ایجاد دوگانگی شخصیت در فضای مجازی

: پنجمین همایش «رایانه در زندگی من» با بررسی تاثیر شبکه های اجتماعی در فرزندان، در فرهنگسرای فناوری اطلاعات برگزار شد.

به گزارش   در ابتدای این نشست رضا رحیمی پژوهشگر و مدرس دانشگاه گفت: طبق پیش بینی هایی که موسسات معتبر اروپایی و آمریکایی اعلام کرده اند، ایران در پنج سال آینده جزو 6 کشور اول دنیا در استفاده از فناوری های دیجیتالی است. بنابراین شما هرچه قدر فرزندان خود را محدود کنید، باید بدانید این محدودیت موقتی است و وقتی او بزرگ شود دیگر نمی توان او را محدود کرد. پس بدانید که این اتفاق می افتد. امروز باید بدانید که اینترنت در دست فرزندان شما خواهد بود، چه بخواهید و چه نخواهید!

والدین باید آگاهی داشته باشند
وی در ادامه گفت: الان بحثی شکل گرفته است، تحت عنوان ."second life" یعنی "زندگی دوم". این زندگی در چند سال آینده به شدت گسترش پیدا می کند. یعنی همین الان ما مولفه های آن را می بینیم. همین بازی های رایانه ای یا موبایلی که کودکان انجام می دهند، مولفه ها و نشانه های زندگی دوم است.پس "second life" شکل می گیرد و خود اروپایی ها و آمریکایی ها می گویند ما راجع به آن هیچ چیز نمی دانیم! یعنی فضا آنقدر مبهم است که نمی شود گفت: خوب است یا بد! ایران به شدت به آن سمت می رود. تعداد گوشی های هوشمند ایرانیان به نسبت جمعیت بیشتر از آمریکا و کشورهای اروپایی است. پس شما به عنوان والدین باید اطلاع کافی داشته باشید، زیرا اگر اطلاعات شما نسبت به این مقوله کم باشد خیلی راحت توسط فرزندانتان دور می خورید. امروزه در آمریکا و اروپا که بستر بازتری به جامعه ما دارد، برخوردهای سلبی با این مقوله می افتد، یعنی محدودیت های زیادی دارد ایجاد می شود، هم به شکل فیزیکی و هم در بحث های فرهنگی. کشور فرانسه فیلمی در مورد فضاهای مجازی ساخت با عنوان "بهشت سیاه" و این نشان می دهد، به این نتیجه رسیده است که آسیب هایی دامنگیر این کشور شده است.

فرزندان ما وارد جامعه دانشی شده اند
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: در طول 25 سال گذشته ما با چندجامعه برخورد کرده ایم. یکی جامعه اطلاعاتی. نسل ما جلو تلویزیون می نشستیم و هر چه نشان می داد، می دیدیم و ما نقشی در محتوای آن نداشتیم. اما امروزه رغبت کودکان به این فضا کم شده است، زیرا فضایی که آنان در آن زندگی می کنند، متفاوت است. جامعه بعدی، جامعه دانشی است. یعنی فرد فقط بیننده نیست و بر آن چه می بیند، تاثیرگذار است. وقتی فرد وارد این فضا می شود، قدرت انتخاب دارد و یکی از دلائلی که رغبت به سینما کم شده است، همین است. نسل ما پرورش یافته جامعه اطلاعاتی است اما نسل فرزندان ما پرورش یافته این جامعه به اضافه جامعه دانشی هستند.یعنی از جامعه ای که ما داشته ایم خوششان نمی آید و دوست دارند تاثیر گذار باشند.

بازی های رایانه ای تاثیر گذاری زیادی بر کودکان دارند
وی افزود: مثلا وقتی که یک بازی می بینند، خودشان راجای آن شخصیت ها می گذارند. چند سال پیش بازی به اسم "سیزم" رواج پیدا کرد و بین بچه های دوره راهنمایی و دبیرستان خیلی رایج شد.حتی خیلی از خانواده ها این سی دی را می گرفتند و می گفتند: زبانت قوی می شود! بعدا راجع به این بازی تحقیقی انجام شد و دیدند که افت تحصیلی، مشکلات روحی بسیار زیادی بین بچه هایی که تحت تاثیر این بازی بودند، اتفاق افتاده بود. الان بازی های زیادی در گوشی ها و کامپیوتر بچه وجود دارد و ما بعضی وقت ها برای اینکه کودکان را سرگرم کنیم او را ترغیب به بازی می کنیم. اینها علائم بسیار خطرناکی است و به شدت هوشیاری ما را می طلبد.اگر یک روز بازی "سیزم" بود امروز چندین بازی پیشترفته تر، جذابتز و پیچیده تر وجود دارد و تاثیر گذاری بیشتری وجود دارد.

