آغاز فعالیت هیات‌های بازرسی در مجموعه قضایی استان تهران/ رئیس کل دادگستری تهران: «شان قضایی» و «شان نظارتی» از جمله شئون مهم قضات دادگستری در انجام ماموریت خطیر امر قضا است

خبرگزاری میزان_طبق اعلام رسانه و ارتباطات دادگستری کل استان تهران؛ نشست تبیین شاخص‌های ارزیابی قضات و نحوه عملکرد هیات‌های بازرسی موضوع ماده 28 آیین‌نامه نحوه بازرسی، نظارت و ارزشیابی رفتار و عملکرد قضات، با حضور علی القاصی رئیس کل دادگستری استان تهران، علی صالحی دادستان تهران، یحیی جعفری رئیس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تهران، جعفر داراب‌خانی رئیس حوزه ریاست، حاجی رضا شاکرمی معاون قضایی رئیس کل، لطیف سروی معاون نظارت و بازرسی و سیدرضا سجودی معاون منابع انسانی و امور فرهنگی و جمعی از قضات عضو هیئت های بازرسی دادگستری استان تهران در سالن ولایت مجتمع قضایی امام خمینی(ره) برگزار شد.

علی القاصی در این نشست با گرامی‌داشت هفته دولت، این هفته را یادآور دولتمردانی دانست که با بذل جان خود، درخت تنومند نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را آبیاری کردند.

رئیس کل دادگستری استان تهران هدف از برگزاری این جلسه را در جهت تقویت نظارت بر مجموعه دادگستری استان تهران در جهت نیل به اهداف سازمانی، دست‌یابی به مجموعه‌ای توانمند و عدلیه‌ای در تراز نظام مقدس جمهوری اسلامی ذکر کرد.

«شان قضایی» و «شان نظارتی» از جمله شئون مهم قضات دادگستری در انجام ماموریت خطیر امر قضا است

وی «شان قضایی» و «شان نظارتی» را از جمله شئون مهم قضات دادگستری در انجام ماموریت خطیر امر قضا عنوان کرد و اظهار داشت: شان قضایی مربوط به امر رسیدگی و صدور حکم است و شان نظارتی از شئونی است که هیچ عنصری اعم از قضایی و اداری در مجموعه قضایی بدون داشتن آن وجود ندارد؛ به عبارت دیگر، هر شخصی در هر سمت و مسئولیتی، ماموریت دارد به‌نحوی اقدام کند که خروجی عملکرد آن شخص تحقق صحیح وظیفه سازمانی و ماموریت محوله باشد.

القاصی با بیان اینکه قانون‌گذار برای مدیران قضایی ارشد استان‌ها نیز وظیفه و شان نظارتی را به‌طور خاص پیش‌بینی کرده و تکلیف نموده است، اظهار کرد: هدف قانون‌گذار از تعریف شان نظارتی ویژه برای مدیران قضایی ارشد استان‌ها این است که تا این گفتمان به‌درستی اجرا و تبیین شود که هر شخص در هر مسئولیتی که در قوه قضاییه قرار گرفت، علی‌القاعده دارای شان نظارتی است و بر همین اساس قانون‌گذار نیز مشخصا این وظیفه نظارتی را بر عهده روسای کل دادگستری استان‌ها به‌عنوان نمایندگان رئیس قوه قضاییه در هر استان قرار داده است.

رئیس کل دادگستری استان تهران با تشریح ماده 28 آیین‌نامه نحوه بازرسی، نظارت و ارزشیابی رفتار و عملکرد قضات اظهار کرد: رؤسـای كل دادگسـتری‌ها مكلفند به‌عنوان نمايندگان قوه قضـاييه در استان‌ها در راستای وظيفه مديريتی و نظارتی و به‌منظور حسن تمشيت امور در واحدها و حوزه‌های قـضايی خود هـيات نظارت و بازرسی اسـتانی تشكيل دهند. هيأت مزبور در طول سال و به تدريج همه واحدهاي قضايي استان را مورد بازرسي قرار مي‌دهد و رئیس كل دادگستري استان نتايج بررسي و ارزيابي هيأت درباره عملكرد قضات و وضعيت واحدهاي قضايي مورد بازرسي را در فواصل زماني معين به معاونت مربوطه گزارش مي‌دهد.

