بی‌عدالتی سهام عدالت از نگاه مرکز پژوهش‌های مجلس

: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی نظر کارشناسی خود را درباره طرح آزادسازی معامله سهام عدالت در بورس و معایب و کاستی های این طرح را اعلام کرد.

به گزارش میزان، دفتر برنامه و بودجه این مرکز اعلام داشت: طرح آزادسازی سهام عدالت در بورس بر اساس مقدمه توجیهی آن با هدف تامین مالی مسکن مهر خانوارهای نیازمند مطرح شده است. باید توجه داشت که موضوع سهام عدالت دارای مسائل و چالش هایی است که ابتدا باید این موضوعات حل شوند تا زمینه برای آزادسازی آن ها فراهم آید. برخی از موضوعات و چالش های سهام عدالت عبارتند از:

1- نامعلوم بودن افراد تحت پوشش: تعداد مشمولان سهام عدالت هنوز نهایی نشده است، هم اکنون در حدود 42 میلیون نفر جزء مشمولان طرح شده اند و پیش بینی می شود این جمعیت به 51/4 میلیون نفر برسد.

2- نهایی نبودن سبد سهام: سبد سهام پرتفوی شرکت های مشمول سهام عدالت هنوز نهایی نشده است و با افزایش جمعیت مشمولین سهام عدالت احتمال تغییر در تعداد شرکت ها وجود دارد.

3- ابهام در کارآیی شرکت های سرمایه گذاری استانی: کارآیی هیئت مدیره شرکت های سرمایه گذاری استانی (30 شرکت) برای اداره این حجم از دارایی های واگذار شده، فرآیند و نحوه انتخاب آنها، چگونگی برگزاری مجامع عمومی این شرکت ها با این تعداد از صاحبان سهام، نحوه فعالیت شرکت های تعاونی شهرستانی (352 ) و کارآیی آنها محل تردید و سوال جدی است.

4- تدریجی بودن فرآیند واگذاری: با فرض آن که مدل سهام عدالت که تاکنون تنظیم شده است اجرا شود، فرآیند واگذاری سهام به صورت تدریجی خواهد بود، زیرا در غیر این صورت، قیمت سهام عدالت بسیار کمتر از قیمت واقعی خود خواهد رسید. از طرفی حتی اگر مشکلات فرآیند ورود سهام شرکت های سرمایه گذاری استانی در بورس حل شود، قیمت متفاوت سهام شرکت های سرمایه گذاری استانی به دلیل تفاوت در مدیریت آنها، می تواند نارضایتی را در بین مردم استان ها فراهم سازد.

5- عدم تسویه کامل مطالبات دولت: تا پایان سال 1392، حدود 96 هزار میلیارد ریال از مطالبات دولت پرداخت شده و انتظار می رود در پایان سال 1393 به حدود 150 هزار میلیارد ریال برسد، در حالی که ارزش سبد سهام عدالت در حدود 840 هزار میلیارد ریال بوده و عمده مطالبات دولت تایید نشده است.

در نتیجه با توجه به مشکلات ذکر شده، الزام دولت به آزادسازی سهام عدالت می‌تواند سهام عدالت را برخلاف اهداف ابتدایی آن مبدل سازد. بنابراین تصویب کلیات این طرح توصیه نمی شود و پیشنهاد می شود موضوع ساماندهی و حل مسائل سهام عدالت از طریق لایحه دولت پیگیری شود.