چطور شد که شجریان جای شهرام ناظری را گرفت؟!

: شهرام ناظری در تازه ترین گفتگوی خود که به بهانه خوانش ترانه تیتراژ "ایران برگر" انجام شده است با مرور خاطراتی از این سخن گفته که در ابتدا بنا بود او قطعات آوازی فیلم "دلشدگان" علی حاتمی را بخواند اما به دلیل سفر به خارج از کشور، شجریان جایگزین وی شد!

به گزارش شهرام ناظری تیتراژ پایانی فیلم سینمایی «ایران برگر» به کارگردانی مسعود جعفری جوزانی و آهنگسازی ارشک رفیعی را خواند.

شهرام ناظری در مورد خواندن تیتراژ پایانی فیلم «ایران برگر» گفت: جوزانی به عنوان مردی که بالاخره با گذراندن تجربیات مختلفی در همه جای دنیا، ولی هم‌چنان آن روح اصیل ایرانی خودشان را حفظ کرده‌اند و یک روحیه قلندرواری دارند که من خیلی دوست دارم و باب ذائقه من است. از طرف دیگر دلیل علاقه خاص من به آقای رفیعی این است که در کنار موسیقی، رمان‌نویس و اهل ادب و ادبیات هستند و در عرض این پنج، شش سالی که ایشان را می‌شناسم؛ تجربیاتم را در اختیارشان قرار داده‌ام. از یک طرف آقای جوزانی و از طرف دیگر آقای رفیعی، در واقع همه آن چیزهایی است که من دوست دارم. به خصوص شعر این اثر که مربوط به «سیاوش کسرایی» است که از علایق خود بنده است. در واقع این اثر، موردی ارزشمند و زیبا برایم محسوب می‌شود.

وی هم‌چنین گفت: شعر این قطعه از سروده‌های «سیاوش کسرایی» است و ایشان یکی از عزیزان وگوهرهای یک‌دانه ایران زمین است. من هم طبیعتاً به «سیاوش کسرایی» ارادت دارم.
ناظری در مورد ارشک رفیعی آهنگساز فیلم سینمایی «ایران برگر»، اظهار داشت: ما قبلاً با ایشان بر روی اشعار «نیما یوشیج» کار کرده‌ایم، وی قبل از کار آهنگسازی در درجه اول، ادیب و رمان‌نویس است؛ چون بنده نسبت به ادبیات حساس هستم و دقت و توجه خاصی دارم، در نتیجه با موسیقی‌دان‌هایی که با ادبیات آشنا هستند، راحت‌تر می‌توانم، ارتباط برقرار کنم. و این یکی از دلایلی است که چند سال است با هم‌دیگر کار می‌کنیم و به عنوان کسی که تجربیات بیشتری داشته است، تجربیاتم در اختیارشان قرار داده‌ام. البته قبلاً اثری را برای بزرگداشت و یادواره پدر شعر امروز ایران «نیما یوشیج» به همراه آقای رفیعی آماده کرده‌ایم که در آینده خیلی نزدیک منتشر خواهد شد.

قرار بود برای "دلشدگان" بخوانم که نشد
شوالیه آواز ایران در ادامه اظهار داشت: در گذشته نیز قرار بود در آثار سینمایی ارزشمندی حضور داشته باشم که بنا به دلایلی به سرانجام نرسید. قبلاً علی حاتمی توسط جمشید مشایخی از من خواست که برای اجرای قطعاتی از موسیقی در فیلم سینمایی «دلشدگان» شرکت بکنم ولی چون سفر آمریکا را در پیش داشتم و سه ماه در ایران حضور نداشتم، وقتی که برگشتم چنین قسمت نبود، من این قطعات را اجرا نمایم و دوستان هنرمند دیگری این قبول زحمت را کرده بودند.

شهرام ناظری در مورد رابطه‌اش با سینما گفت: چون این افتخار را داشته‌ام که چندین سال رفت و آمد خانوادگی با بهرام بیضایی داشته باشم؛ در نتیجه این معاشرت‌ها خیلی بر روی من تأثیر خوبی داشته است. خیلی عاشق نوشته‌ها به خصوص فیلمنامه‌های ایشان، کارگردانی و طرز تفکرشان هستم. در حقیقت ایشان یکی از کسانی بوده است که در زمینه تئاتر و سینما روی من تأثیر گذاشته است.

