کاهش رشد نقدینگی و پایه پولی در اردیبهشت ماه؛ نوید تورم نزولی در ماه‌های پیش ‌رو

8:58 - 15 تير 1401
کد خبر: ۴۳۴۶۸۰۹
بررسی‌ها نشان می‌دهد نرخ رشد 12 ماهه نقدینگی در اردیبهشت‌ماه 1401 معادل 37.3درصد بوده است.

خبرگزاری میزان _ روزنامه ایران نوشت: در دومین ماه سال‌جاری نیز همانند فروردین‌ماه، نرخ رشد نقدینگی و پایه پولی به روند نزولی خود ادامه داد؛ روندی که نویدبخش نزولی شدن نرخ تورم درماه‌های آینده است. براساس تازه‌ترین گزارش بانک مرکزی از تحلیل تحولات اقتصاد کلان و اقدامات بانک مرکزی در اردیبهشت‌‌ماه سال‌جاری، حجم نقدینگی در پایان اردیبهشت‌ماه سال 1401 (معادل 49434.7هزار میلیارد ریال) نسبت به پایان سال 1400 معادل 2.3درصد افزایش یافته که در مقایسه با رشد متغیر مذکور در دوره مشابه سال قبل (3.6درصد) به میزان 1.3واحد درصد کاهش نشان می‌دهد. همچنین نرخ رشد 12 ماهه نقدینگی در اردیبهشت‌ماه 1401 معادل 37.3درصد بوده است.

لازم به توضیح است که در حدود 2.6 واحد درصد از رشد نقدینگی در 12 ماهه منتهی به پایان اردیبهشت‌ماه سال 1401 مربوط به اضافه شدن اطلاعات خلاصه دفترکل دارایی‌ها و بدهی‌های بانک مهر اقتصاد به اطلاعات خلاصه دفترکل دارایی‌ها و بدهی‌های بانک سپه (به‌واسطه ادغام بانک‌های متعلق به نیروهای مسلح در بانک سپه) می‌باشد و فاقد آثار پولی است. به عبارت دیگر در صورت تعدیل اثرات پوشش آماری مذکور، رشد نقدینگی در پایان اردیبهشت‌ماه سال1401 نسبت به پایان اردیبهشت‌ماه سال 1400 معادل 34.7درصد خواهد بود.

رشد پایه پولی در 12ماهه منتهی به اردیبهشت‌ماه سال 1400 به 30.5درصد رسید. لازم به ذکر است پایه پولی در پایان اردیبهشت‌‌ماه سال 1401 (معادل 6432.1هزار میلیارد ریال) نسبت به پایان سال 1400، رشدی معادل 6.5درصد داشته که در مقایسه با رشد متغیر مذکور در دوره مشابه سال قبل (7.4درصد) به میزان 0.9واحد درصد کاهش یافته است.

طی روزهای گذشته نیز بانک مرکزی با انتشار جامعی از شاخص‌های پولی و اعتباری، از منفی شدن نرخ رشد نقدینگی پس از 9سال خبر داده بود. در فروردین امسال حجم نقدینگی به ۴۸۲۳ هزار میلیارد تومان رسید که نسبت به ماه قبل از آن (اسفند۱۴۰۰) ۲دهم درصد کمتر شده که مهم‌ترین علت رشد منفی نقدینگی در سال جاری، توقف استقراض دولت از بانک مرکزی و کاهش خلق پول نظام بانکی است. رشد پول نیز در فروردین‌ ماه نسبت به اسفند سال قبل منفی 3.5درصد گزارش شده است. حجم پول در تاریخ مورد بررسی به 9519.8هزار میلیارد ریال رسیده است.

پایه پولی در نخستین‌ماه سال 1401 به 6117.8هزار میلیارد ریال رسیده که نسبت به آخرین ماه سال قبل 1.3درصد رشد داشته است. رشد یک‌ساله پایه پولی نیز 31.5درصد اعلام شده است. ضریب فزاینده نقدینگی نیز در پایان فروردین‌ماه 1401 به 7.8رسیده که نسبت به ماه مشابه سال 1400  رشد 5.1درصدی و نسبت به اسفندماه 1400 کاهش 1.5درصدی را ثبت کرده است. 

