پیش بینی وضعیت بورس بر اساس اطلاعات/ شوک‌های بورس در سال‌های گذشته چگونه رخ داد؟

: بررسی ها نشان می دهد تولید شرکت های حاضر در تالار معاملات بورس در سال های 88 تا 90 در حال افزایش بوده است تا اینکه پس از تشدید تحریم ها اعمال شده به ویژه بر مبادلات خارجی، تولید صنعتی کشور از جمله شرکت های عضو سازمان بورس در سال های 91 تا 92 با افت شدیدی مواجه شد.

به گزارش خبرنگار اقتصادی میزان، در پی توافق اولیه در مذاکرات ژنو و بروز گشایش در تجارت خارجی کشور، از فصل دوم سال 92، از قدر مطلق نرخ های رشد منفی تولید محصولات صنعتی بنگاه های بورسی کاسته شد و با ادامه روند بهبود، در 9 ماهه نخست سال گذشته، صنایع بورسی، نرخ های رشد با مقادیر مثبت قابل توجهی را تجربه کردند.

باوجود این، باید خاطر نشان کرد که بخش قابل توجهی از بهبودی که در آمار صنایع بورسی مشاهده می شود، ناشی از نرخ های رشد بسیار بالا در صنعت خودرو است.

در فصل سوم 93، علاوه بر صنعت خودرو، رشد بسار بالای شرکت ملی صنایع مس نیز در افزایش نرخ رشد کل صنایع بورسی موثر بوده است. بر اساس آمارهای بنگاه های بورسی کشور، نرخ رشد ارزش تولید کل صنایع بورسی به قیمت ثابت در فصل اول، دوم و سوم سال های 91 و 92 تحت تاثیر صنعت خودرو نسبت به مدت مشابه سال قبل منفی است.



این در حالی است که در فصل های اول، دوم و سوم سال گذشته، نرخ رشد این بنگاه ها از منفی به مثبت تغییر علامت داده و بار دیگر تحت تاثیر تحولات صنعت خودرو به ترتیب 15.2، 19.1 و 26 درصد رسیده است. در صورتی که نرخ های رشد را برای صنایع بورسی بدون خودرو مورد توجه قرار دهیم، تغییرات بسیار ملایم تر است.

نرخ رشد این صنایع از 4.2، منفی 1.9 و منفی 3.6 درصد در فصل های اول، دوم و سوم 92 به منفی 0.2 و 1.1 و 11.6 در سه فصل سال 93 رسیده است.

فروش صنایع عضو سازمان بورس در فصل های نخست، دوم و سوم سال 93 به ترتیب 3.7، 21.1 و 24.8 درصد رشد داشته است. این رشد مثبت، همانگونه که درباره تولید اشاره شد، در اثر رشد قابل توجه در فروش صنعت خودرو حاصل شده است.

نرخ رشد فروش صنعت خودرو در دوره مورد نظر به ترتیب 33.2، 87.4 و 76.9 درصد بوده که در پی رشدهای منفی قابل توجه در فصل اول سال 91 تا فصل سوم سال 92 که بیشتر باید آن را ناشی از شوک های منفی طرف عرضه تلقی کرد، دور از انتظار نبوده است.



اطلاعات صنایع بورسی نشان می دهد که در فصل سوم سال 93، در اثر رشد بیش از 70 درصدی در فروش صنعت خودرو، رقم نرخ رشد ارزش فروش کل صنایع بورسی به بالای 20 درصد رسیده است و این در شرایطی است که رشد ارزش فروش در صنایع بورسی به جز خودرو تنها 3.8 درصد بوده است.

همچنین نسبت موجودی انبار به تولید صنایع عضو سازمان بورس، در 9 ماهه نخست سال گذشته مقادیر بزرگ مثبتی را تجربه کرده است، به نحوی که این نسبت برای کل صنایع بورسی در فصل اول، دوم و سوم سال گذشته به ترتیب 7.8، 6.8 و 12.6 درصد بوده است.

تولید
تولید صنایع عضو سازمان بورس اوراق بهادار در همه فصل های سال های 88 تا 90 روندی رو به رشد داشته است اما همراه با تشدید تحریم های اعمال شده به ویژه بر مبادلات خارجی، تولید صنعتی کشور در سال های 91 و 92 با افت شدیدی مواجه شد که این وضعیت در آمار بنگاه های بورسی نیز منعکس شده است.

در پی توافق اولیه در مذاکرات ژنو و بروز گشایش در تجارت خارجی کشور، از فصل دوم سال 92، از در مطلق نرخ های رشد منفی تولید محصولات صنعتی بنگاه های بورسی کاسته شد.