«شهرام ناظری» در پایان تأکید کرد: در نتیجه مشخص است که من به تئاتر و سینما نمی‌توانم، بی‌علاقه باشم و پایه این علاقه نیز از آن جا شروع شد. واقعاً ایشان دایره‌المعارفی از کلیه فرهنگ‌هایی است که در ایران وجود دارد. فقط به عنوان یک کارگردان و یا فیلم‌نامه‌نویس در مورد ایشان حرف نمی‌زنند؛ بلکه ایشان یکی از آدم‌های استثنایی ایران زمین است که واقعاً شبیهش خیلی کم و انگشت‌شمار است، امثال شفیعی کدکنی، بهرام بیضایی و حمید سمندریان افرادی هستند که در هر قرن تعداد این گونه افراد خیلی انگشت‌شمار است.

مسعود جعفری جوزانی: شهرام ناظری در ژرفای قلب من جای دارد
مسعود جعفری جوزانی در مورد صدای شهرام ناظری بر روی تیتراژ پایانی فیلم سینمایی «ایران برگر» گفت: شهرام ناظری یک اتفاق است و یک پدیده هنری در کشور ما محسوب می‌شود. آدمی است با اصالت‌های ویژه موسیقی ایرانی و کسی است که با خلاقیت و استعدادی که دارند، جزو افراد نادری هستند که با نوآوری و خلاقیت خود، موسیقی ایران را بسط و گسترش داده‌اند. افتخار بزرگی است و ایشان با خواندنشان به فیلم ما بها دادند و من عاشقانه کار ایشان را دوست دارم؛ یکی از طرفداران پر و پاقرص ایشان هستم و همیشه کارشان را با علاقه و شیفتگی ویژه‌ای دنبال کرده‌ام.
وی هم‌چنین گفت: وقتی که آقای ناظری برای فیلم ما خواندند، به نظر من بیش‌تر ایشان با حضور، لطف، متانت و بزرگواری‌شان به فیلم ما بهای بیشتری دادند. من هر چقدر که بگویم کم است، درباره کسی که همیشه دوستش داشته‌ام. وی کسی است که هنوز که دلم می‌گیرد در ماشینم آلبوم «گل صد برگ» را گوش می‌دهم.

کارگردان فیلم «ایران برگر» در ادامه افزود: وقتی که آقای ناظری برای «ایران برگر» خواندند، البته شاید به نوعی شگفت‌زده نشدم؛ چون قبلاً اعمالی هم که ایشان به عنوان پاک‌دل، پاک‌نهاد و پاک‌دست در کارهای دیگرشان انجام داده بودند؛ نشان می‌داد که ممکن است که اقدام به چنین کارهایی بکنند که حتی بدون دریافت وجهی و حتی بدون تصور این که درباره دریافت چیزی بحثی بشود، افتخار دادند و برای فیلم ما این آواز زیبا را خواندند.
جوزانی در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد: «شهرام ناظری» در ژرفای قلب من جای دارد، ایشان یکی از پدیده‌های استثنایی در عالم هنر و موسیقی ایران زمین است؛ در واقع ایشان به عنوان پایگاه هنر و یک شخصیت جهانی محسوب می‌شود و کسی است که به انسان‌ها آرامش می‌دهد. بصیرت ویژه‌ای که در سخن و اعمالشان وجود دارد؛ کلماتی که از دهانشان بیرون می‌آید، بیشتر شبیه حکمتی است که در درونشان پرورش یافته است و این به خاطر ارتباط نزدیکشان با شعرهای ادبیات فارسی و عمیق شعرای بزرگ ایران است و نیز آگاهی جهانی که دارند.
وی در ادامه افزود: وقتی که با ایشان وارد بحث شدم و با هم‌دیگر صحبت کردیم؛ هیچ وقت آن شب را فراموش نمی‌کنم؛ به خاطر آن ویژگی و انرژی مثبتی که در برخوردشان وجود دارد، یک شب فراموش نشدنی برای من رقم خورد. این که ایشان این افتخار را به ما دادند، طبیعی است که مایه خرسندی باشد. ولی ورای این حرف‌ها ایشان برای من یک پدیده هنری است، چون صدایش اسطوره‌ای با جنبه‌های حماسی و در حقیقت هم‌چون تخت جمشید ماندگار و و در هنر ایران و جهان یک‌دانه و بی‌مانند است.