جمعیت قضایی استان تهران، تقریبا معادل پنج یا شش استان بزرگ کشور است

وی با تاکید بر این گزاره که دادگستری کل استان تهران از جهات مختلف قابل مقایسه با دیگر حوزه‌های قضایی سایر استان‌ها نیست، اظهار کرد: در مجموعه قضایی استان تهران بیش از دو هزار نفر قاضی وجود دارد که از حیث جمعیت قضایی، بالا و قابل توجه است و جمعیت قضایی استان تهران، تقریبا معادل پنج یا شش استان بزرگ کشور است.

القاصی گفت: با توجه به تکلیف قانونی، مدیریت دادگستری کل استان تهران ماموریت دارد تا عملکرد قضات را در هر سال حداقل یک‌بار مورد بررسی و ارزیابی دقیق قرار دهد و گزارش آن را نیز به معاونت دادسرای انتظامی در امور نظارت و ارزشیابی قضات ارائه کند.

وی گفت: برای تحقق این ماموریت خطیر، با توجه به تکلیف قانونی، مدیریت مجموعه قضایی استان تهران مسئولیت دارد هیات‌های بازرسی را با استفاده از قضات خوشنام، دارای حسن شهرت، علاقه‌مند و مجرب تشکیل دهد و بر همین اساس، در بدو شروع کار این دغدغه وجود داشت که هیات‌های بازرسی به تناسب تعداد قضات و واحدهای قضایی تشکیل شود.

رئیس کل دادگستری استان تهران با اشاره به استقرار بالغ بر 120 مجتمع و واحد قضایی در تهران که ضرورت دارد عملکرد تمامی آن‌ها به صورت سالانه استخراج، تحلیل و بررسی شود، گفت: سعی شده است تا کار در این حوزه با استفاده از ظرفیت هیات‌های مجرب، متناسب با حوزه نظارت و توانمند دنبال شود؛ لذا بررسی‌های قابل توجهی در خصوص قضات استان تهران اعم از دادسرا، محاکم، تجدیدنظر و شهرستان‌ها صورت گرفت و در نهایت با توجه به جمع‌بندی‌های صورت‌گرفته و استعلامات به‌عمل آمده از مراجع نظارتی، قریب به 100 نفر از قضات از میان همکاران انتخاب گردید.

اعضاء هیات‌های بازرسی خود باید به احسن وجه متصف به اوصاف، معیارها و شاخص‌های مورد ارزیابی باشند

وی در ادامه توصیه‌هایی را خطاب به هیات‌های بازرسی مطرح کرد و گفت: عزیزانی که قصد دارند در خصوص قضات اقدام به ارزیابی کنند و در خصوص مسائل رفتاری، شخصیتی و عملکرد قضایی، مدیریتی و خدمتی قضات اعلام نظر کنند، خود باید به احسن وجه متصف به اوصاف، معیارها و شاخص‌های مورد ارزیابی باشند.

القاصی تصریح کرد: دستگاه قضایی، مرجع رسیدگی به آلودگی‌ها و آسیب‌هاست و بر همین اساس کسی که در مقام قضا و قضاوت قصد دارد به جرایم، تخلفات، انحرافات و کاستی‌ها در جامعه رسیدگی کند، باید از دید مردم و از منظر قانون و شرع، شخصیت جامعی باشد که از لحاظ اخلاقی، رفتاری و عملکردی، کامل و عالم به موازین حقوقی و شرعی، مقید و متعهد باشد.

رئیس کل دادگستری استان تهران این گزاره که جایگاه قضا و قاضی جایگاهی رفیع و والا است را مورد تاکید قرار داد و در عین حال به ضرورت مبری بودن شخصیت قاضی از هر گونه عیب و نقص اشاره کرد.

باید امانتداری و تقوا در منظومه فکری و عملی هیات‌های بازرسی تبلور داشته باشد

وی اهمیت ماموریت هیات‌های بازرسی را از این جهت عنوان کرد که این هیات‌ها مسئولیت قضاوت در خصوص قضات از جهات مختلف را بر عهده دارند و گفت: با توجه به اینکه ماموریت هیات‌های بازرسی، قضاوت و ارزیابی در خصوص قضات از بعدهای گوناگون است، لذا کار سخت و دشواری است و باید امانتداری و تقوا در منظومه فکری و عملی هیات‌های بازرسی تبلور داشته باشد و احتیاطات لازم در این حوزه صورت گیرد.

هیات‌های بازرسی در مقام قضاوت و ارزیابی در خصوص عملکرد قضات باید از حب و بغض دوری کنند

القاصی با تاکید بر این گزاره که هیات‌های بازرسی در مقام قضاوت و ارزیابی در خصوص عملکرد قضات باید از حب و بغض و مسائلی که ممکن است در تصمیم‌گیری آن‌ها اثرگذار باشد، دوری کنند، گفت: شخصی که در مقام سنجش یک مجموعه و واحد قضایی، مدیر، قاضی و کارمند قرار می‌گیرد، باید مبری از هر گونه ابهام، ناسلامتی و شائبه باشد.