فضای مجازی دوگانگی شخصیت ایجاد می کند
این پژوهشگر به خصوصیات فضای مجازی اشاره کرد و گفت: در فضای مجازی هر کس خود را آنگونه که دوست دارد، معرفی می کند. بعد از یک مدت وقتی زمان زیادی را با آن شخصیت مجازی سپری می کند، قسمت زیادی از شخصیت واقعی را به خود اختصاص می دهد. وقتی از آن فضا بیرون می آید و با واقعیت ها مواجه می شود، دچار دوگانگی شخصیت می شود و مشکلات روحی و روانی از اینجا شکل می گیرد. اگر شما پروفایل فرزندان خود را چک کنید، متوجه می شوید که خیلی از آن واقعی نیست. شخصیتی که آنها برای خود در فضای مجازی می سازند یک شخصیت آرمانی است و هرچه زمان بیشتری را با آن شخصیت بگذرانند، برایشان بیشتر جا می افتد و اینکه در فضای واقعی خودشان را آنگونه که هستند، بپذیرند سخت تر می شود. این نگرانی ها در کشور های غربی هم وجود دارد به طوری که مراکز رسمی برای این کار شکل گرفته است.در بسیاری از کشور ها مراکز بازپروری و ترک اینترنت وجود دارد.

کاربران ایرانی در 11 سالگی وارد سایت های غیر اخلاقی می شوند
رحیمی در ادامه به بیان آماری از یک تحقیق موسسه آمریکایی با عنوان "موسسه خانواده امن" پرداخت و گفت: بر اساس این تحقیق 12% از سایت های دنیا بالاترین آمار غیر اخلاقی را دارد که دیدن آن برای بزرگسالان هم توصیه نمی شود. هر سال بیش از 480 میلیون صفحه در این فضا با این محتوا در اینترنت شکل می گیرد.89 % از محتوای چت روم ها و شبکه های مجازی مثل وایبرها و ... محتوای غیر اخلاقی و خشونت آمیز است.34% از کاربران اینترنت بدون اینکه بخواهند به سمت فضاهای غیر اخلاقی می روند.
وی افزود: در تحقیق دیگری که در ایران صورت گرفت، مشخص شد که کاربران به طور متوسط در 11 سالگی وارد سایت های غیر اخلاقی می شوند. 90 % کودکان 8 تا 16 سال در غیاب والدین خود به سمت سایت های غیر اخلاقی می روند. تعداد کاربران شبکه وایبر در ایران طبق آمار اعلام شده 9 میلیون نفر است.وایبر یک شبکه اسراییلی است و بیشتر کاربران این شبکه در دنیا ایرانی ها هستند.غربی ها خود با این شبکه ها مقابله می کنند. اولین نکته ای که برای آنها اهمیت دارد زمان است. وقتی شخصی چند ساعت از وقت خود را در فضای مجازی می گذراند، وقت مفید خود را از دست می دهد و دیگر اینکه چند ساعت از فضای واقعی فاصله گرفته است و به سمت فضایی که آسیب دارد رفته است. ما با گروه هایی که ایجاد می کنیم اطلاعات را دسته بندی شده به آنها تحویل می دهیم. آنها این شبکه ها را به صورت رایگان در اختیار ما قرار می دهند تا خیلی آسان اطلاعات ما را به دست بیاورند.

اجازه ندهید فرزندتان تنها بماند
این پژوهشگر در پایان به ذکر چند گام موثر برای مقابله با آسیب های فضای مجازی بر فرزندان اشاره کرد و گفت: اولین گام این است که اطلاع داشته باشیم. گام بعدی این است که اجازه ندهیم فرزندمان گوشی به دست به رختخواب برود. کامپیوتر را در اتاق خواب او قرار ندهید. هر چند وقت یکبار سایت هایی که فرزندتان جستجو کرده است را چک کنید. فرزندتان را به جمع های سالم ببرید و اجازه ندهید خیلی با خودش تنها باشد.اگر فرزند کوچکی دارید روزانه 2 ساعت با او بازی کنید تا کاملا تخلیه شود. گام سوم این است که اگر در خانه ماهواره دارید، خودتان شبکه هایی که مناسب نیستند نبینید تا فرزندانتان نیز به تماشای آنها ترغیب نشوند و این قطعا تاثیر گذار خواهد بود. اگر می خواهید فرزندان سالم داشته باشید خودتان هم رعایت کنید. اگر شما فضایی در خانه ایجاد کنید که فرزندتان به این نتیجه برسد که او را درک می کنید و با شما احساس راحتی کند، به شما نزدیک می شود و به سمت فضاهای مجازی نمی رود.