این تهیه‌کننده و کارگردان سینمای ایران در مورد انتخاب «ارشک رفیعی» برای آهنگسازی فیلم سینمایی «ایران برگر» گفت: اعتمادی که به جوان‌ها دارم، اعتمادی است که با شناخت همراه است؛ برای نمونه این آگاهی را دارم که استعداد فیلمبردارشدن کسی را می‌توانم، حدس بزنم؛ به همین دلیل توانستم فیلمبردارهای خوبی هم‌چون؛ «محمد آلادپوش»، «تورج منصوری»، «محمود کلاری»، «عزیز ساعتی» و ... را به سینمای ایران عرضه و معرفی بکنم. همه این افراد اولین کارهایشان را با من انجام دادند. چون من کشفشان کردم، این طور نبوده که من آن‌ها را به فیلمبردارهای بزرگی تبدیل بکنم. این طور بوده که من فقط کارشناس این بودم که این استعداد را در این افراد کشف کردم و بستر رشدشان را فراهم کردم. چون استعداد در ذات این افراد بوده است و با هر کسی نمی‌شود، این کار را کرد.
وی هم‌چنین گفت: «ارشک رفیعی» برای من به این گونه است؛ ایشان را پر از انرژی دیدم، آدمی با یک نیروی مثبت فوق‌العاده که موسیقی را عمیقاً درک کرده است و به دنبال یک روزنه‌ای می‌گردد که این استعدادش را کامل بروز بدهد. به همین دلیل من به «ارشک رفیعی» هر دو فیلم «ایران برگر» و «حکایت عاشقی» را سپردم و تردید هم ندارم که کار درخشانی خواهد کرد.

«مسعود جعفری جوزانی» در پایان تصریح کرد: فقط آرزو می‌کنم که کم کار کند، اما گزیده کار کند؛ چون قطعاً کارش گل خواهد کرد، چون من این را دیده‌ام و در وجودش هست و باز، این هم یک استعدادیابی است. در بعضی آدم‌ها یک نیروی خلاقیت، انرژی و پشتکاری می‌بینیم که وقتی این سه نیرو دست به دست هم بدهد، می‌تواند بروز کند و یک اتفاقی روی بدهد. به نظر من «ارشک رفیعی» از این دسته آدم‌هایی است که به زودی یک اتفاق‌های بزرگی در موردشان روی خواهد داد؛ دوستشان دارم و در کارشان هیچ تردید هم ندارم.

ارشک رفیعی: جای صدای شهرام ناظری در سینمای ایران خیلی خالی است
«ارشک رفیعی» آهنگساز فیلم سینمایی «ایران برگر» در مورد خواندن تیتراژ پایانی این فیلم با صدای «شهرام ناظری»، گفت: آقای جوزانی وقتی که فیلم‌نامه این فیلم را تمام کرده بودند، در جلسه‌ای که با هم‌دیگر داشتیم، آن را به من دادند و وقتی‌که آن را مطالعه کردم؛ احساس کردم که فضای فیلم، خیلی فضای متفاوتی است و به نسبت آن هم نیاز به موسیقی متفاوتی دارد. در صحبت‌هایی که با آقای جوزانی داشتم، این بود که موسیقی نباید صحنه‌ها را توضیح دهد، چون این فیلم، کمدی یا حالت طنزی دارد و به همین دلیل موسیقی نباید به فضای طنز کار کمک بکند؛ بلکه بیش‌تر حس این بود که موسیقی بتواند آن تفکر پشت فیلم‌نامه و یا فیلم را مشخص بکند.

وی هم‌چنین گفت: به نظرم رسید، چه قدر خوب است که اگر بتوانیم از صدای آقای ناظری در این فیلم استفاده بکنیم. چون برعکشس به نظرم فیلم سینمایی «ایران برگر» خیلی فیلم جدی و عمیقی به نظر می‌آید. پیش خودم گفتم که چه خوب خواهد بود که آقای ناظری قبول بکنند و آن را بخوانند؛ آن وقت یک تصویر بر روی یکی از اشعار «سیاوش کسرایی» به نام «دانه‌های باران» برای ارکستر بزرگ ساختم و آقای ناظری هم بدین گونه تیتراژ پایانی فیلم سینمایی «ایران برگر» را خواندند.
این آهنگساز در ادامه افزود: آقای ناظری و آقای جوزانی با هم‌دیگر دو جلسه داشتند و در مورد این فیلم صحبت کردند و بر همین اساس نیز در اصل، تصنیف برای فیلم سینمایی «ایران برگر» نوشته شد و خود فضای موسیقی این کار نیز تمی است، برگرفته از همان تصنیفی که در جاهای مختلف و با اجراهای مختلف اجرا شده است.

