چگونه گوش درد کودکان را مداوا کنیم؟
به گزارش خبرنگار گروه فضای مجازی ،گفته میشود تعداد زیادی از کودکان تا ۳ سالگی به درجاتی از عفونت گوش مبتلا میشوند. میکروبها، باکتریها و ویروسها میتوانند در قسمت گوش میانی با فعالیت خود گوش کودک را دچار عفونت کرده و سبب گوش درد شوند.
برخی مواقع عفونت هایی که به مایع پشت پرده گوش سرایت میکند، میتواند عامل گسترش باکتری شود و به شکل گوش درد علامت بیماری را ظاهر سازد. از جمله عفونت های مسبب این حالت در کودکان، عفونت های حاصل از ایکولای و پنوموکوک است. گاهی عفونتهایی ظاهرا غیر مرتبط با گوش نیز در قسمتی دیگر از بدن یافت میشود که میتواند اثراتی بر قسمت میانی گوش بگذارد و مسبب گوش درد در کودکان شود؛ عفونتهای ناشی از سیستم تنفسی از این دست به شمار می رود. همچنین سرماخوردگی هم ممکن است اثراتی بر احساس گرفتگی، عفونت و گوش درد در این ناحیه داشته باشد.
در نوزادان و شیرخواران متخصصان بر این باورند که اختلالات مادرزادی همچون مشکلاتی که حین شکلگیری شیپوری گوش ممکن است، برای جنین رخ دهد، میتواند عامل ایجاد دردهای ناشی از آن در قسمت میانی گوش شود؛ البته آنها تاکید دارند که این مورد کمتر رخ میدهد، ولی برای اطمینان از علت ایجاد گوش درد معاینه توسط پزشک لازم است تا مشکلات و ناهنجاریهای شنوایی باعث ایجاد اختلال و مشکل در صحبت کردن کودک در سنین بالاتر نشود.
علائم گوش درد
اگرچه برخی کودکان بزرگ تر میتوانند با همان دایره لغات محدود خود احساس درد در ناحیه گوش خود را به والدین نشان دهند، اما در نوزادان هم تشخیص گوش درد با دقت والدین چندان مشکل نیست. از جمله این علائم، گریههای گاه و بیگاه بخصوص در شب است که اگر با نا آرامی مداوم و حرکت دادن دست به سوی گوش همراه شود، میتوان احتمال داد کودک از مشکلی در این ناحیه رنج میبرد و برای معاینه بهتر و دقیقتر از سوی پزشک اقدام کرد.
گوش درد های عفونی علامتهای واضحتر دیگری نیز دارد که مشخصترین آنها تب در کودکان است. این نوع از مشکلات در حالتهای اولیه با اختلال در خواب و اشتها نیز نمود پیدا میکند. کودک ممکن است بارها از خواب بیدار شود و شروع به ناآرامی کند یا برای خواب سرش را به دفعات به این سمت و آن سمت متمایل کند، رغبتی به خوردن شیر نشان ندهد یا اگر بزرگتر است حرکت دادن فک برای جویدن غذا باعث احساس ناراحتی و درد در قسمت گوش وی شود و در نتیجه اشتهایی در خوردن نشان ندهد. هرقدر سن کودک کمتر باشد و مشکل شدیدتر، گریه کردن او به عنوان علامت و نشانه وجود مشکل بیشتر است.
در صورتی که عفونت شدید و چرکی باشد نیز احتمال خروج چرک یا ترشحاتی بدبو از گوش وی نیز بیشتر است. البته باید حواستان باشد که برخی عفونت ها حتی علامت تب یا درد را نیز با خود ندارد؛ به عنوان مثال خروج ترشح چرکی و ابتلا به اوتیت سروز یکی از همین موارد است، اما به دلیل وجود چرک و مشکلاتی که پرده گوش را درگیر میکند، کم شدن میزان شنوایی کودک و حساسیت یا واکنش نشان دادن او به صداها به عنوان علامت بروز مشکل باید مد نظر قرار گیرد.
در اوتیت احتمال پارگی پرده گوش زیاد است با این حال حتی اگر معالجهای صورت نگیرد، محل پارگی معمولا توسط خود بدن ترمیم میشود، ولی بخشی از قدرت شنیدن اصوات کم میشود و به همین دلیل حتی در این صورت نیز نباید درمان آن را با تصور ترمیم خودبهخود به تاخیر انداخت.