رئیس کل دادگستری استان تهران «تکلیف‌مداری» را در حوزه فعالیت هیات‌های بازرسی کارگشا و تعیین‌کننده دانست و گفت: همه عزیزانی که پذیرفته‌اند در قالب هیات‌های بازرسی در خصوص عملکرد قضات ارائه نظر کنند، وظیفه‌ای جز تکلیف‌مداری و قدم برداشتن در جهت خدمت و حفظ سلامت مجموعه ندارند.

هدف از انجام این بازرسی‌ها و نظارت‌ها مچ‌گیری نیست

وی با بیان اینکه حاصل اقدامات هیات‌های بازرسی، تعیین‌کننده و اثرگذار در روند فعالیت مجموعه قضایی استان تهران است، گفت: هدف از انجام این بازرسی‌ها و نظارت‌ها نه مچ‌گیری، بلکه اصلاح امور، صیانت از مجموعه و پیشگیری از روندهای ناصحیح است؛ چرا که مدیریت مجموعه قضایی استان تهران به‌عنوان نماینده رئیس قوه قضاییه، باید در هر حوزه و واحد قضایی واقعیات را مشاهده کند و نقاط قوت و ضعف، آسیب‌ها، تهدیدات و ظرفیت‌ها را احصاء نماید.
«بصیرت» و «شناخت» دو لازمه فعالیت هیات‌های بازرسی است

القاصی «بصیرت» و «شناخت» را دو لازمه فعالیت هیات‌های بازرسی توصیف کرد و در عین حال تلاش برای صیانت از مجموعه را وظیفه همه مدیران و کارکنان اعم از قضایی و اداری دانست و گفت: هیات‌های بازرسی باید توانایی احصاء روندهای ناصحیح در مجموعه را داشته باشند و اگر احیانا سوءجریانی در یک واحد قضایی وجود داشت، از سوی هیات‌های بازرسی کشف شود.

هنر یک بازرس این است که با استفاده از اطلاعات و تجارب خود روند اشتباه را اصلاح کند

رئیس کل دادگستری استان تهران با بیان اینکه اعمال صحیح نظارت از سوی هیات‌های بازرسی نقشی اساسی در پیش‌بینی و پیشگیری از برخی رفتارها، انحرافات و بعضا ناهنجاری‌های رفتاری و عملکردی را در پی خواهد داشت، گفت: اعمال بازرسی از سوی هیات‌های تعیین شده بدان معنا نیست که این هیات‌ها صرفا وظیفه تهیه گزارش را داشته باشند؛ بلکه هنر یک بازرس این است که با استفاده از اطلاعات و تجارب خود روند اشتباه را اصلاح کند و در جهت آموزش همکاران اقدام نماید.

«تشکیل بانک اطلاعاتی» و «شناسایی قضات توانمند و بااستعداد» از دیگر اهداف انجام بازرسی‌ها است

وی در ادامه «تشکیل بانک اطلاعاتی» و «شناسایی قضات توانمند و بااستعداد» را از دیگر اهداف انجام بازرسی‌ها ذکر کرد و گفت: جای سئوال دارد که در مجموعه قضایی استان تهران با بالغ بر دو هزار نفر قاضی چند مدیر خوب و توانمند و دارای استعداد بالقوه مدیریتی شناسایی شده است؟ تعداد عدیده‌ای از قضات شریف و بااستعدادی در مجموعه قضایی استان تهران وجود دارند که گمنام هستند و تاکنون از سوی مدیریت به‌منظور استفاده ویژه از توان و ظرفیت آن‌ها برای اداره بهتر مجموعه شناسایی نشده‌اند.

القاصی تصریح کرد: قابل پذیرش نیست که استان تهران که بهترین، بیشترین و مهم‌ترین قضات کشور را از جهات مختلف در خود جای داده، در امر کادرسازی با مشکل مواجه باشد و بر همین اساس باید این امر به‌صورت ویژه مدنظر هیات‌های بازرسی در انجام نظارت ها قرار گیرد.

مساله تشویق در فرایند بازرسی‌ها نباید مغفول واقع شود

رئیس کل دادگستری استان تهران در ادامه با تاکید بر اینکه مساله تشویق در فرایند بازرسی‌ها نباید مغفول واقع شود، گفت: قدردانی به‌موقع از یک قاضی که جهادگونه زحمت می‌کشد و فرد توانمندی است، در افزایش انگیزه آن فرد، بهره‌وری و خروجی عملکردها بسیار موثر است.