رفیعی در مورد دعوت از «شهرام ناظری» برای خواندن تیتراژ پایانی فیلم سینمایی «ایران برگر»، گفت: من چندین سال است که بر روی آلبوم «نیما یوشیج» با صدای آقای ناظری کار می‌کنم و این آشنایی ما با ایشان از آن جا شکل گرفت و سال‌هاست که بنده افتخار شاگردی ایشان را دارم در محضر ایشان تلفیق شعر و موسیقی و آهنگسازی را تلمذ می‌کنم و ایشان را به خوبی می‌شناختم. آقای ناظری تاکنون هیچ اثری را به عنوان سینمایی و یا سریال نخوانده بودند. با ایشان صحبت کردم و تصنیفی که ساخته بودم را شنیدند و دوست داشتند. به نظرم رسید که واقعاً جای صدای آقای ناظری شاید در سینمای ایران خیلی خالی است. فضای تصنیف هم خیلی به نسبت کارهای دیگر ایشان فضای متفاوتی شده است و ایشان همیشه بدین گونه بوده‌اند و هر کاری که انجام می‌دهند، حتی به نسبت کارهای قبلی‌شان تفاوت‌های اساسی دارد. به هر حال «شهرام ناظری» آدم پیشروی است و در مورد موسیقی تفکر خیلی جدی دارند.

دقیقا میدانم ناظری چه میخواهد

وی هم‌چنین گفت: خودم حساسیت‌های آقای ناظری را می‌دانم و به دلیل سال‌هایی که شاگردشان بوده‌ام و به عنوان آهنگساز با ایشان کار کرده‌ام، دقیقاً می‌دانم که ایشان چه چیزی را به عنوان موسیقی فاخر قبول دارند و به هر حال نوع نگاهشان به موسیقی چه جوری است. من هم تلاش کردم که به شکل و شمایلی این اثر ساخته شود که یک ذره متفاوت‌تر باشد؛ ایشان آن را شنیدند و خواندند. در ادامه نیز با هم‌دیگر نشستیم و آن را ادیت کردیم و در جاهایی که نظرشان بود را گفتند و بر روی کار اعمال کردیم.
آهنگساز فیلم سینمایی «ایران برگر» در مورد حضور خوانندگان سرشناس ایران هم‌چون «شهرام ناظری» در سینمای ایران، گفت: به شدت احساس می‌کنم که جایشان در سینمای ایران خیلی خالی است؛ مخصوصاً جای آقای ناظری همیشه در طول این سال‌ها در سینمای ایران خیلی خالی بوده است. خیلی از فیلم‌ها را که نگاه می‌‌کردم و به موسیقی‌شان که گوش می‌دادم و تیتراژشان را که با دقت نگاه می کردم، احساس می‌کردم که چه قدر خوب می‌شد که مثلاً آقای ناظری بر روی آنان می‌خواند؛ با آن وسعت صدا و با آن نوع نگاه عمیقی که کلاً نسبت به هنر دارند و آن پیشروی، پویایی و شجاعت بی‌مانندی که ایشان در زمینه موسیقی، انتخاب و اجرا دارند، چون ما ایشان را به عنوان شوالیه و نیمای آواز ایران می‌شناسیم که خوش‌بختانه در فیلم سینمایی «ایران برگر» این اتفاق افتاد.

ارشک رفیعی آهنگساز فیلم سینمایی «ایران برگر» در پایان اظهار داشت: آقای جوزانی به بنده اعتماد کردند و پروژه به این سنگینی را به بنده دادند تا انجام بدهم؛ چون من تا به حال در زمینه موسیقی فیلم کار نکرده بودم و این برای اولین بار است که در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر برای فیلمی موسیقی می‌سازم. در حقیقت با این اطمینانی که به بنده کردند، من مدیون ایشان هستم، چون خیلی کار بزرگی انجام دادند.