تصویر مثبت اقتصاد کلان

طبق گزارش روز گذشته بانک مرکزی، بررسی روند نرخ تورم شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در اردیبهشت‌ماه سال 1401 نشان می‌دهد تورم 12 ماهه روند نزولی خود را که از مهر 1400 آغاز کرده بود ادامه داده و در این مقطع با کاهش نسبی همراه شد.

بررسی روند نرخ تورم شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در اردیبهشت‌ماه سال 1401 نشان می‌دهد به‌رغم آنکه تورم 12 ماهه روند نزولی خود را که از مهر 1400 آغاز کرده بود ادامه داده و در این مقطع با کاهش نسبی همراه شده؛ لیکن تورم نقطه‌به‌نقطه و ماهانه به واسطه اجرای سیاست حذف تخصیص ارز ترجیحی برخی از کالاهای اساسی، نسبت به ماه قبل افزایش یافت. بررسی تورم ماهانه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی به تفکیک گروه‌های اختصاصی «کالا و خدمت در اردیبهشت ‌ماه نشان می‌دهد اقلام کالایی، تورم ماهانه بالاتری را نسبت به اقلام خدمتی تجربه کردند. در همین ارتباط، تورم ماهانه گروه ‌اختصاصی کالا در اردیبهشت‌ماه سال‌جاری با 3.3واحد درصد افزایش نسبت به ماه گذشته به 6.1درصد رسید.

در این میان، شاخص بهای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها (با ضریب اهمیت 25.5درصد) متأثر از اجرای سیاست حذف تخصیص ارز ترجیحی و انتظارات تورمی ناشی از این اقدام، با 4.4واحد درصد افزایش نسبت به ماه گذشته و ثبت تورم ماهانه 7.9درصدی، با سهمی معادل 2.6واحد درصد، بیشترین سهم را از تورم ماهانه شاخص کل (5.1درصد) در اردیبهشت‌ماه سال‌جاری به خود اختصاص داده است. هم‌راستا با افزایش تورم گروه کالا، تورم ماهانه گروه خدمت نیز با ضریب اهمیت (51.5درصد) با افزایش 2.4واحد درصدی نسبت به ماه قبل به رقم 3.5درصد رسید.

در حوزه تجارت خارجی با توجه به گزارش مقدماتی گمرک ایران، طی دوماهه نخست سال 1401 ارزش صادرات گمرکی حدود 8.5میلیارد دلار بود که نشانگر افزایش 37.0درصدی آن در مقایسه با مدت مشابه سال 1400 است. همچنین ارزش واردات گمرکی در این دوره حدود 8.1میلیارد دلار گزارش شده که حاکی از افزایش حدود 24.3درصدی آن نسبت به دوره مشابه سال قبل است. در مجموع متأثر از این تحولات، طی دوماهه نخست سال‌جاری تراز بازرگانی گمرکی با مازاد 401میلیون دلاری همراه بود.

تحولات بازار ارز (سامانه نیما و بازار متشکل معاملات ارزی ایران) در اردیبهشت‌ماه نشانگر آن است که در این ماه، متوسط نرخ ماهانه فروش دلار در بازار حواله و اسکناس در مقایسه با ماه قبل از آن با افزایش همراه بوده است. در اردیبهشت‌ماه متوسط نرخ فروش دلار حواله‌ای و اسکناس مندرج در سامانه سنا به ترتیب حدود 249.7 و 256.6هزار ریال بود که نسبت به فروردین‌ماه به ترتیب معادل 2.2 و 1.4درصد افزایش نشان می‌دهند.