شاید جالب باشد بدانید یکی از علائمی که حین ابتلا به گوش درد بخصوص از نوع چرکی یا عفونی در بسیاری از کودکان مشاهده میشود، اختلال در حفظ تعادل است. این مشکل عمومیت ندارد، اما احتمال و اتفاقی بسیار شایع است و نشان از گسترش عفونت دارد.
گوش درد در کودکان گاهی خود را با التهاب و قرمزی پوست ناحیه گوش نشان میدهند که این مورد هم میتواند علامت خوبی برای والدین باشد. بوییدن گوش کودک هرازگاه از سوی والدین برای اطمینان از سلامت وی یا پیگیری معاینه و مراحل درمان گوش درد قبل از وخامت بیماری میتواند راهکاری مفید باشد و در صورت خروج مایع از گوش حتی بدون علامتهای مذکور همچون درد و… معاینه او را به تاخیر نیندازید.
درمان گوش درد
بیماری ها یا مشکلات گوش درد در کودکان که میتوان آنها را با احساس بوی بد، ناآرامی، گریه، دست بردن به سمت گوش، تغییر وضعیت سر برای خلاصی از درد و… خلاصه علائم ذکر شده متوجهشان شد، ممکن است موقت و در صورت عدم تشخیص بهنگام یا درمان مناسب مزمن شود و شنوایی و در پی آن حتی تکلم کودکتان را به خطر اندازد. بنابراین اگر مواردی احتمالی از درد در ناحیه گوش را در کودکتان مشاهده کردید بهتر است معاینه از سوی پزشک متخصص را پیش گیرید.
زمانی که به پزشک دسترسی ندارید، استفاده از شیوه کمپرس گرم میتواند اندکی از احساس درد را در کودک کاهش دهد. پارچهای تمیز را چندلا کنید یا از حولهای کوچک استفاده کنید و با کمی گرم کردن (به اندازه تحمل کودک نه تحمل خودتان)، آن را روی گوش کودک بگذارید، اما حتما به خاطر بسپارید که به هیچ وجه روشی قدیمی را که هنوز هم از سر ناآگاهی به زوجین جوان و نگران توصیه میشود، پیش نگیرید؛ فوت کردن دود سیگار در گوش نوزاد! دود سیگار نهتنها برای بزرگسالان مضر است، بلکه به طور خاص برای کودکان و نوزادان بسیار مشکل آفرین است و اگر گوش درد کودک به دلیل عفونت باشد، پیامدهای خطرناک آن را بیشتر میکند.
پس از دسترسی به مراکز درمانی، پزشک در این مواقع با دستگاهی مخصوص به نام اتوسکوپ، گوش کودکتان را بررسی میکند تا از سلامت او یا وجود عفونت، زخم، سوراخشدگی پرده، اختلال ساختاری و هر علت دیگری که باعث ایجاد مشکل شده، اطمینان حاصل کند.
هرچند اغلب پزشکان سعی میکنند برای نوزادان از داروهای کمتری استفاده کنند، اما در صورت وجود اختلال در سلامت گوش و تجویز دارو یادتان باشد مراحل درمان و مصرف دارو را با مشاهده بهبودی کودک رها نکنید و موارد تجویزی را تا انتها و تمام شدن داروها پی بگیرید. در میان این داروها ممکن است برای رفع چرک آنتیبیوتیکهایی چون آموکسی سیلین تجویز شده باشد که در میزان و ساعت مصرف آن نهتنها بزرگسالان، بلکه با حساسیت بیشتری در خردسالان نیز باید دقت بیشتری کرد.
۶ توصیه برای حفظ بهداشت و سلامت گوش کودکان
۱ـ نوزادان به دلیل آنکه سیستم ایمنی بدنشان هنوز به طور کامل فعال و مقاوم نیست، بیشتر در معرض خطر هستند. در زمینه عفونت های گوش این خطرات را میتوان با جدی گرفتن واکسیناسیون بخصوص در برابر آنفلوآنزا کاهش داد.
