معرفی کتاب هایی درباره سیره و زندگانی حضرت فاطمه زهرا (س)

هر ساله آمار کارهای منتشر شده در مورد بانوی دو عالم در حال افزایش است ، هرچند این آثار هیچ گاه برای معرفی ابعاد کامل وجودی آن حضرت کافی نخواهد بود، اما محققان این حوزه در حد بضاعت خود در این زمینه قلم می زنند.

آنچه در پی می آید، تعدادی از آثاری است که در سال 1393 با محوریت فاطمه زهرا (س) به رشته تحریر در آمده و یا بازنشر شده است که در میان این آثار، نام برخی محققان بزرگ نیز به چشم می خورد.

باتوجه به فرارسیدن ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) به معرفی آثاری که درباره بانوی دو عالم به رشته تحریر درآمده و معرف سیره و زندگانی دخت گرامی نبی مکرم اسلام است، پرداخته است تا انشا الله مخاطبان با این آثار بیشتر آشنا شوند.

«زندگانی حضرت زهرا (ع)»، باقر شریف قرشی، مترجم: محمدرضا مهری، بنیاد معارف اسلامی، 416 صفحه، وزیری، چاپ اول 1393

در میان انبوه آثاری که در معرفی شخصیت حضرت زهرا (س) به ذکر مصائب آن حضرت بسنده می کنند، حضور کتابی نظیر «زندگانی حضرت زهرا (س)» که نهایت تلاش خود را در معرفی جامع خصایل، فضائل و موقعیت تاریخی و سیاسی آن بانوی بزرگ اسلام دارد، حضوری ارزنده و چشمگیر است. این کتاب، ترجمه اثر معروف «حیاة سیدة النساء فاطمة الزهرا (س)» نوشته محقق نامدار «باقر شریف
قریشی» است که به خوبی از پس تبیین ابعاد مختلف شخصیتی آن حضرت برآمده و نظری چند بعدی به آن افکنده است.

«فاطمه نگین جهان و جنان»، تألیف محمدرضا رمزی اوحدی، مؤسسه شهید احمد کاظمی، 280 صفحه، رقعی، چاپ اول 1393

همزمان با سالروز وفات حضرت زهرا (س)، مؤسسه شهید احمد کاظمی کتاب «فاطمه نگین جهان و جنان» را با موضوع حضرت فاطمه زهرا (س) در کتب تفسیری، حدیثی و تاریخی اهل سنت برای دومین بار تجدید چاپ و روانه بازار کرده است.

حضرت فاطمه (س) در کتاب های تفسیری، حدیثی و تاریخی اهل سنت، جایگاه جلیل و جامعی دارد. در فصل اول این کتاب، با بهره گیری از تفاسیر قدیمی اهل سنت، بیش از صد آیه قرآن که درباره آن حضرت نازل شده، آورده شده است.

در فصل دوم، به زندگی آن بانوی بی بدیل و حوادث پس از ارتحال رسول ا لله (ص) از منابع دست اول اهل سنت پرداخته شده است.

در فصل سوم این پرسش پاسخ داده شده است که چرا سید مظلومان، امیرمؤمنان (ع) هنگام حمله به خانه اش سکوت اختیار کرد؟

«منبع نور بهشت، خنده تو فاطمه»، محسن عباسی ولدی، انتشارات جامعة الزهرا (س)، 272 صفحه، جیبی، چاپ اول 1393

این کتاب دارای نثری ادبی و شاعرانه پیرامون حضرت زهرا (س) می باشد. در این کتاب می خوانیم:

پیش از آمدنت نور بودی، وقتی به دنیا آمدی نور بودی، وقتی که به بهشت می روی باز هم نوری، بهشت تاریک نیست، نورانی است اما وقتی تو در بهشت میخندی؛ خورشید اهل بهشت می شوی.

«معارف فاطمی: گزیده ای از احادیث نورانی حضرت فاطمه زهرا (ع)»، مجید جعفرپور، بیت الاحزان، 148 صفحه، رقعی، چاپ اول، 1393

این کتاب شامل احادیثی به نقل از فاطمه زهرا (س) در موضوعات مختلف اخلاقی و اعتقادی است. در ابتدا ی کتاب حاضر، به بررسی ابعاد معنوی و نورانی فاطمه زهرا (س) مانند خلقت نوری ایشان پرداخته شده و آثار محبت و دوست داشتن آن بانوی بزرگ از لحاظ دنیوی و اخروی بیان شده است.