وی ایجاد تمایز در میان نیروها از حیث بهره‌وری و توانمندی را یک ضرورت دانست و در عین حال تاکید کرد: مدیریت واحدهای قضایی باید میان شخصی که به‌صورت شبانه روز از اوقات استراحت خود برای انجام کار می‌گذرد با شخصی که صرفا در اوقات اداری فعالیت می‌کند، تفاوت قائل باشند و باید در ارزیابی‌ها دیده شود و بروز پیدا کند تا ضمن اینکه انگیزه آن فرد کم نشود، سایرین نیز انگیزه خدمت پیدا کنند.

ماموریت رئیس کل دادگستری تهران به معاونت نظارت و بازرسی

القاصی به معاونت نظارت و بازرسی ماموریت داد تا در اعزام هیات‌های بازرسی به واحدهای قضایی سراسر استان تهران مساله تخصص و تجربه مرتبط با آن واحد قضایی را مورد توجه قرار دهد.

رئیس کل دادگستری استان تهران خاطرنشان کرد: ترکیب هیاتی که برای بازرسی به یک واحد قضایی و یا شهرستان اعزام می‌شود باید متضمن و متناسب با بخش‌های تخصصی قضایی باشد و تقسیم کار به‌درستی از قبل انجام گیرد.

ارزیابی نحوه اجرای سیاست‌های دستگاه قضایی از سوی قضات از ماموریت‌های مهم هیات‌های بازرسی است

وی ارزیابی نحوه اجرای سیاست‌های دستگاه قضایی از سوی قضات را یکی از ماموریت‌های مهم هیات‌های بازرسی عنوان کرد و گفت: دقت در نحوه اجرای اسناد بالادستی، نحوه اجرای دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های ابلاغی از سوی ریاست محترم قوه قضاییه، نحوه اجرای دستورالعمل ساماندهی واحدهای اجرای احکام و نحوه اجرای دستورالعمل کاهش جمعیت کیفری، نحوه اجرای دستورالعمل رسیدگی به پرونده‌های معوق و تعیین تکلیف فوری آن‌ها، فرایند اجرای دستورالعمل نظارت و پیگیری حقوق عامه و حفظ حقوق بیت‌المال و… از جمله موضوعاتی است که از سوی هیات‌های بازرسی در واحدهای قضایی مورد ارزیابی قرار گیرد.

القاصی با تاکید بر ضرورت احصاء پرونده‌های مهم و خاص موجود در هر واحد قضایی از سوی هیات‌های بازرسی پیش از حضور در واحد قضایی مربوطه، گفت: هیات‌های بازرسی وظیفه دارند تا پیش از اعزام به واحدهای قضایی پرونده‌های مهم و خاص آن واحد قضایی را استخراج و اقدامات انجام شده از سوی مدیر آن واحد قضایی در خصوص این پرونده‌ها را احصاء نمایند و در نهایت ارشادات و راهنمایی‌های لازم در این حوزه در جهت تسهیل فرایندها صورت گیرد.

ضرورت پرهیز از عجله در امر بازرسی و ارزیابی عملکرد واحدهای قضایی

رئیس کل دادگستری استان تهران ضرورت پرهیز از عجله در امر بازرسی و ارزیابی عملکرد واحدهای قضایی از سوی هیات‌های بازرسی را مورد اشاره قرار داد و گفت: با توجه به اینکه هدف نهایی از اعزام هیات‌های بازرسی به واحدهای قضایی، دست‌یابی به شناختی درست از وضعیت واحدهای قضایی است؛ لذا ضرورت دارد تا از تعجیل در این امر پرهیز شود.

وی ادامه داد: پس از انجام بازرسی‌ها لازم است تا با حضور قضات و اعضای هیات بازرسی در واحد قضایی مربوطه یک جلسه جمع‌بندی برگزار گردد و ماحصل بازرسی انجام شده به‌منظور ارتقاء کیفیت کار بیان گردد؛ البته این اقدام، باید بر اساس ضوابط و حفظ محرمانگی مطالب دنبال شود.

