گشتی در طبیعت روستای شهرستانک+تصاویر

به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد ، شهرستانک، نام روستایی در شمال کوه توچال و در فاصله ۸۸ کیلومتری از تهران است که قدمت آن بر اساس شواهد تاریخی به قرن ششم هجری باز می گردد. وجود منبع آب و چشمه ای پر آب در این محل باعث شده است تا مردم گرد هم آیند و روستایی در این منطقه خوش آب و هوا شکل دهند.

آنچه که در این روستا جلوه گری می کند، ترکیبی چشم نواز از تاریخ و طبیعت است که در هر گوشه ای می توان آن را لمس نمود. از یک سو، طبیعت حیرت انگیز و زیبا احاطه‌تان می کند و تصاویری بدیع را به نمایش می گذارد و از سوی دیگر وجود جلوه های تاریخی همچون کاخ متعلق به ناصر الدین شاه، شما را با خود به سفری در قلب تاریخ می برد.

ترکیب درختان سر به فلک کشیده، نغمه پرندگان و صدای دلنواز آبِ رودخانه ای که از میان روستا می گذرد، همچون گذرگاهی می ماند که انسان را از رنج دوران به آرامش دعوت می کند و بهشت را پیش رویش قرار می دهد. شهرستانک یک مقصد مناسب برای طبیعت گردی و تجربه تفریحات در طبیعت است؛ چرا که هوایی تمیز، طبیعتی زیبا و آرامشی بی حد و مرز دارد.

جاذبه های دیدنی روستای شهرستانک
شهرستانک، دیدنی های زیادی را در خود جای داده که هر یک جذابیت خاص خود را دارند و لحظاتی متفاوت را برایتان به ارمغان می آورند:

۱- کاخ شهرستانک یا کاخ ناصری
آب و هوای مطبوع و فرح بخش این روستا، ناصرالدین شاه قاجار را هم وسوسه کرد تا زمانی را در آن ماندگار شود و لحظاتی را به دور از شهر بگذراند. وی در سال ۱۲۹۵ هجری قمری دستور داد تا در حوالی این روستا کاخی برای تفریحاتش بنا کنند و آقا محمد ابراهیم خان، به عنوان معمار آن در نظر گرفته شد. برای این کار انتهای دره شهرستانک که گله گیله نام دارد، انتخاب گردید؛ نقطه ای از روستا که آب و هوا و چشم اندازی فوق العاده دارد. ساخت این کاخ سه سال به طول انجامید و به اقامتگاهی ییلاقی و ویژه برای ناصر الدین شاه و اهل خانه اش تبدیل شد. امروزه کاخ شهرستانک جزو میراث فرهنگی است و نامش از تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۷۶ با شماره ۱۹۲۵ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.

*بخش های مختلف کاخ شهرستانک

به طور کلی این کاخ دارای دو بخش اندرونی و بیرونی بوده که هر یک کاربرد خاص خود را داشته اند. در فضای بیرونی کاخ ناصری حیاطی مستطیل شکل به چشم می خورد که در ۴ تراز طراحی شده و تراز اول مخصوص ورود شاه به مجموعه بوده است.عمارت بیرونی، ساختمانی دو طبقه با ابعاد ۱۲ در ۲۴ متر است که در تراز سوم قرار دارد و امروزه اثری از طبقه دوم آن دیده نمی شود.

ساختمان دیوان خانه (بارگاه سلطنت)، بنایی دو طبقه بود و در تراز چهارم قرار داشت. فضای داخلی این بنا را با کاغذ دیواری هایی که از آلمان برای شاه وارد شده بود، پوشانده بودند و گچ بری های بسیار زیبایی در آن خودنمایی می کرد. حتی درهای بزرگ اصطبل نیز ارسی هایی بودند که شیشه های رنگی زیبایی داشتند اما متاسفانه امروزه هیچ اثری از این تزیینات باقی نمانده و کاخ ناصری به پناهگاهی ویرانه برای کوهنوردان و گردشگران تبدیل شده است.