بهبود آمار در صنایع با رشد در صنعت خودرو
با ادامه روند بهبود، در فصل اول، دوم و سوم سال 93، صنایع بورسی نرخ های رشد با مقادیر مثبت قابل توجهی را تجربه کردند. با وجود این، باید گفت که بخش قابل توجهی از بهبودی که در آمار صنایع بورسی مشاهده می شود، ناشی از نرخ های رشد بسیار بالا در صنعت خودرو است.

در واقع صنعت مذکور پس از طی یک دوره رشد مداوم که تا فصل سوم سال90 ادامه یافت، نخستین بار در فصل چهارم سال90 نرخ رشد منفی را تجربه کرد و پس از آن در فصل های مختلف سال های 91 و 92 با رشدهای منفی بسیار بالا روبرو شد.

در 9 ماهه سال93 با ترمیم مقداری از این افت، تولید صنعت خودرو، در سطحی بالاتر از 9 ماهه نخست سال 91 ولی همچنان بسیار پایین تر از مدت مشابه سال 90 قرار گرفت.

در واقع صنایع بورسی بدون خودرو، در طول دوره 88 تا 9 ماهه سال گذشته، تحولات توام با نوسان به مراتب کمتری را نسبت به صنعت خودرو تجربه کردند.

انحراف معیار نرخ رشد کل صنایع بورسی، صنایع بورسی بدون خودرو و صنعت خودرو در دوره مورد بررسی به ترتیب 16.5، 5.8 و 38.6 درصد بوده است.

همچنین حداکثر و حداقل نرخ رشد صنایع بورسی بدون خودرو در فصل های سال 88 تا 9 ماهه سال 93 به ترتیب 14.2 و منفی 7.3 درصد بوده است در حالی که این ارقام برای صنعت خودرو به ترتیب 73.1 و منفی 57.2 درصد برآورد شده است.

علت نوسان شدید نرخ رشد صنعت خودرو به وابستگی صنعت مذکور به واردات قطعات و سایر تجهیزات باز می گردد که واردات این کالاها در نتیجه اعمال تحریم های بین المللی در سال های 91 و 92 با مشکلات بسیار روبرو شد، در واقع صنایع غیرخودرویی توانستند تا اندازه زیادی از شرایط ناگوار پیش آمده برای صنعت خودرو مصون بمانند که این پدیده را می توان با وابستگی کمتر این صنایع به واردات و همچنین نبود یا ضعف پیوندهای پیشین و پسین آنها با صنعت خودرو توضیح داد.

نرخ رشد ارزش تولید کل صنایع بورسی به قیمت ثابت در فصل اول، دوم و سوم سا لهای 91 و 92 تحت تاثیر صنعت خودرو نسبت به مدت مشابه سال قبل منفی است.

در فصل های اول، دوم و سوم سال 93، نرخ رشد این بنگاه ها از منفی به مثبت تغییر علامت داده و بار دیگر تحت تاثیر تحولات صنعت خودرو به ترتیب به 15.2، 19.1 و 26 درصد می رسد. در صورتی که نرخ های رشد را برای صنایع بورسی بدون خودرو مورد توجه قرار دهیم، تغییرات بسیار ملایم تر است.

نرخ رشد این صنایع از 4، منفی 2.1 و منفی 3.6 درصد در فصل های اول، دوم و سوم 92 به منفی 0.2، 1.1 و 11.6 در سال های 93 رسید.



رشد 26 درصدی صنایع بورسی در فصل سوم 93 حدود 4.8 درصد آن توسط صنعت فلزات اساسی، 22.6 درصد آن توسط صنعت خودرو، یک درصد آن توسط صنعت شیمیایی و... حاصل شده است. جمع ارقام رشته فعالیت ها معادل 30.4 درصد خواهد بود.

سهم غالب در رشد صنایع بورسی، در دوره های مختلف به ویژه در سال های 91 تا 93 از آن صنعت خودرو است. در واقع صنعت خودرو از دو جهت بر رشد تولید بورسی اثر گذار بوده است: سهم بالایی که از تولید بورسی به خود اختصاص داده است و نرخ رشد بالا به ویژه در فصل های مختلف سال های اخیر و از جمله سال 93.

فروش
نرخ رشد فروش صنایع بورسی در فصل های اول، دوم و سوم سال 93 به ترتیب 3.7، 21.1 و 24.8 درصد بوده که تحت تاثیر رشد قابل توجه در فروش صنعت خودرو حاصل شده است. نرخ رشد فروش صنعت خودرو در دوره مورد نظر به ترتیب 33.2، 87.4 و 76.9 درصد بوده که در پی رشدهای منفی قابل توجه در فصل نخست سال91 تا فصل سوم سال 92 که بیشتر باید آن را ناشی از شوک های منفی عرضه دانست، دور از انتظار نبوده است.