امضای بخشنامه مشترک در وزارت بهداشت برای کاهش اشتباه دارو پزشکی

به گزارش گروه جامعه ، متن بخشنامه مشترک این دو نهاد به شرح ذیل است:
دارو‌های با هشدار بالا (High-Alert) شامل آن دسته از فرآورده‌های دارویی می‌باشند که بروز اشتباه در مصرف آن‌ها با خطر بالایی از ایجاد آسیب‌های جدی حتی مرگ بیماران همراه می‌باشد. اگرچه ممکن است شیوع اشتباه داروپزشکی (Medication error) ناشی از مصرف دارو‌های با هشدار بالا بیشتر از سایر دارو‌ها نباشد، بروز اشتباه دارو پزشکی با این گروه از دارو‌ها نسبت به سایر فرآورده‌های دارویی با عوارض شدیدتری همراه خواهد بود.

منظور از اشتباه دارو پزشکی (Medication error)، هرگونه رویداد قابل پیشگیری می‌باشدکه ممکن است باعث یا منجر به استفاده نادرست فرآورده دارویی یا ایجاد اثرات زیان آور در بیمار شود. اشتباه دارو پزشکی ممکن است به نحوه عملکرد کارکنان خدمات / مراقبت سلامت و فرآورده دارویی و یا فرآیند‌ها از جمله نسخه نویسی (Prescribing)، دستور دارویی (Order communication)، نسخه برداری ((Transcribing، برچسب فرآورده‌های دارویی (Labeling)، بسته بندی (Packaging)، نامگذاری (nomenclature)، ترکیب کردن دارو‌ها (compounding)، نسخه پیچی (dispensing)، توزیع (distribution)، تجویز دارو (administration)، آموزش (education)، پایش (monitoring) و مصرف فرآورده (Use) مربوط باشد.

براین اساس سازمان غذا و دارو با مشارکت معاونت درمان، به منظور کاهش اشتباه داروپزشکی و ارتقاء ایمنی دارویی بیماران مبادرت به تهیه و تنظیم لیست دارو‌های با هشدار بالا نموده است. برچسب گذاری دارو‌های با هشدار بالا به شرح ذیل انجام خواهد شد:

الف) ضوابط برچسب گذاری برای تمامی دارو‌های با هشدار بالا

۱- برچسب قرمز رنگ باید بر روی جعبه/ قفسه/ کشو/ سبد و یا هرگونه مخزن نگهداری دارو‌های با هشدار بالا مطابق با پیوست شماره (۱)، در قفسه‌های داروخانه، ترالی اورژانس و اتاق درمان دراورژانس، بخش‌ها و واحد‌های بیمارستانی، الصاق شود.

۲- بر روی برچسب قرمز رنگ، نام دارو همراه با قدرت دارویی آن فرآورده، با فونت متناسب با اندازه مخزن به نحوی که از دور قابل خواندن باشد، به رنگ مشکی و زبان فارسی درج شود.

۳- برچسب گذاری این دارو‌ها در داروخانه با نظارت داروساز مسئول فنی داروخانه و اجرای آن توسط ایشان و یا پرسنل تعیین شده از جانب وی انجام خواهد شد.

۴- نظارت بر برچسب گذاری این دارو‌ها در بخش‌های بیمارستانی به عهده سرپرستار و رییس بخش و نحوه نگهداری و اجرای فرآیند‌های مذکور توسط ایشان و یا پرسنل تعیین شده از جانب آن‌ها است.

ب) ضوابط برچسب گذاری برای ۱۲ قلم داروی با هشدار بالا (پیوست ارسال شده شماره ۲) که مشمول الصاق برچسب بر روی هر آمپول یا ویال فراورده تزریقی می‌باشند:
برای این ۱۲ داروی تزریقی، ضروری است علاوه بر رعایت موارد مندرج در بند (الف) این بخشنامه، الصاق برچسب

هشدار بر روی هر آمپول یا ویال، دراورژانس، بخش‌ها و واحد‌های بیمارستانی، بطور جداگانه منطبق با ضوابط ذیل برای دارو‌های مطابق با پیوست ارسال شده شماره (۲) انجام پذیرد:

۱- نحوه برچسب گذاری و اندازه برچسب بر روی این دارو‌ها باید به صورتی باشد که مشخصات مندرج بر روی آمپول و یا ویال را نپوشانده و باعث مخدوش و ناخوانا شدن هیچ یک از مندرجات روی فرآورده نشود. تصاویر پیوست ارسال شده شماره (۳) به عنوان الگو‌های پیشنهادی ارائه شده اند.

۲- برچسب هشدار دارو‌های مذکور، می‌بایست به رنگ قرمز و فاقد هرگونه نوشته، از قبیل: نام دارو یا عبارت «داروی با هشدار بالا» و ... باشد.

۳- برچسب نباید به سهولت از بدنه ویال یا آمپول جدا شود و می‌بایست قابلیت چسبندگی مطلوبی داشته باشد.
هدف از اجرای این بخشنامه، اعمال دقت بیشتر به هنگام مصرف دارو‌های با هشدار بالا و پیشگیری از وقوع اشتباه دارو پزشکی است. لازم به ذکر است، اجرای این ضابطه نافی سایر وظایف پرسنل پزشکی در ارائه خدمات دارویی، چک مستقل دوگانه دارو و نگهداری دارو‌های با هشدار بالا به نحوی که به سهولت در دسترس کارکنان نباشد، نخواهد بود.