آنگاه از منظر قرآنی به تبیین مقام و منزلت والای فاطمه زهرا (س) پرداخته شده و جایگاه خاص ایشان نزد خداوند متعال، پیامبر اسلام (ص)، امام علی (ع) و سایر امامان ترسیم شده است.

نویسنده فاطمه زهرا (س) را حقیقتی ناشناخته توصیف نموده و سخنانی از ایشان در زمینه های مختلف اعتقادی مانند توحید و شناخت امامان معصوم (ع)، قرآن کریم و عظمت آن، نماز و دعا، شیعه، حجاب و رعایت عفاف، آداب و سنن اسلامی، اسرار و فلسفه تشریع احکام الهی، مسایل اخلاقی و مسئله شفاعت، گردآوری نموده است.

وی همچنین به توصیف مقام معنوی فاطمه زهرا (س) در روز قیامت پرداخته و نیز ابعادی از سیره عملی و اخلاقی ایشان را توصیف نموده است.

«مصائب حضرت فاطمه زهرا (ع) در متون اهل سنت»، فاروق صفی زاده، مؤسسه فرهنگی انتشاراتی پازینه، 392 صفحه، رقعی، چاپ اول 1393 این اثر جایگاه و مقام رفیع و منیع مولود قدسی زهرای مرضیه (س) و مصائبی را که بر آن حضرت وارد شده از میان متون اهل سنت استخراج و ارائه کرده
است.

«فاطمه زهرا (ع): مام پدر»، فاضل حسینی میلانی، مترجم منیژه زیبایی، آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهشهای فرهنگی، 272 صفحه، رقعی، چاپ اول، سال1393 رسول خدا (ص) که از روی هوی و هوس سخن نمی گوید. پاره تن خویش حضرت زهرا (س) را گرامی داشت و او را «مام پدرش» توصیف کرد و این نشانه منزلت بزرگ و مقام والای اوست.

«فاطمه تجلی گاه انوار آفرینش»، سید مجتبی برهانی، بیت الاحزان، 616 صفحه، 6 جلد، وزیری، چاپ اول، 1393 کتاب مروری بر زندگانی و فضایل فاطمه زهرا (س)، سیره عملی و اخلاقی و مصایب ایشان است.

در ابتدای کتاب، به بیان دوره های مختلف زندگانی فاطمه زهرا پرداخته شده و تحمل رنج های زیاد توسط این بانوی بزرگ در ادوار مختلف زندگی توصیف شده است. آنگاه به سیره ایشان در زمینه عبادت، رعایت حجاب و عفاف، اطاعت از شوهر، خانه داری، تربیت فرزند، علم، ایمان، تقوا، صبر، شکر، استقامت، ارتباط دائم با خدا و برخی دیگر از فضائل نفسانی ایشان اشاره شده و از منظری روایی و قرآنی به شرح مناقب و کرامات آن بانوی بزرگوار پرداخته شده است.

در بخش دیگری از کتاب به شرح و تفسیر معنای ولایت از لحاظ لغوی، اصطلاحی و قرآنی پرداخته شده و ادله اثبات ولایت و امامت امام علی (ع) و شایستگی همه جانبه ایشان بر سایر صحابه در این زمینه مورد بحث و بررسی قرار گرفته و دفاع تمام قد فاطمه زهرا از امامت و ولایت آن امام و نقد خلافت خلیفه اول با استناد به خطبه فدکیه، تبیین شده است. در ادامه برخی از صفات فاطمه زهرا در زمینه رسیدگی به احوال یتیمان و فقرا و تأمین نیازهای مردم بیان شده است.

«فاطمه زهرا (س) برتر از زیبایی های»، یوسف صدیق عربانی، مارینا، جام جوان، 400 صفحه، وزیری، چاپ دوم 1393.

این کتاب مشتمل بر چهارده فصل از ولادت تا شهادت آن بانوی بزرگ اسلام است.

در این کتاب، فهرستی مختصر از ابعاد گوناگون زندگانی حضرت زهرا (ع) ذکر شده و شرح مختصری در پیرامون هر کدام از این ابعاد بیان شده است.