در مرز میان اندرونی و بیرونی، حمام خصوصی شاه قرار داشت که البته امروز تنها ویرانه های آن دیده می شود. بخش اندرونی دو حیاط در دو تراز متفاوت را در بر می گرفت که با اختلاف سطحِ ۳ متر طراحی و ساخته شده بودند و شباهت بسیاری به کاروانسراها داشتند. این حیاط ها عبارت بودند از: حیاط شمالی یا تحتانی با ابعاد ۱۸ در ۲۴ متر که مسکن خدمه بود و حیاط جنوبی با ابعاد ۲۶ در ۴۰ متر که دور تا دور آن حرمسرای شاه قرار داشت.

تا مدت ها ناصرالدین شاه و درباریانش، یک روز از سال را برای برگزاری مراسم آشپزان به کاخ شهرستانک سفر می کردند. وی از راه توچال و جاده شاهی به شهرستانک می آمد تا به محل خوش آب و هوای کاخش برسد. اما خدمه باید از مسیر خطرناک رودخانه راهی کاخ می شدند و خود را برای خدمت رسانی به شاه و مهمانانش می رساندند. خطر این مسیر به حدی بود که در برخی اوقات تعدادی از آنها به دلیل گرفتار شدن در رودخانه، جان خود را از دست می دادند. مرگ تعدادی از خدمه سبب شد تا محل برگزاری مراسم آشپزان به قصر سرخ دره که ناصرالدین شاه دستور ساختش را صادر کرده بود، منتقل گردد.

دسترسی به کاخ شهرستانک

کاخ شهرستانک در جایی دورتر از روستا و در کنار رودخانه قرار دارد. برای رسیدن به این کاخ از روستا خارج شوید و راهتان را به سمت کوچه باغ ها تغییر دهید. به تابلوی هشدای بر می خورید که غیر محلی ها را از ورود با اتومبیل باز می دارد؛ اما می توانید با پای پیاده وارد آن شوید. این راه را در پیش بگیرید تا به انتهای کوچه باغ های خاکی برسید. تابلوهای راهنما در طول مسیر می توانند از گم شدن شما جلوگیری کنند.

قلعه دزدبند (قلعه دختر) شهرستانک

روی خط الراس کوه شهرستانک و بر بلندترین قله آن، از فاصله‌های بسیار دور، بنایی به چشم می‌خورد که در میان اهالی به قلعه دزدبند (قلعه دختر) شهرستانک معروف است. این بنا که در حال حاضر فقط پایه‌های سه اتاق و قسمتی از سقف یکی از اتاق‌های آن باقی مانده، با قلوه سنگ و ملاط ساروج ساخته شده و پوشش داخلی آن از گچ بوده است. آنچه هم اکنون بر جای مانده، حاکی از این است که این بنا قلعه نبوده، بلکه بیشتر به عنوان بنایی دیده بانی و اطلاع‌رسانی مورد استفاده بوده و ظاهراً نگهبانان و دیده بانان به وسیله آتش‌افروزی یا با روشن کردن چراغ‌های روغنی در داخل این بنا اطلاعات لازم را با یکدیگر رد و بدل می‌کردند. بررسی سفال‌های جمع‌آوری شده از داخل و اطراف بنا و همچنین بررسی نقشه، پلان و سبک معماری آن حاکی از اسلامی بودن آن است. قطعات سفال نشان می‌دهد که ظروف سفال استفاده شده دراین محل، نامرغوب، غیرتجملی و صرفاً جنبه کاربردی داشته است. سبک بنا و مصالح به کار رفته و سفال‌های پراکنده اطراف بنا شباهت زیادی به آثار دوره ایلخانی و تیموری دارد.

تپه شنستون (شن ستان)

در قسمت جنوب دره گل کیله شهرستانک، دقیقاً قسمتی که باغ‌های میوه در بالای کوه به پایان می‌رسد، قطعات معتنابهی از سفال‌های قرمز رنگ با تمپرشن پراکنده‌اند. این قسمت از دره که کاملاً در دامنه کوه واقع شده به تپه شنستون معروف است. از زمین‌های تپه شنستون برای کشت‌های دیم استفاده می‌شود. به همین جهت قلوه سنگ‌های پراکنده در دامنه کوه جمع‌آوری شده و در جای جای دامنه روی هم انباشته شده است. با توجه به اینکه در دوران تاریخی بیشتر قبرستان‌ها در دامنه کوه‌ها ایجاد می‌شده و با وجود سفال‌های شبیه این دوره، در این محوطه، می‌توان گفت که تپه شنستون مربوط به چادرنشینان دوران تاریخی است.