القاصی تصریح کرد: پس از انجام بازرسی، اعضای هیات بازرسی گزارشات خود را به سرپرست هیات بازرسی ارائه خواهند کرد و سرپست هیات بازرسی مسئولیت دارد تا گزارش نهایی را به مدیریت مجموعه قضایی استان ارائه کند تا پس از آن، مدیریت، گزارش سرپرست هیات بازرسی را پس از انجام بررسی‌های لازم برای معاونت دادسرای انتظامی در امور نظارت و ارزشیابی قضات ارسال نماید.

گزارش ارسالی از سوی هیات‌های بازرسی باید به‌گونه‌ای باشد که تصمیم‌گیری را برای مدیریت تسهیل نماید

رئیس کل دادگستری استان تهران در پایان سخنان خود با بیان اینکه گزارش ارسالی از سوی هیات‌های بازرسی باید به‌گونه‌ای باشد که تصمیم‌گیری را برای مدیریت تسهیل نماید، خاطرنشان کرد: انشالله با آثار ناشی از انجام بازرسی‌ها بتوان در جهت ارتقاء مجموعه، احصاء نقاط ضعف و نقاط قوت، رفع کاستی‌ها و کادرسازی قدم برداشت.

ضرورت رعایت شان قضات در فرایند انجام بازرسی‌ها

علی صالحی، دادستان تهران نیز در این نشست بر ضرورت بیان نقاط ضعف و قوت احصاء شده در جریان بازرسی‌ها در واحد قضایی مورد بازرسی را مورد تاکید قرار داد و در عین حال ضرورت رعایت شان قضات را یادآور شد و گفت: در فرایند انجام بازرسی‌ها، باید نسبت به رعایت حسن اخلاق و رفتار و رعایت احترام همکاران اهتمام ورزیده شود تا این گزاره در ذهن همکاران جای گیرد که این بازرسی‌ها به‌صورت دلسوزانه و در جهت بهبود کیفیت و کمیت کار انجام می‌شود.

دادستان تهران با تاکید بر ضرورت تشویق قضاتی که شایسته تقدیر هستند، گفت: ابلاغ شفاهی سیاست‌های دستگاه قضایی از سوی هیات‌های بازرسی در روند فعالیت قضات بسیار موثر است.

وی همچنین ضرورت رعایت تقوا در اظهار نظر از سوی هیات‌های بازرسی را مورد اشاره قرار داد و گفت: مودت‌ها و کدورت‌ها نباید جایی در اظهار نظرات داشته باشد.

نظارت با استقلال رای در تعارض نیست

حاجی رضا شاکرمی، معاون قضایی رئیس کل نیز با بیان اینکه نظارت برای کارآمدی، پویایی و برنامه‌ریزی مدیریت است، گفت: یکی از مولفه‌های ضروری تغییر، تحول و تعالی هر دستگاه داشتن اطلاعات لازم برای این تغییر، تحول و تعالی است.

معاون قضایی رئیس کل با تاکید بر این گزاره که رایی که قاضی متعاقب موازین و مقررات قانونی می‌تواند صادر کند باید نظارت‌پذیری داشته باشد، گفت: نظارت با استقلال رای در تعارض نیست؛ بلکه نظارت تکمیل‌کننده استقلال است و برای ایجاد وحدت‌رویه و ایجاد شیوههای نو می‌تواند راهکار ایجاد کند.

وی با تاکید بر اینکه هدف از انجام بازرسی‌ها مچ‌گیری نیست بلکه برای اصلاح و بهبود امور و آموزش بیشتر به همکاران است، اظهار کرد: باید آنچه که هست را دید و آنچه که باید باشد را مورد توجه قرار داد.

شاکرمی در ادامه شاخص‌های مورد استفاده در انجام بازرسی‌ها از واحدهای قضایی را تشریح کرد.

داشتن ضعف با فساد متفاوت است

یحیی جعفری، رئیس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تهران نیز در این نشست با بیان اینکه نظارت مغایرتی با اعتماد ندارد، گفت: نظارت موضوع ماده 28 آیین‌نامه نحوه بازرسی، نظارت و ارزشیابی رفتار و عملکرد قضات از نوع درون‌سازمانی و آشکار است، ارتقاء عملکرد واحدهای قضایی، شناسایی نقاط قوت و ضعف، ارتقاء سلامت و ترویج فرهنگ خودکنترلی و وظیفه‌پذیری از جمله اهدافی است که در انجام این نوع نظارت دنبال می‌شود.

رئیس کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تهران با بیان اینکه شناسایی قضات توانمند و شاخص از دیگر اهداف این نوع نظارت است، گفت: باید توجه داشت، که داشتن ضعف با فساد متفاوت است و در توصیف همکاران و دادن نمره حساسیت به خرج داده شود.

انتهای پیام/