«فاطمه (ع) اسوه بشر»، عبدالله جوادی آملی، تهیه و تنظیم مهدی آقایی، مرکز نشر اسراء، 260 صفحه، وزیری، چاپ اول 1393

این کتاب در معرفی شخصیت حضرت فاطمه (س) و شامل پنج بخش است. کتاب در فصل نخست با عنوان «کلیات» به بیان مباحثی با عناوین ضرورت شناخت اهل بیت (ع)، گستره شناخت اهل بیت، اهل بیت (ع) بهترین الگوی هدایت، فاطمه (س) آینه تمام نمای اهل بیت، فاطمه (س) الگوی فراجنسیتی و فاطمه (س) الگویی فراتر از زمان و مکان، پرداخته است.

بخش دوم کتاب، به بررسی فضایل و مناقب اهل بیت (ع) و حضرت فاطمه (س) اختصاص یافته است. «حضرت فاطمه (س) در آینه قرآن» عنوان بخش سوم است که طی آن فاطمه (س) در صفای آینه وحی و به روایت آیات و سوره هایی چون آیه تطهیر، آیه مودت، سوره کوثر، سوره قدر و سوره دهر معرفی شده است.

کتاب در بخش چهارم به بررسی و تبیین سیره حضرت فاطمه (س) در ابعاد علمی و معرفتی، تربیتی و آیین همسرداری و اجتماعی و سیاسی پرداخته است.

بخش پنجم کتاب نیز به طرح هفت پرسش و پاسخ پیرامون حضرت فاطمه (س) اختصاص یافته است.

این کتاب زندگانی، فصائل و سیره حضرت فاطمه (س) را شامل می شود. در مقدمه فصل اول آمده است: «فاطمه (س) همانند اهل بیت (س) الگوست؛ زیرا همه ویژگی های امامان همچون علم امام، عصمت و ولایت تکوینی در ایشان جمع بود و تنها امام نبود؛ بنابراین، او برای تمام بشریت الگوست و ما باید از این الگویی که خداوند برای ما به عنوان یک نعمت و هدیه فرستاده بهره بگیریم.


یکی از بخش های خواندنی این کتاب به ازدواج صدیقه کبری (س) و علی مرتضی (ع) اختصاص دارد. نویسنده در این اثر به بیان ویژگی های زندگی مطلوب علوی با مثال زدن از زندگی امام علی (ع) و حضرت زهرا (س) می پردازد و نکات زیبایی از زندگی این دو معصوم بزرگوار را به عنوان درس عبرت برای جوانان امروز نقل می کند.


«حوادث فاطمیه: سیر حوادث شهادت حضرت فاطمه (س)»، مهدی خدامیان آرانی، وثوق، 88 صفحه، رقعی، چاپ اول 1393 این کتاب به تعبیر نگارنده، روایتگر حوادثی است که بر مادر مظلوم مدینه
گذشته است.

در قسمتی از این کتاب با عنوان «درد با فاطمه» می خوانیم: «شب که فرا می رسد، همه جا تاریک می شود. علی (ع) به دیدار فاطمه (س) می رود و در خلوت شب با او سخن خواهد گفت. به راستی او با همسر سفرکرده اش چه خواهد گفت؟ جا دارد او این گونه با او سخن گوید: فاطمه جانم! سرانجام دیشب نیمه شب من از همه چیز باخبر شدم. وقتی در تاریکی شب پیکرت را غسل
می دادم دستم به زخم های بازوی تو رسید. دلم می سوزد چرا که هرگز از زخم بازویت به من چیزی نگفتی.»

«حضرت فاطمه زهرا (ع) در منابع اهل تسنن»، تقی حسینی، سبط اکبر، 84 صفحه،
رقعی، چاپ اول 1393

مؤلف این کتاب می گوید: اهل سنت در تعداد روایات با موضوع فضایل حضرت زهرا (س) شاید از شیعه هم کمی جلوتر باشند؛ زیرا در کتاب های خود احادیث را بیشتر و بالاتر از ما نقل کرده اند. به باور این نویسنده، نگاه کلیشه ای نویسندگان باعث شده است تا اغلب کتاب هایی که با موضوع زندگانی ائمه
(ع) نوشته می شود مورد استقبال مخاطبان قرار نگیرد.

«دانشنامه فاطمی به اهتمام پژوهشکده فرهنگ و اندیشه اسلامی»، زیر نظر علی اکبر رشاد، 504 صفحه در 6 جلد، وزیری، چاپ اول 1393

در این دانشنامه، نگاه جامع و تاریخ مند به همه ابعاد زندگی حضرت زهرا (س) صورت گرفته است.