آنفلوآنزا که نوعی سرماخوردگی هم محسوب میشود، علاوه بر ایجاد عفونت و گوش درد میتواند مشکلات جدی برای کودکان داشته باشد و بهتر است فرزندتان را پیش از ابتلا در برابر آن واکسینه کنید. زمانی که کسی در محیط بازی یا زندگی یا خانواده دچار سرماخوردگی شده، لازم است کودکتان را برای جلوگیری از ابتلا به سرماخوردگی و عدم بروز عفونت و گوش درد از فرد مبتلا دور نگاه دارید؛ زیرا یکی از عوامل بروز گوش درد در کودکان، سرماخوردگی است.
۲ـ وقتی خندهها و گریههای کودکی گرمابخش محیط خانواده می شود، بسیاری از اطرافیان علاقه نشان میدهند او را در آغوش گیرند، ببوسند و… اغلب مواقع لمس اعضای صورت وی بخصوص بینی، گونه و گوش ها امری معمول به شمار میرود. نه تنها اقوام بلکه پدر و مادر کودک نیز لازم است همواره پیش از لمس نوزادان، دست خود را بشویند تا از انتشار باکتریهایی که خود به آنها مقاوم شدهاند و انتقال آن به نوزاد پیشگیری کرده باشند.
۳ـ یکی از اشتباهاتی که نهتنها اغلب مادران جوان بلکه برخی مادران باتجربه نیز انجام میدهند شیر دادن به نوزاد در حالت خوابیده است. این کار میتواند علاوه بر خطراتی که در جریان بلع شیر به وجود میآورد و مشکلاتی که برای مراحل گوارش آن خواهد ساخت، موجب ریزش قطرات به درون گوش کودک شود و در حالی که مادر از آن مطلع نیست، سبب ایجاد مشکل و در صورت تکرار چرک و عفونت شود. اگر شما هم جزو اینگونه افراد هستید همین امروز لازم است طریقه شیر دادن به شیرخوار خود را تغییر دهید.
۴ـ حفظ مداوم بهداشت و مراقبت از انتشار عواملی که باعث تهدید سلامت کودکان میشود نیز از دیگر مواردی است که میتوان با رعایت آنها علاوه بر تضمین سلامت فرزندتان از مسائلی چون آلودگی محیطی، دود سیگار و ایجاد عفونت در گوش او جلوگیری کرد.
۵ـ شنا در استخر، استحمام و گاهی در معرض باران شدید قرار گرفتن کودکان نیز نه همیشه، اما در مواردی ممکن است به دلیل خشک نکردن آب درون گوش منجر به ایجاد محیطی برای رشد میکروب ها یا باکتریها شود. البته نیازی نیست که برای خشک کردن قطرات احتمالی آب وارد شده به بخشی از گوش خیلی شدت و حدت نشان دهید؛ زیرا مکانیسم گوش انسان به گونهای است که در برابر ورود بسیاری از مواد همچون آب واکنش مناسبی نشان میدهد و چربی خاصی که در این محیط وجود دارد، به طور معمول باعث پیشگیری از ورود قطراتی چون آب به عمق گوش میشود. بهتر است در این مواقع از ژلاتینها یا موم های بهداشتی مخصوصی استفاده کرد که در داروخانه ها موجود است. بهکارگیری این موم ها بخصوص در مواقعی مفید است که گوش کودکتان از پیش دچار التهاب عفونی شده و استحمام سبب التهاب بیشتر و ابراز درد بیشتر در کودک میشود.
۶ـ هرگز از وسایلی چون گوش پاک کن برای تمیز کردن گوش کودکتان استفاده نکنید. این وسایل علاوه بر آنکه اغلب از پنبه در آنها استفاده شده میتوانند پرزهای پنبه را در حین تمیز کردن و نظافت گوش در مجرا باقی بگذارند و به جای نظافت آن خود تبدیل به عاملی برای ایجاد عفونت یا گوش درد شوند؛ صرفنظر از اینکه احتمال آسیب رساندن به پرده گوش کودکان هم در این موارد وجود دارد. کار بهتر این است که نوک انگشتتان را با تکهای پارچه بهداشتی بدون پرز و کوچک بپوشانید و با آن تنها بخش جلویی گوش را تمیز یا خشک کنید و از دستکاری به عمق آن خودداری کنید.
منبع : جام جم
