تقدیر از کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» در جشنواره‌ کتاب سال اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها

به گزارش گروه فرهنگی ، کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» نوشته حجت الاسلام والمسلمین داود فیرحی استاد دانشگاه تهران در چهارمین دوره جشنواره کتاب سال اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های سراسر کشور به‌عنوان اثر شایسته تقدیر در حوزه علوم سیاسی شناخته شد.

«حکمرانی حزبی» صرفاً یکی از انواع حکمرانی‌هاست؛ نوعی از مُلک‌داری، مهارت و صناعتِ کشورداری که در دوره‌ی معاصر و در دولت مدرن اهمیت یافته است. ماهیت این نوع از حکمرانی چیست؟ چگونه مهارتی است و چه نسبت و تمایزی با حکمرانی‌های بدیل و سنتی دارد؟ معیار/ معیار‌های صحیح و نادرست در حکمرانی حزبی چیست؟ و سرانجام، چه نسبتی میان صنعت حزب و دانش فقه، به‌مثابه مهم‌ترین میراث مسلمانی در حوزه حکمت عملی، وجود دارد؟ این پژوهش با هدف تأمل در این مسائل صورت گرفته است.

 

طرح «مسئله حزب» در فقه سیاسی امتداد منطقی مواجهه فقه با دولت مدرن است. واقعیت این است که دولت مدرن در ایران و برای فقه شیعه هنوز هم جزء مسائل مستحدثه است. در این میان، حزب سیاسی و الگوی حکمرانی حزبی البته از تازگی، شکنندگی و ابهام بیش‌تری برخوردار است.

 

به‌جرأت می‌توان گفت: هنوز دانشی بنام «فقه تحزب» در ایران و مذهب شیعه وجود ندارد. این در حالی است که بسیاری از فقیهان در عمل، احزاب بزرگی را ایجاد کرده‌اند، درباره ضرورت آن سخن گفته‌اند و حتی درباره احزاب سیاسی به قانون‌گذاری نیز پرداخته‌اند. فاصله عمل و نظر در حزب و حکمرانی حزبی شاید یکی از مهم‌ترین مشکلات حکومت‌داری در ایران معاصر است.

حزب‌پژوهی موجود نشان می‌دهد که حزب با اصل دموکراسی ملازمه دارد و نه با پسوند دینی یا سکولاربودن آن. این نکته بدان معنی است که فکَ ملازمه بین اصل حزب و اصل دموکراسی و تقلیل آن به یکی از خصایص دموکراسی سکولار خطای فاحشی است که خسارات جبران‌ناپذیری به حیات سیاسی و لاجرم، سرنوشت جامعهی ما وارد کرده است. این کتاب ناظر به این نکات و تأملات است.

کتاب فقه و حکمرانی حزبی از یک مقدمه با عنوان «فقه سیاسی و مسأله حزب» و دو بخش «موضوع شناسی حزب» و «حکم شناسی حزب» ۱۰ فصل چون: فصل اول: فقه و موضوع شناسی حزب؛ فصل دوم: فرآیند پیدایی حزب؛ فصل سوم: تحول در موضوع حزب ، تبارشناسی حزب در ایران معاصر؛ فصل چهارم: دو حزب متأخر و مهم: حزب توده‌ی ایران/ حزب جمهوری اسلامی؛ فصل پنجم: حزب و استعاره‌ی بازی؛ فصل ششم: فقه، منطق بازی و مسأله‌ی حزب؛ فصل هفتم: منطق بازی و حزب صحیح؛ فصل هشتم: حزب و نظریه‌ی عمومی قرارداد؛ فصل نهم: حزب و خطابات عمومی شرع؛ فصل دهم: قانون گذاری و حزب تشکیل شده است.

 

چاپ اول کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» در ۵۷۴ صفحه در قطع رقعی در سال ۱۳۹۶ از سوی نشر نی به قیمت ۴۰ هزار تومان منتشر شده است.