برکناری بشار اسد محوری ترین بحث در مذاکرات ژنو ۸

به گزارش گروه فضای مجازی ، حسن هانی زاده در یادداشت روزنامه حمایت نوشت: مذاکرات معارضان سوریه و دولت این کشور در ژنو در حالی برگزار شد که مخالفان دولت سوریه همچنان بر سر تدوین یک نقشه راه مشترک برای آینده سیاسی این کشور دچار اختلاف ریشه‌ای هستند.

 

این مذاکرات تحت عنوان "ژنو ۸" با حضور "استفان دیمیستورا" نماینده دبیر کل سازمان ملل در امور سوریه روز سه‌شنبه آغاز شد و هیئت نمایندگی دولت سوریه نیز به ریاست "بشار الجعفری" نماینده دائم سوریه در سازمان ملل با یک روز تأخیر وارد ژنو گردید.

 

گفتنی است؛ هیئت مخالفان سوریه دو روز قبل از آغاز مذاکرات ژنو ۸ در ریاض پایتخت عربستان تشکیل جلسه دادند و با صدور بیانیه‌ای بر پیش‌شرط خود برای برکناری بشار اسد از ریاست جمهوری سوریه تأکید کردند. هیئت موسوم به ریاض تلاش کرد تا مخالفان دولت سوریه را در قالب یک هیئت مشترک متمرکز کند، اما دیدگاه افراد شرکت‌کننده در خصوص آینده سوریه کاملاً با یکدیگر متفاوت است.

 

بر اساس جدول کار هیئت مخالفان، گفتگو‌های ژنو باید دربرگیرنده موضوعات سیاسی، بشردوستانه، قانون اساسی جدید و برگزاری انتخابات آینده ریاست جمهوری بدون حضور "بشار اسد" باشد.

این امر یعنی کناره‌گیری بشار اسد، محوری‌ترین نقطه اختلاف بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی و نیز مخالفان دولت سوریه تلقی می‌شود، زیرا در نشست اخیر سران ایران، ترکیه و روسیه در سوچی روسیه بر بقای بشار اسد در قدرت تأکید شده بود. عربستان سعودی به‌عنوان یکی از بازیگران تخریبی بحران سوریه، مخالفان این کشور را به اصرار برای کناره‌گیری بشار اسد از قدرت تشویق کرد درحالی‌که ریاض اخیراً دیدگاه‌های خود را در مورد بشار اسد تغییر داده بود. "محمد بن سلمان"، ولیعهد و "عادل الجبیر"، وزیر خارجه عربستان اخیراً در یک چرخش ناگهانی اعلام کردند که موضوع برکناری بشار اسد در روند مذاکرات ژنو جایی نخواهد داشت.

 

این موضع‌گیری موجب شد تا "ریاض حجاب"، سرشناس‌ترین رهبر معارضان موسوم به "هیئت ریاض" از ریاست این مجموعه استعفا دهد، چراکه یکی از خواسته‌های گروه ریاض، برکناری بشار اسد از قدرت بود. اکنون، اما مذاکرات ژنو ۸ در حالی آغازشده که شرایط میدانی سوریه کاملاً تغییر کرده و دولت سوریه و محور مقاومت با سرکوب گروهک تکفیری- وهابی داعش در دیرالزور و البوکمال، ابتکار عمل را در دست گرفته‌اند. طبیعی است تغییر شطرنج نظامی و میدانی سوریه به سود محور مقاومت، تأثیر سیاسی خود را بر روند مذاکرات مخالفان و دولت سوریه چه در «ژنو» و چه در «آستانه» باقی خواهد گذاشت.

 

از طرفی، مقوله کاملاً روشنی در مذاکرات سیاسی وجود دارد و آن اینکه هر گروهی که ابتکار عمل میدانی را در دست دارد، می‌تواند شرایط خود را برطرف دیگر بازنده میدان دیکته کند. از مذاکرات ژنو ۷ تاکنون صحنه میدانی و نظامی کاملاً تغییر کرده و اکنون تنها کمتر از ۱۰ در صد از اراضی سوریه در دست گروهک‌های تروریستی جبهه النصره، داعش، جیش الاسلام، فیلق الرحمان، لواء التوحید و ارتش آزاد سوریه باقی‌مانده است. از سوی دیگر جمهوری اسلامی ایران و روسیه به‌عنوان دو بازیگر اصلی بحران سوریه برای سرکوب گروهک‌های تروریستی هزینه‌های زیادی متحمل شده‌اند و تحت هیچ شرایطی، پیش‌شرط‌های گروه‌های مخالف سوریه که در عرصه‌های میدانی شکست‌خورده‌اند را قبول نخواهند کرد.

 

آمریکا و عربستان نیز که در تقویت گروهک‌های تروریستی نقش پررنگی ایفا کرده‌اند، با فرانسه و ترکیه بر سر آینده بشار اسد دچار اختلاف شده‌اند، زیرا فرانسه و ترکیه به این نتیجه رسیده‌اند که برکناری بشار اسد، بحران را در سوریه تشدید خواهد کرد. عربستان در طول بحران ۷ ساله سوریه تاکنون بیش از ۴۰ میلیارد دلار کمک مالی در اختیار گروهک‌های تروریستی قرار داده، اما نه‌تن‌ها نتیجه‌ای از این کمک مالی گسترده نگرفته، بلکه اساسی‌ترین گروهک تروریستی تکفیری یعنی داعش، عملاً شکست سختی خورد. ترکیه هم نسبت به کمک تسلیحاتی آمریکا به حزب دموکراتیک کرد سوریه مظنون شده و معتقد است واشنگتن قصد دارد یک حاکمیت فدرالی برای کرد‌های سوریه در امتداد مرز‌های مشترک سوریه و ترکیه ایجاد کند. ازاین‌رو بود که دولت رجب طیب اردوغان طی یک سال اخیر، به دیدگاه‌های ایران و روسیه در خصوص حل سیاسی بحران سوریه نزدیک شده، چون شکل‌گیری یک دولت فدرالی کرد در مناطق ادلب، جرابلس و حلب را تضعیف‌کننده امنیت ملی خود می‌داند.

 

مجموعه رخداد‌های اخیر سوریه و تغییر شطرنج میدانی در کنار ناامیدی مخالفان سوریه از آینده این کشور، نشان می‌دهد که خروجی مذاکرات ژنو ۸، قابل‌قبول نخواهد بود. از سوی دیگر، مخالفان داخلی سوریه که به‌عنوان معارضان ملی از انسجام بیشتری در داخل سوریه برخوردار هستند، هرگونه راه‌حل فراملی را مغایر با منافع ملی این کشور می‌دانند و اعتقاد دارند انتقال قدرت در سوریه باید در یک فرایند زمانی طولانی‌تری صورت گیرد؛ لذا به نظر می‌رسد هیئت دولت سوریه در مذاکرات ژنو ۸ سقف مطالبات خود را افزایش خواهد داد، با درخواست مخالفان برای بحث پیرامون آینده بشار اسد به‌شدت مخالفت خواهد کرد و این امر قطعاً به شکست مذاکرات ژنو ۸ و ناکامی مجدد مخالفان منجر خواهد شد.

 

منبع:روزنامه حمایت

 

 

: انتشار مطالب و اخبار تحلیلی سایر رسانه های داخلی و خارجی لزوماً به معنای تایید محتوای آن نیست و صرفاً جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه ای منتشر می شود.