در بازار مسکن و بر اساس اطلاعات اخذ شده از سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور، متوسط قیمت خرید و فروش یک مترمربع زیربنای واحد مسکونی معامله شده در شهر تهران طی اردیبهشت‌ماه 1401 نسبت به ماه قبل 6.1درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل نیز 26.2درصد افزایش را تجربه کرد. اگرچه این مقدار در مقایسه با رشد نقطه‌به‌نقطه اردیبهشت‌ماه سال 1400 (معادل 69.7درصد) به مراتب کمتر بوده و مبین کند شدن آهنگ رشد قیمت مسکن پایتخت در سال 1401 است، لیکن رشد ماهانه متغیر مزبور در اردیبهشت‌ماه نسبت به رقم فروردین‌ماه  1401 (کاهش 2.4درصدی نسبت به ماه قبل) افزایش یافته است. در بازار سهام نیز شاخص کل بورس اوراق بهادار در روز پایانی اردیبهشت‌ماه 4.5درصد نسبت به روز پایانی ماه قبل افزایش یافت. لازم به ذکر است سیاستگذار پولی با رصد مستمر تحولات قیمت دارایی‌ها و توجه به دلایل آن بر تغییر سطح انتظارات تورمی، عنداللزوم اقدامات سیاستی مناسب را در دستور کار قرار خواهد داد.

درخصوص تحولات بازار بین‌بانکی در اردیبهشت‌ماه باید توجه داشت که از ابتدای سال‌جاری، با توجه به کاهش نیاز نقدینگی بانک‌ها به نسبت ماه‌های پایانی سال قبل و همچنین عدم برگزاری حراج‌های دولتی و همچنین واریز یارانه مربوط به طرح مردمی‌سازی یارانه‌ها، وجوه قابل عرضه در بازار بین‌بانکی افزایش یافت. در نتیجه این اتفاق، بانک مرکزی اقدام به کاهش تدریجی حجم عملیات بازار باز (ریپو) در اردیبهشت‌ماه کرد تا نرخ سود بازار بین‌بانکی در محدوده سیاستی از پیش تعیین‌شده حفظ شود. این امر موجب شد تا نرخ بازار بین‌بانکی در اردیبهشت‌ماه افزایش اندکی را تجربه نماید.

همان‌طور که عنوان شد، هر چند در اردیبهشت ‌ماه سال 1401 اوراق مالی اسلامی دولتی جدیدی توسط دولت در بازار اولیه عرضه نشد، لیکن به‌ دلیل کاهش تدریجی حجم عملیات بازار باز و متعاقب آن افزایش ملایم نرخ سود موزون بازار بین‌بانکی ریالی و نیز افزایش انتظارات تورمی ناشی از اعمال سیاست‌های تعدیل قیمتی از سوی دولت، ‌نرخ‌های بازده اوراق مالی اسلامی دولتی در این ماه نسبت به فروردین‌ماه، روند صعودی ملایمی به خود گرفت. در این ماه متوسط ماهانه نرخ بازده اسناد مذکور با سررسیدهای یک، دو و سه‌ساله، به‌ترتیب با 0.25، 0.06 و 0.14واحد درصد افزایش نسبت به ماه قبل به‌ترتیب به 22.02، 22.69 و 23.03درصد رسید.

در فروردین 1401 با کاهش نرخ‌های بازده نسبت به اسفند 1400، منحنی‌ بازده اسناد خزانه اسلامی در سطوح پایین‌تری از منحنی بازده اسناد خزانه اسلامی اسفند 1400 قرار گرفت، لیکن در اردیبهشت 1401 با افزایش نرخ‌های بازده، منحنی بازده این ماه نسبت به منحنی ‌‌بازده فروردین 1401 اندکی بالاتر رفته است.

انتهای پیام/

خبرگزاری میزان: انتشار مطالب و اخبار تحلیلی سایر رسانه‌های داخلی و خارجی لزوماً به معنای تایید محتوای آن نیست و صرفاً جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه‌ای منتشر می‌شود.


برچسب ها: تورم نقدینگی

ارسال دیدگاه
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *