادرم که یک وکیل بود، موضوع را مطرح کردم. مشاوره من به همراه تحقیقاتم از هزینه گرفتن یک وکیل در آمریکا برابر بود با فروختن تمام زندگیام تا بتوانم یک حداقل دستمزد را در کشوری دیگر پرداخت کنم، بنابراین از خیر این مسئله گذشتم.
وی در مورد چالش بزرگ مولفان اظهار کرد: ورود قوه قضاییه برای پیگیری حقوق اولیه نویسندگان بسیار مهم است و در عین حال ضروری محسوب میشود.
این نویسنده کتابهای دفاع مقدس، اشارهای به برخی از سندیکاهای دفاع از حقوق نویسندگان داشت و تاکید کرد: فلسفه وجودی سندیکاهایی همانند انجمن قلم یا خانه هنرمندان به حمایت از حقوق مولفان برمیگردد؛ امری که کمبود و نبودش در جامعه نویسندگان به خوبی احساس میشود و آنها را نگران میکند.
یاحسینی عواقب بیتوجهی به تولید کتاب در جامعه را مورد بررسی قرار داد و افزود: شکل گیری و تولید کتاب یک امر مهم و نیاز فرهنگی جامعه است؛ اگر در این زمینه تمهیداتی شکل نگیرد با چالشهای بسیار زیادی در آینده مواجه خواهیم شد.
قانون کپی رایت خوب است یا بد؟
وی در مورد اجرایی شدن قانون کپی رایت در کشور اظهار کرد: اگر قانون کپی رایت در کشور به اجرا گذاشته میشد آنگاه یک ناشر برای قرارداد با یک نویسنده خارجی میباید حدود ۵۰ هزار دلار پرداخت کند و حالا این کتاب باید با چه قیمت و چه هزینهای تولید و در اختیار مخاطب قرار گیرد که برای ناشر صرفه اقتصادی داشته باشد، خود جای بسی سوال است.
انتهای پیام/
